Αναγέννησαν φυτά ύστερα από 400 χρόνια!

Μια συστάδα από βρύα που βρισκόταν για εκατοντάδες χρόνια θαμμένη κάτω από παγετώνα στον Καναδά μπόρεσε να ανθίσει ξανά στο εργαστήριο υπό τη φροντίδα  ερευνητών του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα.

Οι καναδοί ερευνητές εντόπισαν και έλαβαν δείγματα από τα βρύα σε μια περιοχή όπου οι παγετώνες είχαν υποχωρήσει – ειδικότερα στην αρκτική ζώνη του Καναδά όπου ο παγετώνας Δάκρυ λειώνει την τελευταία δεκαετία με ρυθμό έως και τέσσερα μέτρα ετησίως. Από το 2004 μέχρι το 2007 ο ρυθμός τήξης του παγετώνα ήταν 3,2 μέτρα τον χρόνο και από το 2007 μέχρι το 2009 έφθασε τα 4,1 μέτρα τον χρόνο.

Ο παγετώνας αυτός βρίσκεται στη νήσο Ελεσμερ και εκεί μετέβησαν η βιολόγος δρ Καθρίν λα Φαρζ και οι συνεργάτες της. Καθώς ερευνούσαν τη χερσαία επιφάνεια που είχε αποκαλυφθεί μετά την υποχώρηση του παγετώνα, εντόπισαν ένα μικρό «μπουκέτο» από βρύα του είδους Aulacomnium turgidum.

Πρόκειται για ένα είδος βρύων που φύονται στον Καναδά, τις ΗΠΑ και τη Σκωτία. Οπως ανέφερε η ίδια στο BBC, όταν εξέτασε μαζί με τους συνεργάτες της τα βρύα διαπίστωσε ότι έφεραν μικροσκοπικούς κλώνους, γεγονός που σήμαινε είτε ότι βρίσκονταν σε μια διαδικασία αυτόματης αναγέννησης είτε ότι χρειάζονταν βοήθεια για να ανθοφορήσουν.

Οι καναδοί ερευνητές συνέλεξαν δείγματα από το συγκεκριμένο είδος αλλά και από άλλα που βρήκαν στην περιοχή και τα μετέφεραν στο εργαστήριο για να τα χρονολογήσουν. Διαπίστωσαν με τη μέθοδο του άνθρακα ότι η ηλικία τους είναι 400 χρόνια.

Φύτρωσαν δηλαδή κατά την περίοδο που άρχισε να κυριαρχεί στο βόρειο ημισφαίριο η Μικρή Παγετώδης Περίοδος που είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες εκτάσεις να καλυφθούν από πάγους.

Τα δείγματα που έλαβαν τα τοποθέτησαν σε δίσκους καλλιέργειας που περιείχαν χώμα πολύ πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Τους έριχναν νερό και εν τέλει από τα δείγματα ανθοφόρησαν 11 φυτά.

Τα βρύα έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν στη διάρκεια μακρών και ψυχρών χειμώνων και να αναπτύσσονται ξανά όταν το κλίμα γίνεται ηπιότερο. Ωστόσο, οι ερευνητές εξεπλάγησαν που τα συγκεκριμένα φυτά είχαν επιβιώσει τόσες εκατοντάδες χρόνια κάτω από τους παγετώνες.

Η Καθρίν λα Φαρζ ανέφερε ότι καθώς οι παγετώνες λειώνουν με ταχείς ρυθμούς, «ένας ολόκληρος κόσμος από βλάστηση αναμένεται να αποκαλυφθεί. Ούτε γνωρίζουμε ούτε έχουμε μελετήσει όλα τα βιολογικά συστήματα στον κόσμο και η αποκάλυψη μιας καινούργιας χλωρίδας που παρέμενε επί αιώνες κάτω από παγετώνες μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο».

Η έρευνα για την αναγέννηση των βρύων δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academics of Science».

Ωστόσο, δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιο φαινομενικά νεκρό φυτό από τη μακρινή εποχή των πάγων επιστρέφει ξανά στη ζωή. Πριν από λίγο καιρό ρώσοι επιστήμονες είχαν καταφέρει ν’ αναγεννήσουν ένα φυτό που είχε ζήσει πριν από 30.000 χρόνια, την Εποχή των Πάγων, γνωστό ως Silene stenophylla. Η προσπάθεια αυτή ωστόσο ήταν αρκετά πιο περίπλοκη από εκείνη με τα βρύα, καθώς οι ρώσοι ερευνητές απομόνωσαν ιστούς από τον πλακούντα των σπόρων, τους κλωνοποίησαν και τους καλλιέργησαν πάνω σε ένα ειδικό μείγμα θρεπτικών συστατικών.

Η Μικρή Παγετώδης Περίοδος

Διήρκεσε περίπου από το 1550 μέχρι το 1850. Επικράτησαν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και εικάζεται ότι η αιτία για το ψύχος που κυριάρχησε στο βόρειο ημισφαίριο ήταν κάποια μεταβολή στην ηλιακή ακτινοβολία, η ηφαιστειακή δραστηριότητα ή κάποια αλλαγή στην κυκλοφορία των ωκεάνιων ρευμάτων. Το ψύχος ήταν δριμύ στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Στη Βρετανία για παράδειγμα ο ποταμός Τάμεσης πάγωσε δύο φορές, το 1607 και το 1814. Χωριά στις ελβετικές Αλπεις καταστράφηκαν από τους παγετώνες στα μισά του 17ου αιώνα, ενώ ο πληθυσμός της Ισλανδίας μειώθηκε στο μισό.