Oλη η χώρα μια σκηνή

Εκτείνονται από την Κρήτη ώς τα Γιάννινα κι από την Πρέβεζα ώς τη Σάμο, καλύπτοντας σχεδόν όλες τις μορφές τέχνης και πολιτισμού. Είτε πρόκειται για «θεσμούς» πλέον είτε για φρέσκες προτάσεις, τέτοιες εκδηλώσεις υπόσχονται ένα πολύχρωμο και ζωντανό καλοκαίρι

Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα φεστιβάλ είναι πολλά και απλώνονται σ’ όλο τον χάρτη της καλοκαιρινής Ελλάδας. Από πού να ξεκινήσει κανείς; Η απόφαση είναι τόσο δύσκολη όσο το να βρεις το σημείο εκκίνησης για να γυρίσεις μια ολόκληρη χώρα. Μπορείς, ας πούμε, να ξεκινήσεις από τον Νότο με τις Ημέρες Ρεθύμνου. Διοργανώνονται για δεύτερη χρονιά από τον Σύλλογο Κατοίκων Παλιάς Πόλης και ώς τις 7 Ιουνίου (αφού πρώτα φιλοξένησαν από έκθεση γελοιογραφίας του Δημήτρη Χαντζόπουλου μέχρι συναυλία του Γιώργου Κουμεντάκη) ο μπαξές τους είναι ιδιαίτερα ανθηρός: ξεναγήσεις σε ιστορικά σημεία του Ρεθύμνου, συναυλίες με ονόματα εξωτικά, όπως Τζορτζ Αναματέρ και Ταμούζ Νισίμ, καθώς και των Gravitysays_i, των Ελυρος και κάμποσα ακόμα.

Μπορεί επίσης κανείς να ξεκινήσει δυτικά, από την Πρέβεζα ας πούμε, που φέτος έχει την περηφάνια να παρουσιάζει το Preveza Jazz Festival για ενδέκατη χρονιά και να καλωσορίζει στη σκηνή της, πλάι στην παραλία, ώς τις 2 Ιουνίου συγκροτήματα από Ολλανδία, Σερβία, Αργεντινή ή Ελλάδα. Ή από τη διπλανή Αρτα με το 6ο φεστιβάλ τέχνης Πολιτιστική Παρεμβολή: μέχρι το βράδυ της 1ης Ιουνίου οι φοιτητές του μουσικού τμήματος του τοπικού ΤΕΙ παρουσιάζουν δικές τους – μουσικές κυρίως – δημιουργίες, προσκαλούν ονόματα ταξιδιάρικα, όπως οι Νεσίμπε Οζγκούλ Τουργκάι και Φιρατκάν Γκιουλάν, σε ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει από εναλλακτική βαλκανική σκηνή μέχρι αφιέρωμα στον Τάκη Καρναβά.

Πολλά χρόνια, δέκα για την ακρίβεια, στην καλοκαιρινή φεστιβαλική ατζέντα συμπληρώνει και το τριήμερο φεστιβάλ του συλλόγου ΑΣΤΟ – Επικοινωνούμε στην Πάτρα, ενός συλλόγου που, σύμφωνα με τη Γεωργία-Ελένη Λεμπέση, πιστεύει «στην επικοινωνία με τη βοήθεια της τέχνης». Από 28 μέχρι 30 Ιουνίου, περιλαμβάνει ταινίες μικρού μήκους την πρώτη ημέρα, συναυλίες από τοπικά συγκροτήματα τη δεύτερη, «λαϊκό γλέντι» την τρίτη. «Η Πάτρα δεν έχει ανοιχτά, δωρεάν φεστιβάλ με πολλές τέχνες», λέει η Γεωργία-Ελένη. «Καλύπτουμε λοιπόν ένα κενό, κάτι που το περιμένει και ο κόσμος. Τις προβολές μικρού μήκους παρακολουθούν εκατό περίπου θεατές, στις συναυλίες γίνεται χαμός, στο λαϊκό γλέντι δεν βρίσκεις να κάτσεις».

Μέχρι να συμβούν πάντως όλα αυτά στην Πάτρα, στα Ιωάννινα το φωτογραφικό φεστιβάλ Photometria (5-16 Ιουνίου) θα έχει επιλέξει και βραβεύσει τις 25 καλύτερες φωτογραφίες του διαγωνισμού του, θα τις έχει παρουσιάσει στα Παλιά Σφαγεία και θα έχει ολοκληρώσει εκθέσεις με δουλειά φωτογράφων όπως του Γουίλιαμ Αμπράνοβιτς, της Ιρίνα Γουέρνινγκ ή του Ιάκωβου Χατζησταύρου. Το Matala Beach Festival (21-24 Ιουνίου), με καλλιτέχνες όπως ο Χιου Κόρνγουελ (ο παλιός τραγουδιστής των Stranglers) ή συγκροτήματα που θα αποτίνουν φόρο τιμής στους Pink Floyd ή την Τζάνις Τζόπλιν, θα έχει ταξιδέψει τους επισκέπτες του «στη μαγεία της μουσικής, της τέχνης και του πολιτισμού». Ενώ το 1ο Μουσικό Φεστιβάλ Σκοπέλου (έως 2 Ιουνίου), είτε με την Παιδική Χορωδία του 1ου Πεπαρήθειου Δημοτικού Σχολείου είτε με τη φλαουτίστα Τάνια Χιλ, θα έχει γίνει «αφορμή ανταλλαγής εμπειριών και απόψεων με καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο».

Παραμένοντας στο Αιγαίο, το Up Festival στο Ανω Κουφονήσι, από τις 25 ώς τις 27 Ιουλίου, διακτινίζει σύσσωμη την αθηναϊκή «χίπστερ» κοινότητα και για τρίτη χρονιά φέρνει στο μπαρ Καλόφεγγο ονόματα σαν τους Callas, τη Nalyssa Green, τους Baby Guru ή τις Berlin Brides. Μερικά ναυτικά μίλια πιο βορειοανατολικά, στη Σάμο, το Φεστιβάλ Νέων Καλλιτεχνών (7-13 Αυγούστου), μουσικού κυρίως χαρακτήρα (αν και φέτος καμαρώνει και για την εικαστική έκθεση της κολεκτίβας Slavs and Tatars που έχει εμφανιστεί μέχρι και στο Moma), καλωσορίζει στο Αρχαίο Θέατρο Πυθαγορείου το γερμανικό Aramis Trio, την τουρκική Camerata Smyrna Woodwind Quinte ή το γαλλικό κουαρτέτο εγχόρδων Zaide. Και νιώθει ξεχωριστό: «Συχνά τα φεστιβάλ στην επαρχία λειτουργούσαν μεταπρατικά», λέει ο Χρήστος Τσενές, διευθυντής παραγωγής της διοργάνωσης. «Εφερναν τις αθηναϊκές παραγωγές που δεν μπόρεσε να παρακολουθήσει το κοινό τους. Στη Σάμο, το φεστιβάλ λειτουργεί με πλήρη αυτοτέλεια, με παραγωγές σχεδιασμένες για τον συγκεκριμένο χώρο».

Υπάρχουν ακόμα ένα σωρό ενδιαφέρουσες περιφερειακές διοργανώσεις: Το Beach Street Festival (25-28 Ιουλίου) στα Βατερά της Λέσβου με μουσική και γκραφίτι εμπνευσμένα από τις τοιχογραφίες του Θεόφιλου. Το Φεστιβάλ Χορού Ακροποδητί στη Σύρο (15-18 Ιουλίου), γεμάτο εργαστήρια σύγχρονου χορού, αυτοσχεδιασμού, κλασικού μπαλέτου, ακροβασίας ή ρυθμολογίας. Το επίσης χορευτικό Ενα Μικρό Βήμα στην Κέρκυρα (22-27 Ιουλίου). Το ξακουστό, τέλος, Διεθνές Φεστιβάλ και Φόρουμ Κινουμένων Σχεδίων στη Σύρο, το 6ο Animasyros, για το οποίο όμως θα πρέπει να περιμένουμε ώς τις 26 Σεπτεμβρίου.

…Και στις γειτονιές
της πρωτεύουσας

Δηλαδή η Αθήνα έχει μόνο μεγάλες και «διεθνείς» διοργανώσεις; Οποιος το πιστεύει θα χάσει το Φεστιβάλ Πολιτισμών (μέρος του προγράμματος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ενταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών) το οποίο, αφού πέρασε από Ηράκλειο και Θεσσαλονίκη, από τις 4 ώς τις 10 Ιουνίου έρχεται στην Αθήνα, στο Art Factory στον Ταύρο, φέρνοντας εκδηλώσεις μουσικής (συγκροτήματα από Αλβανία, Νιγηρία, Φιλιππίνες), εικαστικών, θεάτρου με είσοδο ελεύθερη και στόχο την προαγωγή της διαπολιτισμικότητας. Θα χάσει, ακόμα, το 2ο Φεστιβάλ Παγκόσμιας Μουσικής PIIGS (15-19 Ιουλίου, Τεχνόπολις) με καλλιτέχνες από τις πέντε αποδιοπομπαίες χώρες της ευρωπαϊκής κρίσης και το οποίο, εδώ που τα λέμε, μαζί με διοργανώσεις όπως το Φεστιβάλ Τζαζ Μουσικής (31 Μαΐου – 2 Ιουνίου, Τεχνόπολις) που φέρνει μουσικούς από Δανία, Ισραήλ ή Αργεντινή, μαζί με το 5ο Φεστιβάλ Μαθητικών Συγκροτημάτων (22 και 23 Ιουνίου, Τεχνόπολις), το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Τσίρκου και Εναλλακτικών Μορφών Εκφρασης (6-7 Ιουλίου, Τεχνόπολις), το 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου (7 Σεπτεμβρίου – 6 Οκτωβρίου, σχεδόν σε όλη την πόλη) ή την Ευρωπαϊκή Γιορτή Μουσικής (19-21 Ιουνίου, ομοίως) είναι μερικές μόνο από τις δυνατές προτάσεις του Δήμου Αθηναίων για το καλοκαίρι.

Αξιοσημείωτες επίσης εκδηλώσεις στην πρωτεύουσα: το Athens Fringe Live (1-30 Ιουνίου, στον χώρο τέχνης Βρυσάκι, με καμιά πεντακοσαριά καλλιτέχνες), το θεατρικό Φεστιβάλ Off Off Athens 2013 στο θέατρο Επί Κολωνώ (3 ώς 26 Ιουνίου), το 7ο Psarokokalo – Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους (Ταινιοθήκη της Ελλάδος, 3-9 Ιουνίου), το 2ο Athens Bar Theater Festival (έως 2 Ιουνίου, θέατρο ELIART, Κεραμεικός) και πολλά ακόμα, λιγότερο διάσημα από «κατεστημένα» πλέον επαρχιακά φεστιβάλ, όπως το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, το Φιλίππων – Καβάλας ή το River Party στο Νεστόριο Καστοριάς. «Μάλλον έχουμε αρκετά φεστιβάλ ως χώρα. Θα μπορούσαμε όμως να έχουμε περισσότερα ή λιγότερα, γιατί το θέμα δεν είναι ποσοτικό αλλά ποιοτικό», δηλώνει ο Χρήστος Τσενές από το Φεστιβάλ της Σάμου. «Ειδικά το κοινό που βρίσκεται κατά λάθος σε ένα περιφερειακό φεστιβάλ είναι πολύ επιφυλακτικό, γιατί έχει φάει πολλά σκουπίδια». Η σχετική ευχή της Γεωργίας-Ελένης από τον ΑΣΤΟ Πάτρας είναι σε πιο ρομαντικό ύφος: «Να μάθουν οι άνθρωποι να βρίσκονται σε τέτοιες συλλογικότητες, να τις στηρίζουν και να επικοινωνούν με δράσεις πολιτισμού. Ισως ανακαλύψουν έναν άλλο τρόπο ζωής που θα τους κάνει να νιώθουν καλύτερα με τον εαυτό τους και τους άλλους. Και νομίζω ότι λόγω κρίσης έχουν αυξηθεί εκείνοι που έχουν ανάγκη να έρθουν σε επαφή με άλλους μέσα από την τέχνη».