Το σουηδικό μοντέλο στους δρόμους της βίας

^«Η βία δεν θα λύσει κανένα πρόβλημα». Σε έναν σταθμό του μετρό της Στοκχόλμης μια νέα γυναίκα κοντά στα 30 προσπαθεί με επιχειρήματα να πείσει ένα τσούρμο οργισμένων νέων μεταναστών να μην καταστρέψουν τη γειτονιά της. Πριν από λίγη ώρα κάποιοι από αυτούς διαμαρτύρονταν για την αυξανόμενη ανισότητα και την οικονομική ανασφάλεια στην άλλοτε αταξική κοινωνία της Σουηδίας. Η γυναίκα συμμερίζεται τα προβλήματά τους. «Καταλαβαίνω πώς αισθάνεσθε. Μέσα σε 10 χρόνια έχω αλλάξει 25 δουλειές και ακόμη δεν έχω καταφέρει να ζω αξιοπρεπώς. Οι πολιτικοί μάς έχουν απογοητεύσει. Παρ’ όλ’ αυτά, το να πετράς πέτρες στην Αστυνομία δεν βοηθάει», εξηγεί στους νεαρούς – ανάμεσά τους και αρκετοί έφηβοι. Εκείνοι την ακούν προσεκτικά. Πού και πού κουνούν το κεφάλι τους συγκαταβατικά. Το Σάββατο το βράδυ, έπειτα από μία ταραχώδη εβδομάδα, η Στοκχόλμη επανερχόταν σιγά σιγά στους φυσιολογικούς ρυθμούς της, ενώ τα βίαια επεισόδια εξαπλώνονταν στις πόλεις Ερεμπρο και Λίνκοπινγκ. Από την περασμένη Κυριακή, όταν άρχισαν τα βίαια επεισόδια στα φτωχά προάστια της σουηδικής πρωτεύουσας, δεκάδες αυτοκίνητα, αστυνομικά τμήματα, σχολεία, ακόμη και ένας παιδικός σταθμός πυρπολήθηκαν ή λιθοβολήθηκαν.

Από το βράδυ της Πέμπτης, οι αστυνομικές δυνάμεις είχαν ενισχυθεί κατ’ εντολήν του σουηδού Πρωθυπουργού Φρέντρικ Ράινφελντ. Οι ίδιοι οι γονείς των νεαρών ανέλαβαν εθελοντικά να καταλαγιάσουν τα πνεύματα. «Είναι σχετικά ήρεμα τα πράγματα», διαβεβαίωνε χθες ο Λαρς Μπίστρομ, εκπρόσωπος της Αστυνομίας. Απέφυγε ωστόσο να κάνει οποιαδήποτε εκτίμηση για το τι μέλλει γενέσθαι.
Η βία στη σουηδική πρωτεύουσα έχει πολλές ομοιότητες με τις εξεγέρσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο τα τελευταία δύο χρόνια. Αφορμή στάθηκε και στη Στοκχόλμη ένας θανάσιμος πυροβολισμός, ενός 69χρονου Πορτογάλου που σύμφωνα με τις Αρχές οπλοφορούσε. Η σουηδική κυβέρνηση διέταξε αμέσως τη διεξαγωγή έρευνας.

Μαρμαρωμένη η σουηδική κοινωνία παρακολουθούσε κάθε βράδυ νεαρούς μετανάστες να καταστρέφουν ό,τι έβρισκαν στο διάβα τους και να προειδοποιούν πως «τα προβλήματα θα συνεχιστούν έως ότου η Αστυνομία λάβει το μήνυμα ότι θέλουν ίση μεταχείριση». Η Αστυνομία από την πλευρά της αρνείται κάθε κατηγορία για ρατσισμό. Ομοίως και η πολιτικά ορθή σουηδική κυβέρνηση, η οποία προσπάθησε να «ξεχωρίσει» τις ταραχές από το μεταναστευτικό, κάνοντας λόγο για «χουλιγκανισμό». Αλλωστε, η ενίσχυση της δυσφορίας για τη γενναιόδωρη πολιτική ασύλου είναι το τελευταίο πράγμα που επιθυμεί αυτή τη στιγμή.

Εναν χρόνο πριν από τις βουλευτικές εκλογές, το μεταναστευτικό ζήτημα γίνεται η καυτή πατάτα στα χέρια του Συντηρητικού Ράινφελντ. Η Αριστερά τον κατηγορεί ότι υποβαθμίζει το πρότυπο κράτος κοινωνικής πρόνοιας. Και η ολοένα και πιο ισχυρή Ακροδεξιά – τρίτο κόμμα, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις -, για αλλοίωση του πληθυσμού και «ανεύθυνη» μεταναστευτική πολιτική.