Οι παραγωγοί που εξάγουν, βραβεύονται και δεν επιδοτούνται

Τον δρόμο προς την Κίνα, τον οποίο αναζητεί πλέον ως στρατηγικό στόχο η κυβέρνηση, μικρές περιφερειακές αγροτικές επιχειρήσεις και συνεταιρισμοί τον έχουν ήδη βρει. Η οικοτεχνία Γουμένισσες από το Κιλκίς, η οποία παράγει κατά κύριο λόγο γλυκά του κουταλιού, κατάφερε να γλυκάνει τους Κινέζους με… κυδωνόπαστο. Μια ομάδα παραγωγών φρούτων από την Πιερία, η ομάδα Ζευς, στην οποία μετέχουν περίπου 250 άνθρωποι, καταφέρνει να εξάγει τα φρούτα της σε όλον τον κόσμο, κυρίως όμως ακτινίδια στη Ρωσία και στην Κίνα. Στην ίδια περιοχή νέοι αγρότες κάλυψαν το κενό που δημιούργησε η εγκατάλειψη της καλλιέργειας του καπνού, δημιουργώντας αμπελώνες και μικρά οινοποιεία. Ηδη νέοι οινοποιοί, όπως ο Γιάννης Αδάμος, ο Απόστολος Κούρτης και ο Νίκος Μάνος, μετρούν διακρίσεις των κρασιών τους σε εθνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς.

ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ. Πρόκειται για αγρότες της εποχής «μετά τις επιδοτήσεις».  Στη δική τους δουλειά και στα προϊόντα τους στηρίζεται η σύνθεση της νέας εικόνας της ελληνικής παραγωγής στο εξωτερικό και η απόκτηση ποιοτικής ταυτότητας για τα made in Greece προϊόντα. Το τριήμερο που πέρασε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αναβίωσε στο Μουσείο Ακρόπολης την αρχαία γυναικεία γιορτή των Θεσμοφορίων. Οπως κατά την αρχαιότητα η γιορτή περιελάμβανε εκθέσεις γεωργικών προϊόντων, έτσι και σήμερα καθεμία από τις 13 περιφέρειες της χώρας παρουσίασε την παραγωγή της και τις νέες προσπάθειες που γίνονται. Παράλληλα, με τη βοήθεια αρχαιολόγων και λαογράφων της Ακαδημίας Αθηνών έγινε η «γέφυρα»  ανάμεσα στο παρελθόν και στο σήμερα σε ό,τι αφορά την αγροτική παραγωγή και τη σύνδεσή της με την κοινωνική εξέλιξη.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ. Η Ζαχαρούλα Βασιλάκη από τον Αγιο Δημήτριο, κοντά στον Πολύγυρο της Χαλκιδικής, σήμερα καλλιεργεί βιολογικούς ελαιώνες και παράγει το βιολογικό λάδι Λαδόπετρα. Το προηγούμενο τριήμερο έδωσε το «παρών» στα Θεσμοφόρια. Προτού γίνει βιοκαλλιεργήτρια είχε σπουδάσει Επικοινωνία στη Γαλλία, πέρασε ένα διάστημα από το γαλλικό ραδιόφωνο και στη συνέχεια εργάστηκε σε γαλλικές εταιρείες στην Ελλάδα, κυρίως στον τομέα του μάρκετινγκ. «Κάποια στιγμή, προ κρίσης, ένιωσα να πνίγομαι από τους ρυθμούς της ζωής», λέει στα «ΝΕΑ». Τότε ήταν που αποφάσισε μαζί με τον πατέρα της Δημήτρη να ασχοληθεί με τους εγκαταλειμμένους οικογενειακούς ελαιώνες.

Η επιστροφή στο χωριό δεν ήταν απλή απόφαση. Χρειάστηκε να διαβάσει και να ψάξει πολύ, να αναζητήσει τους καλύτερους τρόπους για την παραγωγή, συνεργάτες για την τυποποίηση και στη συνέχεια δίκτυο για τη διανομή του λαδιού. Τόσο η ίδια στη Γαλλία όσο και η αδελφή της Μάνια, η οποία είναι γραφίστρια και σπούδασε στο Λονδίνο, εκνευρίζονταν που το ελληνικό λάδι δεν είχε ταυτότητα στο εξωτερικό. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που η οικογενειακή επιχείρηση, η οποία στήθηκε με μικρό κεφάλαιο και ακολούθησε αργούς ρυθμούς για να περιορίσει το οικονομικό ρίσκο, έχει προσανατολισμό διάθεσης των προϊόντων της εκτός των ελληνικών συνόρων. «Η αγορά για το ελληνικό λάδι είναι έξω», λέει η κυρία Βασιλάκη δείχνοντας με δικαιολογημένη υπερηφάνεια το πιστοποιητικό του Τμήματος Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου της Αθήνας, το οποίο βεβαιώνει ότι το λάδι Λαδόπετρα έχει εξαιρετικά υψηλή περιεκτικότητα σε ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη (ουσίες του ελαιολάδου με φαρμακευτικές ιδιότητες).

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Ο εκσυγχρονισμός των μεθόδων της παραγωγής και η ανάδειξη των τοπικών προϊόντων με ταυτότητα φαίνεται ότι αποτελούν κοινό τόπο για τους νέους παραγωγούς. Τέτοια είναι η περίπτωση του Γιάννη Ρόδου που στα 31 του μετρά ήδη περίπου μία δεκαετία στην οικογενειακή επιχείρηση ΛΕΣΒΙΓΑΛ, η οποία παράγει φέτα, κασέρι και λαδοτύρι Μυτιλήνης. Με σπουδές στο μάρκετινγκ ο ίδιος και στη σύγχρονη τυροκομία ο αδελφός του, βλέπουν πλέον τις εξαγωγές της οικογενειακής επιχείρησης που ήταν μόλις το 4% της ετήσιας παραγωγής τους το 2008 να έχουν ξεπεράσει το 50%. Τα προϊόντα τους εξάγονται από τη Γερμανία έως τη… Μαλαισία.  Ο κ. Ρόδος έδωσε το «παρών» στα Θεσμοφόρια, όπως και ο 25χρονος Μυτιληνιός Γιάννης Μούχαλος, ο οποίος δραστηριοποιείται στην εξαγωγή ελαιολάδου προς τη Βραζιλία.

Οπως επισημάνθηκε από τους ομιλητές στο συνεδριακό μέρος των Θεσμοφορίων, τα τοπικά προϊόντα είναι ανάγκη σήμερα περισσότερο από ποτέ να συνδεθούν με την ταυτότητα των περιοχών ως ελκυστικών τουριστικών προορισμών. Οπως σημείωνε άλλωστε η γεωπόνος Γιολάντα Τότσιου, η οποία είχε και την ιδέα της αναβίωσης των Θεσμοφορίων, τα τοπικά παραδοσιακά προϊόντα περικλείουν κατά περίπτωση την ιστορία και τον μύθο που διαθέτουν τα προϊόντα, τη διαχρονικότητα, αλλά και την παρακολούθηση των σύγχρονων τάσεων της επιστήμης και της τεχνολογίας, καθώς και των προσταγμάτων της σύγχρονης διατροφής. Αυτά τα προϊόντα μπορούν να χαρακτηρισθούν μπουτίκ της ελληνικής γεωργίας και διατροφής, και ήδη αρκετά περιλαμβάνονται στα «καλάθια των περιφερειών».

Ανάδειξη τοπικών προϊόντων
Τα αρχαία Θεσμοφόρια, προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και της κόρης της Περσεφόνης, μυούσαν τους Αθηναίους στην καλλιέργεια της γης. Η αναβίωση της γιορτής, προσαρμόζεται στις σύγχρονες ανάγκες. Ο υπουργός Θ. Τσαυτάρης επεσήμανε ότι σκοπός είναι η σύνδεση του πρωτογενούς με τον δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα της παραγωγής και η ανάδειξη τοπικών προϊόντων. Στη διάρκεια της έκθεσης από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας, εκπρόσωποί τους παρουσίασαν το «καλάθι των αγροτικών προϊόντων» της καθεμιάς. Ιδιαίτερο κεφάλαιο ήταν το «Ελληνικό Πρωινό», μια οργανωμένη προσπάθεια, με τη συνεργασία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου, προκειμένου τα προϊόντα να αποκτήσουν μόνιμη θέση στους μπουφέδες των ξενοδοχείων.