Εντεκα καθρέφτες του ευρωπαϊκού Νότου

Ο συγγραφέας μελετά σε έντεκα κεφάλαια έντεκα ιστορίες και αποτυπώνει τη σύγχρονη Ιταλία με έναν τρόπο που μας αφορά όλους. Γιατί οι ιστορίες του, mutatis mutandis, καθρεφτίζουν την παθογένεια του ευρωπαϊκού Νότου σήμερα. Τον παντοδύναμο μηχανισμό της λάσπης, τον οποίο τελειοποίησαν τα απολυταρχικά καθεστώτα στην Αλβανία και την πρώην Σοβιετική Ενωση, και τώρα χρησιμοποιείται ως μεγάλης εμβέλειας όπλο από τους απανταχού κρατούντες. Τη σύγχυση ανάμεσα στον διασυρμό και την έρευνα. Το πρόβλημα με τα σκουπίδια στη Νάπολι, που κατά καιρούς βρωμάει σαν χωματερή. Οι κάτοικοι τρομοκρατούνται επειδή δέχονται όχι μόνο τα νόμιμα αλλά και τα παράνομα απόβλητα, όπως συνέβαινε ανέκαθεν στις χωματερές της Καμπανίας. Το πρόβλημα με τις εταιρείες κατασκευής και τα κτίρια που γκρεμίζονται από τους σεισμούς, εξαιτίας των κανόνων που δεν εφαρμόστηκαν και των υλικών που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις. Η αργυρώνητη δημοκρατία και το δούναι και λαβείν πολιτών και πολιτικών. «Για παράδειγμα, μπορείς να χρησιμοποιήσεις την πολιτική για να αποκτήσεις όσα δεν σου δίνει το δίκαιο. Αν δεν έχεις δουλειά, προσπαθείς να βρεις ψηφίζοντας τον τάδε πολιτικό (…). Να πώς κινδυνεύει να γίνει η πολιτική όταν δεν υπάρχει καθολική συμμετοχή: κανένας σεβασμός στα θεμελιώδη δικαιώματα, απλό αλισβερίσι».

Ο Σαβιάνο δεν καταγγέλλει απλώς. Στη θεσμοθετημένη βρωμιά αντιπαραθέτει ανθρώπους και ζωές που στάθηκαν φωτεινά παραδείγματα. Το βιβλίο του διαβάζεται μονορούφι. Κάτι παραπάνω: θυμίζει οικεία κακά, δείχνει όμως, έμπρακτα και με κόστος, ότι δεν βράζουμε όλοι στο ίδιο καζάνι. Μπορεί να είμαστε ίσοι, αλλά πώς να το κάνουμε, δεν είμαστε όμοιοι.