Σλάβοϊ Ζίζεκ: Ο σλοβένος αιρετικός Ελβις Πρίσλεϊ της κοινωνικής θεωρίας

Ο 62χρονος αιρετικός μαρξιστής και λακανιστής σλοβένος φιλόσοφος Σλάβοϊ Ζίζεκ, γνωστός και ως ο «Ελβις Πρίσλεϊ της κοινωνικής θεωρίας» ήρθε στο διεθνές προσκήνιο μετά την έκδοση το 1989 στα αγγλικά του πρώτου βιβλίου του, το «Υψηλό αντικείμενο της ιδεολογίας». Εκεί αμφισβήτησε τη μαρξιστική ερμηνεία της ιδεολογίας ως ψευδή συνείδηση και υποστήριξε ότι η ιδεολογία είναι μια ασυνείδητη φαντασίωση που δομεί την πραγματικότητα. Ακολούθησαν και άλλα βιβλία, όπως το «Καλωσορίσατε στην έρημο του πραγματικού», ενώ στα πρώτα του έργα χρησιμοποίησε τη θεωρία του Ζακ Λακάν για να αναλύσει τη χεγκελιανή φιλοσοφία και τη μαρξιστική οικονομική θεωρία.

Με το προκλητικό του στυλ – έχει φωτογραφιστεί στην τουαλέτα μιλώντας για την πολυπολιτισμικότητα -, τα συχνά άρθρα του σε εφημερίδες και περιοδικά σε όλον τον κόσμο, όχι πάντα για θέματα πολιτικής θεωρίας, θρησκείας ή ψυχανάλυσης, αναδείχθηκε σε θεωρητικό μιας αιρετικής εκδοχής της Αριστεράς. Πάντως, ο καθηγητής στα Πανεπιστήμια του Λονδίνου και της Λιουμπλιάνα δεν αρνήθηκε το 2003 να γράψει το κείμενο που συνόδευσε φωτογραφίες του Μπρους Βέμπερ για τον κατάλογο ρούχων γνωστής αμερικανικής φίρμας λέγοντας: «Προτιμώ να κερδίζω χρήματα με αυτόν τον τρόπο παρά να με πληρώνουν αμερικανικά πανεπιστήμια και να αγωνιώ για τη διάρκεια του συμβολαίου μου».

Οσοι τον θαυμάζουν τον χαρακτηρίζουν τη «φωνή που περιγράφει με μεγάλη ακρίβεια την εποχή του παραλογισμού στην οποία ζούμε». Οι επικριτές του τονίζουν ότι οι θέσεις του, κυρίως οι πολιτικές, δεν είναι ξεκάθαρες καθώς, εκτός από τη θεωρητική επεξεργασία, δεν προτείνει λύσεις και υποστηρίζουν ότι ο κύριος στόχος του είναι η πρόκληση, κάτι που πετυχαίνει με τις περισσότερες δηλώσεις του.

Η Βασιλική Οπερα του Λονδίνου ανακοίνωσε ότι παρήγγειλε τέσσερις νέες όπερες εμπνευσμένες από τα γραπτά του.