Η απατηλή λάμψη μιας «χρυσής εποχής»

Ο Μπαζ Λούρμαν στήνει ένα εκθαμβωτικό σύμπαν μόνο και μόνο για να το γκρεμίσει, στη μεταφορά του κλασικού έργου του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ. Είναι η μεγάλη ταινία της εβδομάδας, που βγαίνει στην Ελλάδα παράλληλα με την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ των Κανών.

«Ο υπέροχος Γκάτσμπι». Ο συγγραφέας Νικ Κάραγουεϊ (Τόμπι Μαγκουάιρ) φτάνει στη Νέα Υόρκη της άνοιξης του 1922, της λεγόμενης «Jazz Age», όπου κυριαρχούν η ποταπαγόρευση (δηλαδή το αλκοόλ) και η ακμή του Χρηματιστηρίου. Στη διχάλα του αμερικανικού ονείρου διασταυρώνεται με τον μυστηριώδη και κοσμικό εκατομμυριούχο Τζέι Γκάτσμπι.

Και ενώ χαρακτήρες και θεατές βυθίζονται στον ελκυστικό κόσμο της καραχλιδάτης καλοπέρασης, του έρωτα και της απάτης τους, ο Νικ θα γίνει μάρτυρας ενός κρυφού έρωτα και μιας τραγωδίας που, από μόνη της, θα ακυρώσει κάθε επίχρυση καλλιέπεια και θα επιτρέψει στον Μπαζ Λούρμαν να ολοκληρώσει το σχόλιό του για μια παρακμάζουσα ανθρωπότητα.

«Ο υπέροχος Γκάτσμπι» μπορεί να μοιάζει στο πρωτότυπο «γραμμένος» και «στημένος» για τη μεγάλη οθόνη, ο Λούρμαν όμως προσπαθεί να αποφύγει τη στείρα αναπαραγωγή ενός σύμπαντος που έχουμε δει άπειρες φορές στο σινεμά – και αποφασίζει, όπως κάθε φιλόδοξος σκηνοθέτης, να το «ερμηνεύσει».

Χρησιμοποιεί δύο ηχητικές στρώσεις στις μουσικοχορευτικές σεκάνς, μία του «τότε» και μία του «τώρα»: πολλές φορές τα έξαλλα τσάρλεστον καλύπτονται από ένα… χαουζάτο beat, που ενώνει σημειολογικά δύο εποχές – κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον Λούρμαν. Και γιατί όχι; Μήπως δεν ζούμε πάλι την εποχή του Κραχ, αλλά σε άλλη έκδοση; Πίσω λοιπόν από τη φαινομενική υστερία αποκαλύπτεται η, εντέλει, «επί τούτου» αποθέωση του «τίποτα». Το δε 3D τονίζει την γκλαμουριά. Και ο Λεονάρντο ντι Κάπριο είναι, από μόνος του, υπέροχος.

Οι άλλες ταινίες

«Ο μανάβης». Ο Νίκος Αναστασίου, πλανόδιος μανάβης, με τη γυναίκα του Σοφία, από τη δεκαετία του 1980 κάνουν το ίδιο δρομολόγιο κάθε εβδομάδα: επισκέπτονται τα εγκαταλειμμένα χωριά της Νοτιοδυτικής Πίνδου. Λίγοι κινηματογραφιστές φιλμάρουν τη γη όπως ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος, που ολοκληρώνει ένα υπέροχο όσο και απέριττο ντοκιμαντέρ.

Βαθμοί: 6

«Hannah Arendt». Η ζωή της συγγραφέως Χάνα Αρεντ και, κυρίως, η συγγραφή του περίφημου βιβλίου «Ο Αϊχμαν στην Ιερουσαλήμ – Η κοινοτοπία του κακού», στο επίκεντρο μιας ταινίας – από τις καλύτερες στη φιλμογραφία της σκηνοθέτιδας Μαργκαρέτε φον Τρότα. Εχει, φυσικά, και έναν εκπαιδευτικό χαρακτήρα, αλλά είναι και καλό σινεμά – δείτε μόνο πώς χειρίζεται τα φλας μπακ. Σπουδαία η Μπάρμπαρα Σούκοβα στον πρώτο ρόλο.

«Μικρές εξεγέρσεις». Ενας άντρας προς αναζήτηση των έργων του Πανσέληνου (βυζαντινού ζωγράφου του 13ου αιώνα), αλλά και του ίδιου του εαυτού του. Στοχασμοί, περιπλανήσεις και ένας εσωτερικός ρυθμός που, σε συνδυασμό με τις αναφορές, πνίγει την αφήγηση.