Οταν έκανε καντάδα με τη «Ζωή εν τάφω»

Μέσα σε τρεις ώρες και 40 λεπτά μπορεί να χωρέσει η ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη; Στη σκηνή του θεάτρου Μπάντμιντον ξεδιπλώνεται η σύγχρονη ελληνική Ιστορία δοσμένη από τις εικόνες του βίου και της δράσης του μεγάλου σύγχρονου μουσικού: από το 1925 που γεννιέται στη Χίο έως το 1978 που πεθαίνουν οι γονείς του.

«Περιβαλλόμεθα από τη συμπαντική αρμονία. Η ζωή είναι αρμονία. Ο θάνατος είναι χάος…». Τα λόγια του Μίκη Θεοδωράκη αποτέλεσαν το βασικό φόντο της προβολής, τα οποία φωτίζονταν όταν ένα ζευγάρι χορευτών άρχιζε να κινείται στον ρυθμό της «Μαργαρίτας – Μαγιοπούλας».

Το 1935 στην Τρίπολη ο Αττίκ δίνει μια παράσταση. Οταν τελειώνει, στην έξοδο, το βλέμμα ενός 10χρονου αγοριού πέφτει πάνω σε μια 30χρονη κυρία. Την ερωτεύεται και ζητεί από τον πατέρα του να την πάρουν στο σπίτι. Οι αντιρρήσεις του πατέρα δεν έκαμψαν τις προσπάθειές του να τη συναντήσει. Μαθαίνει πού μένει και ένα βράδυ πάει κάτω από το παράθυρό της για να της κάνει καντάδα. Τα μόνα τραγούδια όμως που ήξερε ήταν αυτά που τους μάθαιναν στο Κατηχητικό. Αρχισε να της τραγουδάει τη «Ζωή εν τάφω». Ηταν το πρώτο ερωτικό σκίρτημα του Μίκη Θεοδωράκη…

Είναι μία από τις πολλές  ανέκδοτες στιγμές στη ζωή του Μίκη Θεοδωράκη που αποκαλύπτονται στην παράσταση «Ποιος τη ζωή μου…». Οπως και ο έρωτας του αδελφού του Γιάννη με το Κατινιώ, την 15χρονη πόρνη, όταν ζούσαν στα Χανιά. Από εκεί έφυγε ο Μίκης Θεοδωράκης έχοντας στην τσέπη του τα εισιτήριά του και λίγα χρήματα για τις πρώτες ημέρες – ό,τι κατάφεραν να μαζέψουν οι γονείς του από την πώληση ενός μικρού κομματιού γης. Ετσι ξεκίνησε η περιπλάνησή του στη μουσική, στο Παρίσι, στους αγώνες του, σε ό,τι τον χαρακτηρίζει και τον ακολουθεί…

Ο Μίκης Θεοδωράκης παρακολουθούσε τις προετοιμασίες και τροφοδοτούσε συνεχώς με πληροφορίες και υλικό από τη ζωή του έως την τελευταία στιγμή. Οπως λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης Θέμης Μουμουλίδης,  «ήταν παρών σε αρκετές πρόβες, αλλά είδε και την πρεμιέρα σε DVD». Δεν σταμάτησε να παρεμβαίνει και να αλλάζει συνεχώς. «Εως και την τελευταία ημέρα θα προσθέτουμε και θα αφαιρούμε. Ο βασικός λόγος είναι ότι ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος η συμμετοχή του κόσμου στα τραγούδια είναι μεγάλη. Και το πιο εντυπωσιακό από όλα είναι ότι η πλειονότητα των θεατών, τουλάχιστον τις πρώτες ημέρες, είναι νέοι».

Πώς να εξηγήσει κάποιος το γεγονός ότι τα πιο ηχηρά χειροκροτήματα ακούστηκαν στο τραγούδι «Σώπα όπου να ‘ναι θα σημάνουν οι καμπάνες»;

«Γιατί εγώ;». Αυτή ήταν η πρώτη ερώτηση του Αρη Λεμπεσόπουλου, όταν του ζήτησε ο Θέμης Μουμουλίδης να υποδυθεί τον Μίκη Θεοδωράκη. «Η απάντηση κρυβόταν σε κάποια πλευρά του χαρακτήρα του που δεν είναι ορατή. Ο Μίκης, αν και είναι χειμαρρώδης, εκρηκτικός, που δεν σου αφήνει “χώρο”, είναι βαθιά μοναχικός άνθρωπος. Αυτό ίσως είναι ένα κομμάτι που μας συνδέει διότι υπάρχει και σε μένα, οπότε μου τον κάνει οικείο».

Ο Αρης Λεμπεσόπουλος συνάντησε τον συνθέτη μία φορά στο σπίτι του και μέσα από πεντάωρη κουβέντα άντλησε όσα χρειαζόταν για να δουλέψει τον ρόλο.

«Με προβλημάτισε πολύ το πώς θα μπορούσα να προσεγγίσω μια τέτοια προσωπικότητα. Αν προσπαθούσα να τον μιμηθώ, θα φαινόταν γελοίο. Ρούφηξα όσο περισσότερα μπορούσα από αυτά που έλεγε. Ιστορίες από τη ζωή, από αυτά που έζησε, στα οποία ούτε ο ίδιος πιστεύει ότι είναι ο πρωταγωνιστής».

Ο επίλογος της παράστασης, γραμμένος από τον ίδιο τον Μίκη Θεοδωράκη, τον επικυρώνει: «Δεν ξέρω αν ήταν αληθινή η ζωή που έζησα, αν την έζησα εγώ ή κάποιος άλλος…».