Στρώνουν το χαλί για λύση του Κυπριακού

Ολα τα δεδομένα συγκλίνουν πως το φθινόπωρο θα ζήσουμε ακόμα μια προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, αυτή φορά με διαφορετικούς πρωταγωνιστές και άλλη διαδικασία, αλλά κυρίως με παράγοντες στο προσκήνιο που επιβαρύνουν τη θέση των Ελληνοκυπρίων, όπως είναι η οικονομική κρίση και η ένταξη στο Μνημόνιο. Πολλοί θεωρούν τη συγκυρία καταστροφική, άλλοι όμως βλέπουν παράθυρο ευκαιρίας.

Ουδείς πιέζει αυτή τη στιγμή τη νέα κυπριακή κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας πως ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει να αντιμετωπίσει την πρωτοφανή οικονομική κρίση. Πλην βεβαίως της Αγκυρας, η οποία επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τις κυπριακές δυσκολίες. Τα Ηνωμένα Εθνη, που συνήθως βιάζονταν αμέσως μετά την εκλογή Προέδρου στην Κύπρο να κάνουν νέα αρχή στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού, έδωσαν πίστωση χρόνου. Στη συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Ι. Κασουλίδη ο επικεφαλής του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν έδειξε κατανόηση, το ίδιο και ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι.

Υπάρχουν όμως και οι… ανυπόμονοι. Μπορούμε να το πούμε και διαφορετικά. Αυτοί που σπεύδουν να προετοιμάσουν το έδαφος και δεν έχουν πρόβλημα να το πουν. Πρώτος ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ράσμουσεν, ο οποίος συνέδεσε την επίλυση του Κυπριακού με την οικονομική κατάσταση της χώρας αλλά και με το θέμα των γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ για φυσικό αέριο. Για το τελευταίο υιοθέτησε την τουρκική θέση, δηλαδή ότι γεωτρήσεις και εκμετάλλευση του φυσικού αερίου θα πρέπει να αρχίσουν μετά τη λύση, φροντίζοντας να επισημάνει ότι η επανένωση του νησιού θα βελτίωνε κατά πολύ την οικονομική κατάστασή του. Ο κ. Ράσμουσεν επείγεται να εκλείψει το πολιτικό πρόβλημα της Κύπρου ώστε να εκλείψουν και τα προβλήματα συνεργασίας στις σχέσεις ΝΑΤΟ – Ευρωπαϊκής Ενωσης που προκαλεί μονίμως η Τουρκία επειδή η Κύπρος δεν είναι μέλος της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ενώ η Τουρκία είναι.

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Η διασύνδεση όμως του Μνημονίου με την επίλυση του Κυπριακού από το στόμα του επιτρόπου Ολι Ρεν έχει βαρύνουσα σημασία διότι εκφράζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι μία από τις συνιστώσες της τρόικας. Και εφόσον ο κ. Ρεν θεωρεί ότι η οικονομική κρίση στην Κύπρο αποτελεί ευκαιρία για λύση του Κυπριακού, σημαίνει ότι οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται να διαδραματίσουν ενεργότερο ρόλο όταν αρχίσουν οι διαδικασίες των διαπραγματεύσεων το φθινόπωρο. Ολα συνεπώς δείχνουν πως το φθινόπωρο τα ανοιχτά θέματα της Κύπρου θα συγκλίνουν. Η εφαρμογή του Μνημονίου θα έχει διανύσει αρκετούς μήνες και θα διαφανεί κατά πόσον η Κύπρος επιτυγχάνει τους στόχους ή αν θα χρειαστούν νέα διορθωτικά μέτρα. Η εταιρεία Noble θα έχει ολοκληρώσει (αρχίζει τον Ιούνιο) τη δεύτερη επιβεβαιωτική γεώτρηση στο Οικόπεδο 12 και θα γίνει γνωστή η αξία των κοιτασμάτων. Σε αυτό το κλίμα θα αρχίσει η νέα διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Η σύγκλιση αυτή επιτρέπει προφανώς την προοπτική μιας συνολικής λύσης, μιας λύσης πακέτου – και δύσκολα θα αποφύγουν τον… πειρασμό αυτόν τα κέντρα λήψης αποφάσεων που έπαιζαν πάντα ρόλο στις εξελίξεις του Κυπριακού: η Ουάσιγκτον, τα Ηνωμένα Εθνη, το Λονδίνο, οι Βρυξέλλες. Μόνο που αυτή τη φορά ο ρόλος των Βρυξελλών μπορεί να αναδειχθεί καθοριστικός. Οχι μόνο γιατί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στις προεκλογικές διακηρύξεις του δεσμεύτηκε για ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις διαπραγματεύσεις, αλλά και γιατί τώρα με το Μνημόνιο οι Βρυξέλλες φαίνεται να κρατούν και το μαστίγιο και το καρότο. Ετσι, χρησιμοποιώντας μια το ένα και μια το άλλο μπορεί να αποδειχθούν πειστικές.

ΤΟ ΑΔΥΝΑΤΟ ΣΗΜΕΙΟ. Αυτό ακριβώς όμως είναι και το αδύνατο σημείο αυτών των σχεδιασμών. Διότι οι πολιτικές δυνάμεις όχι μόνο έχουν υιοθετήσει αντιμνημονιακή ρητορική, αλλά επιπροσθέτως εκφράζουν την πεποίθηση ότι «η δοκιμασία στην οποία υποβάλλεται η Κύπρος» έχει πολιτικούς στόχους.  Εύκολα συνάγει κανείς πως αν αναπαραχθούν το σκηνικό και το πολιτικό κλίμα του 2004 με το σχέδιο Ανάν, το διαπραγματευτικό έργο του κ. Αναστασιάδη θα είναι δύσκολο και οι ελπίδες αποδεκτής λύσης περιορισμένες. Πολύ περισσότερο που οι σύμμαχοι του κύπριου Προέδρου στην κυβέρνηση (ΔΗΚΟ, ΕΥΡΩΚΟ) διακρίνονται για την αδιάλλακτη γραμμή τους.