Σχεδιαστής της φουστανέλας

Είναι το νησί που σημάδεψε τον καλλιτέχνη-μύθο, εκ των πρώτων του ελληνικού μοντερνισμού, που εκτός των άλλων είναι εκείνος που έχει σχεδιάσει τις στολές των ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς (μαζί με τους Ζαχαρία Παπαντωνίου και Γιάννη Βλαχογιάννη). Οχι επειδή, όπως λανθασμένα πιστεύεται, σε τούτη τη γωνιά του Αργοσαρωνικού, τον Πόρο, γνώρισε τη γυναίκα της ζωής του, την Ιουλία Βαλσαμάκη, αλλά επειδή εκεί «γεννήθηκε» ένα από τα σημαντικότερα έργα του που έτυχαν διεθνούς αναγνώρισης: ο «Ευαγγελισμός».

Και τώρα, 108 χρόνια μετά την πρώτη του επίσκεψη στον Πόρο, ο Κωνσταντίνος Παρθένης, που άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στην ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα, «επιστρέφει». Οχι ως τουρίστας, όπως τότε, ούτε για να αγιογραφήσει την πρώτη εκκλησία του Πόρου, τον Αγιο Γεώργιο στο Καστέλι – κάτι που ακόμη και ντόπιοι το αγνοούν -, αλλά για να αποκαλύψει άγνωστες στιγμές της δημιουργικής του πορείας μέσα από 35 αδημοσίευτα στην πλειονότητά τους έργα του (σχέδια και λάδια) που προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές, αλλά και μέσα από προσωπικά του αντικείμενα και φωτογραφίες. Ολα αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά στο πλαίσιο της έκθεσης «Ο Κωστής Παρθένης στον Πόρο» που φιλοξενείται στο κτίριο το οποίο χτίστηκε το 1905 σε σχέδια Ερνστ Τσίλερ και με χορηγία του Ανδρέα Συγγρού – στη θέση του παλιού νεκροταφείου – και λειτουργούσε έως το 2002 ως σχολείο.

«Ο Παρθένης σημάδεψε τον Πόρο με το έργο του, ιδιαίτερα με την «Κοιμωμένη» (σ.σ.: τη βουνοκορφή που έβλεπε στην απέναντι ακτή της Πελοποννήσου και την οποία αργότερα ζωγράφισαν οι διάσημοι βρετανοί ζωγράφοι Τόνι Κράξτον και Λούσιαν Φρόιντ) και τον “Ευαγγελισμό” κι έτσι το νησί μπήκε στην Ιστορία της Νεοελληνικής Τέχνης», λέει στο «Νσυν» ο Γιάννης Σουλιώτης, συγγραφέας του βιβλίου «Ο Κωστής Παρθένης στον Πόρο» και εμπνευστής της έκθεσης που επιμελούνται η Τατιάνα Σπινάρη της γκαλερί Citronne και ο αναπληρωτής καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών Μιχάλης Μανουσάκης και πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ι.Μ. Υδρας, της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Πόρου. Μέσα από την έκθεση όμως, που εγκαινιάζεται απόψε, οι επισκέπτες δεν θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν μόνο τον ζωγράφο που απεικόνισε με τον χρωστήρα του το παλιό ιστορικό μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής – εκεί όπου στεγάστηκε το πρώτο ορφανοτροφείο και η πρώτη εκκλησιαστική σχολή του νέου ελληνικού κράτους -, τοπίο που χρησιμοποίησε για τον «Ευαγγελισμό» του: μια σύνθεση που κατά κοινή ομολογία των ιστορικών τέχνης όμοιά της δεν υπάρχει ούτε στη βυζαντινή ούτε στην ευρωπαϊκή εικονογραφία και με την οποία απέσπασε το Χρυσό Βραβείο στη Διεθνή Εκθεση των Παρισίων το 1911.

Θα μπορέσουν για πρώτη φορά να δουν το παπιγιόν και το γιλέκο του, τα σκουφάκια και το κασκόλ του πλάι στην παλέτα και στο καβαλέτο του, αλλά και τα στέφανα του γάμου του από λεμονανθούς και φωτογραφίες του – ανάμεσά τους και εκείνη που η κόρη του Σοφία φορά τη φουστανέλα που σχεδίασε ο πατέρας της. Και ως φόρο τιμής θα δουν δημιουργίες σύγχρονων καλλιτεχνών, μεταξύ άλλων των Παναγιώτη Τέτση, Δημήτρη Μυταρά, Σωτήρη Σόρογκα, Μερόπης Πρέκα.