«Δάσκαλος» των Λούκας και Κάμερον

Τη δεκαετία του ’70 νέες τεχνικές έκαναν την εμφάνισή τους και οι μεγάλες παραγωγές μπορούσαν να σκαρώσουν τέρατα σε φυσικό μέγεθος ή να φτιάξουν πειστικά κοστούμια τεράτων, μέσα στα οποία διάφοροι ηθοποιοί κατέστρεφαν μινιατούρες της Νέας Υόρκης ή του Τόκιο (όπου αγαπούσαν ιδιαίτερα τις ταινίες καταστροφής με ήρωα τον γιγαντιαίο Γκοτζίλα).

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Ντίνο Ντε Λαουρέντις που το 1976 ανακοίνωσε την κατασκευή ενός τέρατος πέντε μέτρων για το ριμέικ του «Κινγκ Κονγκ» εκείνης της χρονιάς. Τελικά τη λύση έδωσε ένας ηθοποιός με στολή, ενώ κατασκευάστηκε μονάχα ένα γιγαντιαίο μηχανικό χέρι, για να χωράει μέσα του η ωρυόμενη Τζέσικα Λανγκ.

ΦΟΡΟΙ ΤΙΜΗΣ. Παρά την όλη εξέλιξη όμως, μονάχα τα πλάσματα του Χαριχάουζεν έδειχναν να έχουν αυτή τη ξεχωριστή εξώκοσμη μαγεία. «Χωρίς τον Ρέι Χαριχάουζεν, δεν θα υπήρχε “Πόλεμος των Αστρων”,» έλεγε ο Τζορτζ Λούκας. Ο Πίτερ Τζάκσον που χρησιμοποίησε στο έπακρο τη τεχνική των ψηφιακών εφέ, χαρακτήρισε πρόσφατα τον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» ως μια ταινία-φόρο τιμής στον Ρέι Χαριχάουζεν. Ακόμη και ο φανατικός των digital, ο Τζέιμς Κάμερον του «Avatar» δήλωσε πρόσφατα πως «αν δεν υπήρχε η συμβολή του Ρέι στο συλλογικό ονειροτοπίο δεν θα ήμασταν εδώ που είμαστε». Και αυτά δεν είναι λόγια που λέγονται εύκολα (ειδικά από τον τελευταίο, που δεν χαρίζει κοπλιμέντα).

Σήμερα, η μαστοριά του κατασκευασμένου στο χέρι εφέ έχει δώσει τη θέση της στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Οι λόγοι είναι πολλοί. Μπορείς να πετάξεις έναν ηθοποιό από την κορυφή ενός ουρανοξύστη ή από ένα αεροπλάνο χωρίς να τραυματίσεις κανέναν και χωρίς να χρησιμοποιήσεις μια ψεύτικη κούκλα που δεν πείθει πλέον ούτε παιδιά. Μπορείς να καταστρέψεις χίλιες φορές τον Λευκό Οίκο. Μπορείς να σχεδιάσεις εξωπραγματικά πλάσματα και να ανατινάξεις χίλια κεφάλια, όλα με πλήρη αληθοφάνεια, αν τα λεφτά είναι πολλά. Γιατί αν δεν είναι, αυτό που θα προκύψει θα μοιάζει με βιντεοπαιχνίδι από τη δεκαετία του ’80 – και έχουμε δει αρκετά τέτοια στο σινεμά. Οπως και να ‘χει, το δέος δείχνει να έχει χαθεί πια από τις μεγάλες οθόνες.