Η θυσία του Μπερσάνι στον βωμό του Κυριναλίου

Ο Τζόρτζιο Ναπολιτάνο έγινε από το Σάββατο ο πρώτος Πρόεδρος της Ιταλίας που ανανεώνει τη θητεία του κι ενώ είχε προηγηθεί το ναυάγιο εκλογής πρώτα του Φράνκο Μαρίνι και στη συνέχεια του Ρομάνο Πρόντι. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του και την επιθυμία του να αποχωρήσει, ο Ναπολιτάνο αποδέχθηκε την κοινή πρόταση Κεντροδεξιάς, Κεντροαριστεράς και Κεντρώων να παραμείνει στο Κυρινάλιο προκειμένου να συμβάλει με το θεσμικό του κύρος και την πείρα του στην εξεύρεση λύσης που θα οδηγήσει στον σχηματισμό κυβέρνησης.

Οι αντιδράσεις στην εκλογή Ναπολιτάνο, πάντως, είναι ενδεικτικές της βαθύτατης κρίσης που διέρχεται το πολιτικό σύστημα. Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, που είχε κηρύξει πένθος στην πρώτη εκλογή Ναπολιτάνο, χθες πανηγύριζε επειδή ήθελε να αποφύγει πάση θυσία νέες βουλευτικές εκλογές. Ο Μπέπε Γκρίλο χαρακτήριζε την εκλογή «αντιδημοκρατική» και καλούσε τους οπαδούς του να βγουν στον δρόμο, για να καταγγείλει τελικά όχι τόσο ένα «πραξικόπημα» όσο ένα «πονηρό κολπάκι». Και ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι, ο άνθρωπος που ανέλαβε να αναστήσει την Κεντροαριστερά μετά την ήττα του 2008, έγινε το τραγικό πρόσωπο της ιστορίας.

Ο ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος και υποψήφιος πρωθυπουργός στις εκλογές του περασμένου Φεβρουαρίου δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα δάκρυά του στο τέλος της έκτης ψηφοφορίας από την οποία βγήκε Πρόεδρος ο Ναπολιτάνο με 738 ψήφους σε σύνολο 997 ψηφισάντων. Ο Μπερσάνι έκρυψε το πρόσωπό του στα χέρια του εξουθενωμένος από μια διαδικασία που κόντεψε να διαλύσει το κόμμα του, προδομένος από πολλούς συντρόφους του όπως δήλωσε ο ίδιος και παραιτημένος από τη θέση από την οποία φαινόταν ότι δεν μπορούσε να τον κουνήσει κανείς μετά τις εσωκομματικές εκλογές με τις οποίες έλαβε το χρίσμα του υποψήφιου προέδρου. Σχεδόν τέσσερις μήνες μετά, ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι εγκαταλείπει την ηγεσία του κόμματος χωρίς να καταφέρει πραγματοποιήσει το όνειρό του να ηγηθεί της χώρας του.

Η «ΠΡΩΤΙΑ ΧΩΡΙΣ ΝΙΚΗ». Το όνειρο θόλωσε μετά τις εκλογές του περασμένου Φεβρουαρίου. Αυτό που φαινόταν ένας περίπατος για τον Μπερσάνι και μια πανωλεθρία για τον Μπερλουσκόνι εξελίχθηκε σε μια «πρωτιά χωρίς νίκη» για τον πρώτο και σε μια αναγέννηση από τις στάχτες του για τον δεύτερο. Το διάστημα που ακολούθησε το όνειρο έγινε ακόμη πιο θαμπό. Ο Μπερσάνι επιχείρησε να φτάσει στον στόχο του επιμένοντας να φλερτάρει τον «δύσκολο» Μπέπε Γκρίλο και απορρίπτοντας συγχρόνως το φλερτ του Σίλβιο Μπερλουσκόνι που πίεζε για μια κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού. Στο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε, η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας θεωρήθηκε η βαλβίδα εκτόνωσης για την ομαλοποίηση της τεταμένης κατάστασης.
Στην πιο κρίσιμη στιγμή, όμως, ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι αιφνιδίασε συντρόφους και οπαδούς με μια σειρά από αψυχολόγητες ενέργειες. Οι αναλυτές δυσκολεύονται να εξηγήσουν τον λόγο για τον οποίο ο ηγέτης της Κεντροαριστεράς αρνήθηκε να στηρίξει την υποψηφιότητα του αριστερού νομικού Στέφανο Ροντοτά, που είχε προτείνει ο Γκρίλο, και προτίμησε να έρθει σε συμφωνία με τον Μπερλουσκόνι για τον Μαρίνι. Ο Μπερσάνι εμφανίστηκε να μην ενδιαφέρεται για το γεγονός ότι η εκλογή του Ροντοτά θα γινόταν η γέφυρα που έψαχνε τόσο καιρό να ρίξει στους γκριλίνι. Κι έπειτα φάνηκε να μην αντιλαμβάνεται ότι η συμφωνία για τον Μαρίνι ήταν στην πραγματικότητα μια ωρολογιακή βόμβα που τίναξε στον αέρα το Δημοκρατικό Κόμμα. Εκεί ήταν που χάθηκε οριστικά ο έλεγχος. Ο ηγέτης του PD προσπάθησε να κολλήσει τα κομμάτια προτείνοντας τον κομματικό Ρομάνο Πρόντι. Οπως αποδείχθηκε, ήταν μια πράξη απελπισίας. Ο Πρόντι δεν συγκέντρωσε ούτε τις ψήφους των εκλεκτόρων της Κεντροαριστεράς. Το κόμμα έμεινε διχασμένο, ενώ συγχρόνως άνοιξε μέτωπο με την Κεντροδεξιά που ενταφίαζε το ενδεχόμενο μιας κυβερνητικής συνεργασίας.

ΑΠΑΝΩΤΑ ΛΑΘΗ. Ο Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι ανέλαβε τις τύχες του Δημοκρατικού Κόμματος στις 25 Οκτωβρίου 2009. Σε αυτά τα τριάμισι χρόνια, ο πρώην κομμουνιστής με την ταπεινή καταγωγή, την πίστη στην Καθολική Εκκλησία και την αγάπη για τα πούρα έδωσε μια δυναμική στο κόμμα του, με τον ίδιο να απογειώνεται στην εσωκομματική αναμέτρηση απέναντι στον Ματέο Ρέντσι για το χρίσμα του υποψήφιου πρωθυπουργού. Ηταν η καλύτερη στιγμή του. Αλλά στην προεκλογική περίοδο, ο Μπερσάνι κλώτσησε την καρδάρα με το γάλα. Εμφανίστηκε υποτονικός, πίστεψε ότι η δυναμική από την εσωκομματική επικράτηση θα του εξασφάλιζε τη νίκη και στις βουλευτικές εκλογές, υποτίμησε τον Μπερλουσκόνι, άφησε όλο το πεδίο ελεύθερο στον Μπέπε Γκρίλο για να μην κατηγορηθεί ο ίδιος ως λαϊκιστής, κράτησε διφορούμενη στάση απέναντι στον Μάριο Μόντι προσπαθώντας και να μη χάσει τη στάμπα του υπεύθυνου ηγέτη και να μη χρεωθεί τις αντιδημοφιλείς πολιτικές του τεχνοκράτη πρωθυπουργού. Το αποτέλεσμα ήταν μια πύρρειος νίκη, προάγγελος μιας τραγωδίας.