Οταν η χούντα έβαζε τον πληθωρισμό στον γύψο

Ηταν Μάης του 1968. Η τελευταία φορά που ερχόταν «η φαντασία στην εξουσία» και το ελληνικό κράτος είχε να επιδείξει αρνητικό πληθωρισμό. Σε μια, κομματάκι στρεβλή, αντιγραφή του συνθήματος του γαλλικού Μάη οι συνταγματάρχες, η περιβόητη «εθνική κυβέρνησις» που βρισκόταν στον δεύτερο χρόνο της τότε, καλούσαν τον λαό να συντάξει τα άρθρα του νέου Συντάγματος.
Στο πρωτοσέλιδο των «ΝΕΩΝ» της εποχής φιγουράρει το σχετικό κουπονάκι, το οποίο μπορούσε κανείς να κόψει και να αποστείλει. Κάτω από τον τίτλο τού κουπονιού ο υπότιτλος «Εκφράσατε ελευθέρως τη γνώμην σας» φαντάζει στον αναγνώστη τουλάχιστον ειρωνικός.
Το αρνητικό πρόσημο εμφανίζεται μπροστά από το ποσοστό μεταβολής του πληθωρισμού από τον Οκτώβριο του 1967 μέχρι να φτάσει το -0,3% του Μαΐου του 1968. Αυτή η «μεταβολή» έμελλε να καταγραφεί ως μοναδική – κυρίως χάρη στην ευημερία και στον αναπόφευκτο πληθωρισμό που έφεραν η Μεταπολίτευση και η Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ενα ξεφύλλισμα στα – λογοκριμένα – «ΝΕΑ» εκείνης της χρονιάς αποκαλύπτει μια άλλη χώρα. Η εγχώρια πολιτική επικαιρότητα σχεδόν απουσιάζει. Ευλόγως. Το πολύ να βρει κανείς δηλώσεις Παπαδόπουλου, τύπου «η διοίκησις θα εξυγιανθεί έστω και αν ληφθούν σκληρά μέτρα». Καθώς γυρνά τα φύλλα (από την οθόνη του υπολογιστή), πέφτει πάνω σε δεκάδες ρεκλάμες. Δεν είναι εντυπωσιακές, τα σύγχρονα διαφημιστικά τρικ απουσιάζουν χάριν της σαφήνειας: «Δεκαήμερο ηλεκτρικών συσκευών στα καταστήματα Δραγώνα. 1.000 ηλεκτρικά σκεύη Γερμανίας. Χύτρα με χρωματιστό καπάκι Νο 24 241,50 δραχμές».
Αν οι τιμές φαίνονται, 45 χρόνια μετά, δελεαστικές, αρκεί κανείς να λάβει υπόψη του πως το κατώτατο ημερομίσθιο, σύμφωνα με την τότε εθνική συλλογική σύμβαση, ήταν 90 δραχμές. Για τους άνδρες. Γιατί για τις γυναίκες ήταν 75. Ευτυχώς για την εργασιακή ισότητα των φύλων, δύο μήνες νωρίτερα το υπουργείο Εργασίας είχε αποστείλει έγγραφο που καθιστούσε σαφές ότι… «αι εργαζόμεναι γυναίκες εις εστιατόρια, καφενεία, ζαχαροπλαστεία και παρόμοια καταστήματα δύνανται να απασχολούνται και την νύκτα».
Τα εισαγόμενα είδη, όπως τα προαναφερθέντα «ηλεκτρικά σκεύη Γερμανίας», δεν βρίσκονται εν αφθονία στα ράφια, όπως συμβαίνει ακόμη και στην Ελλάδα του Μνημονίου. Οι δασμοί, μιας και η κοινή αγορά δεν υπάρχει, τα καθιστούν όνειρο θερινής νυκτός για τους περισσότερους καταναλωτές. Οσο για τα υπόλοιπα προϊόντα – κάθε είδους -, γινόταν προσπάθεια να διατηρούνται οι τιμές τους σχετικά χαμηλές. Με το μέτρο της διατίμησης, που η χούντα χρησιμοποιούσε συχνά – πυκνά. Η ελεύθερη αγορά βέβαια είναι ασύμβατη με το «αποφασίζομεν και διατάσσομεν».
Στην πρωτεύουσα υπολογίζεται ότι εκείνη τη χρονιά κυκλοφορούν 150.000 αυτοκίνητα. Ο δημοσιογράφος που υπογράφει το ρεπορτάζ για τις «500 μάντρες που δεν λύνουν το πρόβλημα του πάρκινγκ», καταγράφει το εν λόγω νούμερο των ιδιωτικών αυτοκινήτων σχεδόν με δέος. Ειρήσθω εν παρόδω, η μία ώρα στάθμευσης κοστίζει 10 με 25 δραχμές.

Στις αγγελίες πωλούνταν τα πάντα και ουκ ολίγες έχουν ως κατακλείδα «Αναχωρώ για εξωτερικόν» – η μετανάστευση δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί. «Ταβέρναν με παλαιάν πελατείαν διαθέτουσα 5.500 κιλά κρασί και πλήρη εξοπλισμό πωλείται μόνον 60.000» – με αυτή τη σύνταξη. «2CV CITROEN 17.000 δραχμές μετρητοίς συν 20.000 σε 10 μηνιαίες δόσεις σύνολο 37.000». Ενα νεόδμητο τότε τριάρι στον Αγιο Νικόλαο Αχαρνών κι ένα οικόπεδο 954 τ.μ. στην Αργυρούπολη κοστίζουν το ίδιο, 350.000 δραχμές. Εκείνη την εποχή, Αγιος Νικόλαος και Κυψέλη θεωρούνται πολύ πιο κυριλέ από το Κολωνάκι…
Οσο για την «ταβέρναν με την παλαιάν πελατείαν» είναι η κύρια μορφή διασκέδασης. Μαζί με τον κινηματογράφο, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η Αθηναία στον Ιππόδρομο και τα μπουζούκια, που έχουμε δει στις ταινίες της εποχής, απευθύνονται στους ελάχιστους πλούσιους. Σε άλλη σελίδα υπάρχει η αφίσα της ταινίας του Ντίνου Ηλιόπουλου «Ο σατράπης». Συμπρωταγωνίστριά του η Ξένια Καλογεροπούλου. Τα πλάνα με τους ηθοποιούς είναι ίσως οι μοναδικές οικείες εικόνες για όσους γεννήθηκαν από το 1974 και μετά – πριν πάρει σειρά ο αρνητικός πληθωρισμός!