Συνύπαρξη Μπουτάρη – Ανθιμου μέχρι… την επόμενη σύγκρουση

Κάθε Κυριακή πρωί, ο Παναγιότατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ανθιμος, από τον άμβωνα της εκκλησίας και της ΕΤ3, βγάζει έναν ιδιαιτέρως παρεμβατικό λόγο, που συνδυάζει γλαφυρότητα, μαχητικότητα, ανάλυση του Ευαγγελίου της ημέρας με μπόνους την αναγωγή του κεντρικού μηνύματος στα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα της εποχής. Από την επόμενη Κυριακή, ο καλός ποιμήν θα προσθέσει και μια ακόμα ψηφίδα στο κήρυγμά του. Την οικολογική. Θα μιλάει στο ποίμνιο για τη σπουδαιότητα της ανακύκλωσης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Οχι σκουπίδια, όχι πλαστικά σε θάλασσες και ακτές. Συμφωνήθηκε, χθες, να γίνει έτσι, στη συνάντηση ανάμεσα στον μητροπολίτη και τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη. Οσοι ξέρουν καλά τι έχει συμβεί στο παρελθόν εξανίστανται. Πώς είναι δυνατόν αυτοί οι δύο να συνεργάζονται; Αυτοί προεκλογικά δεν ήταν στα μαχαίρια; Ο Μπουτάρης δεν ήταν που πριν ακόμα εκλεγεί είχε αποκαλέσει μουτζαχεντίν τον μητροπολίτη; Κι ο Ανθιμος δεν ήταν που τον Οκτώβριο του 2010, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου, δεν έδωσε καν το χέρι του στον υποψήφιο δήμαρχο λέγοντάς του ότι όσο ζει «η Εκκλησία δεν θα του επιτρέψει να δει τη δηµαρχία»;

Η αλήθεια είναι ότι ο Γιάννης Μπουτάρης ήταν κάθετος σε δύο πράγματα. Το πρώτο: ότι η Θεσσαλονίκη πρέπει να επανεπινοήσει την ταυτότητά της, συγκαταλέγοντας σε αυτήν το πλούσιο πολυπολιτισμικό παρελθόν της και κυρίως τον ρόλο που είχε και μετά το Βυζάντιο ως σημαντική πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μεταξύ άλλων γενέτειρα του Κεμάλ, αλλά και ως κέντρο των σεφαραδιτών Εβραίων, η ανθούσα κοινότητα των οποίων αφανίστηκε στην Κατοχή από τους Ναζί όταν 70 χρόνια πριν τούς έστειλαν στα στρατόπεδα θανάτου. Το δεύτερο: ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να κάνει πολιτική.  

Ο Ανθιμος, πάλι εκπροσωπεί μια συντηρητική αντίληψη για τα πράγματα και, επιπλέον, κατά βάθος πιστεύει ότι ο ρόλος της Εκκλησίας είναι να έχει στελέχη που θα παρεμβαίνουν υπέρ των εθνικοθρησκευτικών παραδόσεων. Εχοντας ζήσει σε περιοχές όπου αποθεώθηκε η εθνικοφροσύνη, βολευόταν με τον παραδοσιακό ρόλο του στα δημόσια πράγματα, αντίστοιχο της εποχής που η εθνικοφροσύνη ήταν επίσημη ιδεολογία. Γι’ αυτό και συγχωρούσε την τηλεοπτική υπερέκθεση του Ψωμιάδη με γραφικότητες, γι’ αυτό και δεν τον πείραζε η μετριότητα δημάρχων όπως ο Παπαγεωργόπουλος.

Οταν εξελέγη ο Μπουτάρης, ο Ανθιμος πρέπει να υπέστη ένα μικρό σοκ. Το σοκ αυτό σίγουρα μεγάλωσε όταν ο νέος δήμαρχος αρνήθηκε να δώσει θρησκευτικό όρκο. Και κορυφώθηκε με τη διοργάνωση, πέρυσι τον Ιούνιο, με την υποστήριξη του Δήμου, του πρώτου Φεστιβάλ Ομοφυλόφιλης Περηφάνιας, μιας γιορτής που έκανε τον Ανθιμο να εκμανεί σε τέτοιο σημείο ώστε να χαρακτηρίσει τη γιορτή «αποτρόπαιη». Στην ανακοίνωση της Μητρόπολης, η ομοφυλοφιλία αντιμετωπιζόταν ως «εκτροπή από τη φυσική ζωή των ανθρώπων», ενώ η δημόσια εμφάνιση των ομοφυλοφίλων χαρακτηρίζεται απαράδεκτη «για τα ήθη και έθιμα της πόλης». Αλλα γεγονότα, πιο πρόσφατα, η προσπάθεια π.χ. του Μπουτάρη να τονιστεί το εβραϊκό παρελθόν της πόλης, η συμμετοχή του στην πορεία μνήμης για τα 70 χρόνια από τη σύλληψη και τον εκτοπισμό των Εβραίων στα στρατόπεδα θανάτου των Ναζί ή η θρησκευτική τελετή τις προάλλες στο Γενί Τζαμί δεν σχολιάστηκαν δημοσίως.

Αλλά, τελικά, η αποδοχή της πραγματικότητας βοηθάει τη ζωή να συνεχιστεί κανονικά. Και όπως αποδεικνύει η χθεσινή προσέγγιση των δυο ανδρών (οι γαργαλιστικές λεπτομέρειές της στον Μικροπολιτικό), τα αξιώματα υποχρεώνουν τους ανθρώπους να συνυπάρχουν ακόμη κι αν οι αντιλήψεις τους για τα πράγματα βρίσκονται στον αντίποδα. Μέχρι την επόμενη σύγκρουση, ασφαλώς.