Χάρης Ντέλλας: «Τα Πανεπιστήμια δεν θα γίνουν… Αρσεναλ με μπάτζετ Λεβαδειακού»
Μιλάει στα «ΝΕΑ» ο έλληνας διευθυντής του Ινστιτούτου Πολιτικής Οικονομίας του ελβετικού Πανεπιστημίου της Βέρνης και πρόεδρος του νέου Συμβουλίου Διοίκησης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά Αν η Ελλάδα καθιερώσει επιτέλους στα πανεπιστήμιά της προγράμματα σπουδών στην αγγλική γλώσσα, όπως συζητεί εδώ και πολλά χρόνια αλλά δεν έχει ακόμη πράξει στις προπτυχιακές σπουδές, θα μπορούσε να προσελκύσει ένα μέρος από τους εύπορους ασιάτες και άραβες φοιτητές που κατευθύνονται σήμερα για σπουδές στην Αγγλία και στην Αμερική, αλλά και αρκετούς από βαλκανικές και άλλες χώρες.
Οι φοιτητές αυτοί, όσοι τουλάχιστον δεν προέρχονται από χώρες της ΕΕ, θα καταβάλλουν δίδακτρα για τις σπουδές τους (αφού δεν έχουν συνεισφέρει μέσω φόρων στη χρηματοδότηση των ελληνικών πανεπιστημίων).
Με τον τρόπο αυτόν, λέει στα «ΝΕΑ» ο έλληνας διευθυντής του Ινστιτούτου Πολιτικής Οικονομίας του ελβετικού Πανεπιστημίου της Βέρνης και πρόεδρος, πλέον, του νέου Συμβουλίου Διοίκησης του Οικονομικού Πανεπιστημίου της Αθήνας, Χάρης Ντέλλας, η χώρα μας θα μπορούσε με σχετικά απλό τρόπο να έχει σημαντικά οικονομικά και πολιτιστικά οφέλη.
Ο Χάρης Ντέλλας είναι ένας καταξιωμένος πανεπιστημιακός, που – όπως αρκετοί έλληνες ακαδημαϊκοί – διαπρέπει στο εξωτερικό. Σπούδασε οικονομικά στην (τότε) ΑΣΟΕΕ και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στις ΗΠΑ, όπου και υπηρέτησε ως καθηγητής σε διάφορα πανεπιστήμια. Επέστρεψε στην Ευρώπη στα μέσα της δεκαετίας του ’90 και δίδαξε πρώτα στο Βέλγιο και στη Γερμανία, προτού καταλήξει στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης. Σήμερα κατέχει την έδρα της Μακροοικονομίας και είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Πολιτικής Οικονομίας. Ειδικεύεται σε θέματα διεθνούς μακροοικονομίας και νομισματικών θεωριών. Εχει διατελέσει επίσης σύμβουλος σε πολλές κεντρικές τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς.
Το βιογραφικό του, συνεπώς, επιβάλλει την ερώτηση:
Βλέπει ο οικονομολόγος φως στο βάθος του τούνελ;
«Αυτό που λίγοι δείχνουν να καταλαβαίνουν στην Ελλάδα είναι ότι το μεγάλο πρόβλημα της χώρας δεν είναι το χρέος και τα Μνημόνια, αλλά η πολύ χαμηλή παραγωγικότητα, η οποία ανά εργατοώρα είναι σχεδόν μισή από αυτήν της Γαλλίας και της Γερμανίας. Αυτό σημαίνει ότι χονδρικά το επίπεδο διαβίωσης του μέσου Ελληνα θα είναι περίπου το μισό αυτών των χωρών. Με δάνεια και δώρα μπορεί η κατανάλωση προσωρινά να γίνει πιο μεγάλη (όπως έγινε τα τελευταία χρόνια) αλλά αυτό δεν μπορεί να διατηρηθεί αν δεν συνοδευτεί από αύξηση της παραγωγικότητας. Με ή χωρίς Μνημόνιο η Ελλάδα είναι μια σχετικά φτωχή χώρα, και πρέπει να το καταλάβουμε».
Πώς αποφάσισε να ασχοληθεί με τη διοίκηση του Οικονομικού Πανεπιστημίου, παρότι έχει καταξιωθεί σε μια χώρα στην οποία θα μοιάζουν εξωπραγματικές οι συνήθεις πρακτικές που βασανίζουν το ελληνικό σύστημα Ανώτατης Εκπαίδευσης, σαν το κυνηγητό αλλοδαπών παρεμπόρων μέσα στα πανεπιστήμια όπως το ΟΠΑ, οι καταλήψεις, τα χτισίματα εισόδων γραφείων καθηγητών με τούβλα κ.λπ.;
«Τρεις λόγοι: Αγάπη και ευγνωμοσύνη για το ΟΠΑ. Αισθάνομαι ότι ένα μεγάλο μέρος από όσα έχω πετύχει στη ζωή το οφείλω στις σπουδές μου στην ΑΣΟΕΕ. Αίσθηση ότι η συμμετοχή μου μπορεί να πιάσει τόπο γιατί θα συνεργαστώ με αξιόλογους, σοβαρούς ανθρώπους που πονάνε και νοιάζονται το ΟΠΑ. Και τέλος το μέγεθος της πρόκλησης. Το γεγονός ότι η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη κάνει το έργο πιο ενδιαφέρον. Και προσθέτει λίγη περιπέτεια στην απόλυτη νηνεμία της ζωής μου στην Ελβετία».
Ποιες θα είναι οι προτεραιότητες;
«Εξωστρέφεια και διεθνής ανταγωνιστικότητα. Καμιά χώρα, καμιά επιχείρηση, κανένας άνθρωπος, δεν έχει προκόψει σημαντικά όταν απουσίαζαν αυτά τα δυο στοιχεία. Η βάση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ήταν η εξωστρέφεια (το διεθνές εμπόριο και οι αποικίες) των ελληνικών πόλεων. Δυστυχώς όμως η σύγχρονη Ελλάδα είναι εσωστρεφής (π.χ. οι εξαγωγές είναι δυσανάλογα μικρές για το μέγεθος της χώρας) και αυτός είναι ένας λόγος για την ανεπαρκή οικονομική απόδοση της χώρας και τα γενικά χάλια μας».
Τι σημαίνουν στην πράξη αυτά για το ΟΠΑ;
«Πρώτον, ότι θα πρέπει να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των τμημάτων στη βάση αυτής της οπτικής γωνίας (προφίλ, joint ventures με αξιόλογα ξένα πανεπιστήμια κ.λπ.). Δεύτερον, θα πρέπει να δοθεί βάρος στη δημιουργία – επέκταση των αγγλόφωνων προγραμμάτων σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Φυσικά τέτοια προγράμματα απαιτούν ποιότητα (που υπάρχει ήδη), ευελιξία, υπηρεσίες υποστήριξης ξένων φοιτητών. Και, τρίτον, να δουλέψουμε για τη μεγαλύτερη αναγνώριση του καλού ακαδημαϊκού έργου και την εισαγωγή κινήτρων για εκπαιδευτική αριστεία. Σημαντικά ποσά θα πρέπει να διατεθούν συμπληρωματικά σε όσους διακρίνονται στην έρευνα, στη διδασκαλία, στην προσέλκυση εξωτερικών πόρων κ.λπ.».
Ωσπου να γίνουν αυτά, όμως, τα ελληνικά πανεπιστήμια οφείλουν να ανακτήσουν το διεθνές κύρος του ακαδημαϊκού ιδρύματος, όπου η έννοια αυτή δεν περιλαμβάνει ακρότητες. Πώς να το κάνουν;
«Rule of the Law. Η πιο βασική προϋπόθεση για την ευημερία μιας χώρας είναι η εφαρμογή των νόμων. Αυτό λείπει στην Ελλάδα γενικά και στα ελληνικά πανεπιστήμια ειδικά. Αν δεν αντιμετωπιστούν αποφασιστικά οι φασιστικές πρακτικές των αντιδραστικών μειοψηφιών δεν θα καταφέρουμε τίποτε. Επειτα, χρειάζεται ορθολογική κατανομή πόρων. Υπάρχουν τμήματα πολύ χαμηλής ποιότητας και άλλα ακόμη που δεν έχουν γνωστικό αντικείμενο κατάλληλο για την Ελλάδα του 21ου αιώνα. Θα πρέπει να γίνει αυστηρή αξιολόγηση και όσα δεν ικανοποιούν στοιχειώδη κριτήρια ποιότητας/χρησιμότητας να κλείσουν, απελευθερώνοντας πόρους για τα καλύτερα. Θα πρέπει ακόμη να δοθεί δυνατότητα στα πανεπιστήμια να προσφέρουν ανταγωνιστικούς μισθούς. Δεν είναι δυνατόν να γίνεις Αρσεναλ με το μπάτζετ του Λεβαδειακού. Και να έχουν αυτονομία. Φυσικά θα ελέγχονται τακτικά για την ποιότητα των αποτελεσμάτων που συνδέονται με την αυτονομία τους, και θα ανταμείβονται (ή θα τιμωρούνται) ανάλογα, μέσω των πόρων που λαμβάνουν από το Δημόσιο».
Google news
