Βουλή: Δείξε μου ποιον πίνακα έχεις να σου πω ποιο κόμμα είσαι

Την «Πανσέληνο» του Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα σε διάδρομο του ισογείου διαδέχεται «Η μούσα Καλυψώ» του Κωνσταντίνου Παρθένη έξω από το κεντρικό αναγνωστήριο της Βιβλιοθήκης, η οποία με τη σειρά της υποδέχεται το «Θωρηκτό Αβέρωφ στο πέλαγος» του Νικόλαου Καλογερόπουλου – σε διάδρομο του δεύτερου ορόφου. Και αυτά είναι τρία μόνο από τα συνολικά 853 έργα τέχνης – ζωγραφικής, γλυπτικής και χαρακτικής – περισσοτέρων από 250 καλλιτεχνών που κοσμούν σήμερα το κτίριο της Βουλής των Ελλήνων. 

Ολα άρχισαν το 1995, όταν τέθηκε η ιδέα να αντικατασταθούν τα «φρικτά» – σύμφωνα με μαρτυρίες – αντίγραφα εικόνων και πινάκων που είχαν αναρτηθεί στους τοίχους του Κοινοβουλίου. Την ίδια χρονιά, επί προεδρίας Απόστολου Κακλαμάνη, συγκροτήθηκε η Επιτροπή Τέχνης και Πολιτισμού, με στόχο τη συλλογή έργων τέχνης. Οπως θυμάται η πρώην διευθύντρια της Βιβλιοθήκης της Βουλής Ευρυδίκη Αμπατζή, η οποία συμμετείχε στην Επιτροπή, άρχισαν να αγοράζονται έργα με στόχευση την ελληνική εικαστική παράδοση. Στη συλλογή βέβαια περιλαμβάνονται και έργα ξένων καλλιτεχνών, με θέματα ωστόσο ελληνικού ενδιαφέροντος – ιστορικά, μυθολογικά, φιλελληνικά, ελληνικά τοπία και μνημεία.

«Σιγά σιγά και με σχεδόν… μυστικές διαδικασίες ξεκίνησε η φιλοτέχνηση, με θέμα την Ελλάδα από έλληνες ή ξένους καλλιτέχνες. Η συλλογή πραγματοποιήθηκε κυρίως μέσω δημοπρασιών. Συγκεκριμένα, υπάλληλοι της Επιτροπής διατηρώντας την ανωνυμία τους – για την προστασία της Βουλής – και υπό τις οδηγίες της Επιτροπής σε θέματα κοστολόγησης, αξίας κ.λπ., αγόραζαν πίνακες» θυμάται η κ. Αμπατζή. Μάλιστα, η ίδια αναφέρει πως όσα έργα δεν είναι εκτεθειμένα στους τοίχους του Κοινοβουλίου είναι αποθηκευμένα σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο εντός του κτιρίου, τηρουμένων όλων των κανόνων ασφαλείας τόσο από άποψη καλής θερμοκρασίας και συντήρησής τους όσο και αυστηρής φύλαξης από αστυνομικούς. «Καμία κίνηση δεν γίνεται χωρίς την άδεια του αρμόδιου τμήματος και την έγκριση του φρούραρχου» λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει πως όλα τα έργα είναι βιδωμένα και όχι απλώς κρεμασμένα στους τοίχους τους Κοινοβουλίου.

Η αξία των έργων που κοσμούν το Κοινοβούλιο είναι… ανεκτίμητη, τόσο σε καλλιτεχνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Οπως παραδέχονται η κ. Αμπατζή και ο διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Βουλής Θοδωρής Κουτσογιάννης, ο τελευταίος πίνακας αγοράστηκε το 2009 επί προεδρίας του Δημήτρη Σιούφα. «Πρόκειται για μια χαλκογραφία του 18ου αιώνα, επιχρωματισμένη στο χέρι, του Louis-François Cassas. Σε αυτήν απεικονίζεται η προεπαναστατική Αθήνα και αποτελεί ιδιαίτερο έργο» λέει ο κ. Κουτσογιάννης. 

Μηδενικά πάντως αποτυπώνονται τα σχετικά κονδύλια του Κοινοβουλίου που αφορούν τη συλλογή έργων τέχνης, μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Και αυτό γιατί σύμφωνα με τα στοιχεία που αφορούν τα έξοδα για προμήθεια έργων τέχνης, κειμηλίων αρχαιοτήτων και λοιπού ιστορικού υλικού (ΚΑ 1631) στον προϋπολογισμό του Κανονισμού της Βουλής είναι μηδενικά για τα έτη 2011, 2012 και 2013. 

Τα τελευταία χρήματα που δόθηκαν για τέτοιο σκοπό, σύμφωνα πάντα με τον προϋπολογισμό της Βουλής, ήταν 200.000 ευρώ το 2010 επί προεδρίας Φίλιππου Πετσάλνικου. Σύμφωνα με πληροφορίες ωστόσο δεν αφορούσαν την αγορά έργων τέχνης. «Από όταν ξέσπασε η κρίση, ήμασταν πολύ προσεκτικοί και δεν αγοράστηκε κανένας πίνακας. Παράλληλα σταμάτησε η αγορά χαρακτικών, σπάνιων φυλλαδίων, βιβλίων κ.λπ., τα οποία εμπλούτιζαν τις ειδικές συλλογές και εκθέσεις της Βουλής» επισημαίνει η κ. Αμπατζή. 

«ΔΕΝ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ οι ίδιοι αλλά μπορούν να έχουν γνώμη για τα έργα που θα τοποθετηθούν στο  γραφείο τους. Κάποιοι επιθυμούν να έχουν παλαιά έργα, ενώ άλλοι – όπως για παράδειγμα ο κ. Τσίπρας – μόνο σύγχρονα» επισημαίνει ο καλλιτεχνικός επιμελητής έργων τέχνης της Βουλής, θεατρικός σκηνογράφος και ζωγράφος Γιάννης Μετζικώφ και προσθέτει πως το εσωτερικό του Κοινοβουλίου δίνει την αίσθηση μικρού μουσείου στους επισκέπτες.

Ο ίδιος συμπληρώνει πως οι πολιτικοί που έχουν πίνακες στα γραφεία τους χρεώνονται με πρωτόκολλο παραλαβής – και αν κάτι αλλάξει στη θέση τους μετά το τέλος της τετραετίας – καλούνται να επιστρέψουν το έργο άθικτο.

Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι κανένα από τα έργα της Βουλής δεν έχει επιλεγεί ούτε ανταποκρίνεται σε κομματικές ιδεολογίες. «Ολα έχουν επιλεγεί βάσει καλλιτεχνικής και αισθητικής αξίας» λέει χαρακτηριστικά.

Ειδικότερα στο γραφείο του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο πίνακας απεικονίζει το απόλυτο σύμβολο της Ελλάδας αλλά και της Μεσογείου. Πρόκειται για την «Ελιά» της Χρύσας Βέργη, δημιουργία του 2008. Το γραφείο του Πρωθυπουργού κοσμούν επίσης τα «Δίχτυα» του Κωνσταντίνου Μαλέα.  

Στη σφαίρα της μοντέρνας τέχνης κινείται το γραφείο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αφού σε αυτό βρίσκεται ένας μεγάλος κόκκινος πίνακας του Θεόδωρου Στάμου «Ατέρμονο πεδίο» από τη συλλογή «Λευκάδα». Μάλιστα, τον ίδιο πίνακα είχε παλαιότερα στο γραφείο του και ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου. Οπως εξηγούν οι ειδικοί, αργότερα ζήτησε κάτι περισσότερο μοντέρνο και του έδωσαν τον γνωστό… μπλε πίνακα από την ίδια συλλογή. Πάντως το γραφείο του κ. Τσίπρα στολίζει επίσης, «Το χορηγικό μνημείο του Λυσικράτους» του Νικόλαου Κληρονόμου.

«Η πεδιάδα των Φιλίππων» του Κωνσταντίνου Παρθένη κοσμεί το γραφείο του προέδρου της ΔΗΜΑΡ. Ο κ. Κουβέλης φέρεται πάντως να είχε εκφράσει την επιθυμία για έναν πίνακα σχετικό με τον Ρήγα Βελεστινλή. «Συμβαίνει συχνά οι πολιτικοί να έχουν μια ιδιαίτερη προτίμηση σε θέματα από τον τόπο καταγωγής τους» εξηγεί ο κ. Μετζικώφ. 

Μακριά από τον τόπο καταγωγής του πάντως, τη Θεσσαλονίκη, ένα τοπίο της νησιωτικής Ελλάδας – που κι αυτό με τη σειρά του έχει ένα δέντρο ελιάς… – στολίζει το γραφείο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου. Πρόκειται για το τοπίο της Μυτιλήνης, ένα έργο του Θόδωρου Μανωλίδη. 

Ο «Πειραιάς» του Μιχάλη Γεωργά στολίζει το γραφείο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ, ενώ το «Κλαδί ελιάς» του Αχιλλέα Δρούγκα έχει επιλεγεί για το γραφείο του προέδρου των Ανεξάρτητων Ελλήνων Πάνου Καμμένου.

Γεγονός πάντως είναι, πως σύμφωνα με πληροφορίες, η Χρυσή Αυγή είχε ζητήσει από την αρμόδια υπηρεσία της Βουλής έναν πίνακα με έντονα ηρωικό ή πατριωτικό χαρακτήρα. Η απάντηση που δόθηκε από τους ειδικούς ήταν πως «κανένας πίνακας δεν ανταποκρίνεται σε κάποια ιδεολογία». Το γραφείο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος του κ. Μιχαλολιάκου κοσμεί η «Αποψη της Αθήνας» του Σπύρου Βασιλείου.

Στον διάδρομο, έξω από το γραφείο του προέδρου της Βουλής, συναντά κανείς το «Λιμάνι του Χέλσινγκερ» του Ιωάννη Αλταμούρα, ενώ στην αίθουσα υποδοχής και συναντήσεων του γραφείου του κ. Μεϊμαράκη τα βλέμματα όλων κερδίζουν «Οι στύλοι του Ολυμπίου Διός μία καλοκαιρινή μέρα από την Αγία Φωτεινή» του Ηλία Δεκουλάκου.

Οπως αναφέρει ο κ. Κουτσογιάννης, στο εντευκτήριο των βουλευτών έχει απαγορευτεί το κάπνισμα για να μην καταστρέφονται τα έργα τέχνης. Τους τοίχους της αίθουσας «ντύνουν» τα πορτρέτα πρώην προέδρων της Βουλής.  Αντίστοιχα τα πορτρέτα των πρώην πρωθυπουργών κοσμούν τους τοίχους της Βιβλιοθήκης. Στους χώρους των καπνιζόντων, δηλαδή στο πίσω μέρος του καφενείου της Βουλής, έχουν τοποθετηθεί αντίγραφα γελοιογραφιών από το περιοδικό «Νέος Αριστοφάνης» που εκδίδονταν επί κυβερνήσεως Τρικούπη.