Kλειδί η εκπαίδευση για τους έλληνες ναυτικούς

Σημαντικές ελλείψεις στις κτιριακές και τεχνολογικές υποδομές, αλλά και την ανάγκη διαρκούς βελτίωσης των επιπέδων διδασκαλίας διαπιστώνουν οι σπουδαστές των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ), με βάση τις απαντήσεις που έδωσαν σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 2012 από το Στατιστικό Τμήμα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών με πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ευγενίδου.

Η έρευνα αυτή, η οποία χαρακτηρίστηκε από τον επιβλέποντα καθηγητή Επαμεινώνδα Πανά πρωτοποριακή ως προς το ερωτηματολόγιό της, δεδομένου ότι απευθυνόταν στους σπουδαστές, παρουσιάστηκε την περασμένη Πέμπτη στους εκπροσώπους της ναυτιλιακής κοινότητας από τον πρόεδρο του Ιδρύματος Ευγενίδου, τον Λεωνίδα Δημητριάδη-Ευγενίδη.

Ο κ. Ευγενίδης σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας υπογράμμισε ότι «για πρώτη φορά καταγράφεται η φωνή των σπουδαστών, των βασικών και τελικών δηλαδή αποδεκτών της όλης εκπαιδευτικής διαδικασίας και προσπάθειας για τη βελτίωση της ναυτικής εκπαίδευσης».

Η έρευνα δείχνει ότι ο βασικός συντελεστής για την προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα είναι η ενημέρωση «από στόμα σε στόμα», η εικόνα δηλαδή που έχουν οι ίδιοι οι σπουδαστές των ΑΕΝ για τις σχολές τους και τις σπουδές τους, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η εικόνα αυτή μεταφέρεται προς τα έξω.

Η έρευνα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2012 και συμμετείχαν σε αυτήν όλες οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Το δείγμα αποτελούνταν από 719 δόκιμους πλοιάρχους και 489 δόκιμους μηχανικούς. Οι εν λόγω σπουδαστές δεν ήtαν πρωτοετείς, αλλά τριτοετείς και τεταρτοετείς, έτσι ώστε να έχουν ήδη αρκετή ικανή εμπειρία τόσο από τις σπουδές τους όσο και από τα εκπαιδευτικά ταξίδια. Σύμφωνα με το αποτέλεσμα της έρευνας, λιγότεροι από τέσσερις στους 10 σπουδαστές των ΑΕΝ δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις σχολές.

Οι σπουδαστές εντοπίζουν ως σημαντικότερα προβλήματα την έλλειψη τεχνολογικών υποδομών και το επίπεδο διδασκαλίας.

Ειδικότερα, στην ερώτηση «πόσο ικανοποιημένος/η είστε από τη φοίτησή σας στη συγκεκριμένη ΑΕΝ;» το 39,8% των πλοιάρχων σημειώνει πολύ ή μάλλον ικανοποιημένος και στις ΑΕΝ Μηχανικών το 33,7% των σπουδαστών δηλώνει πολύ ή μάλλον ικανοποιημένο.

Ωστόσο η έρευνα χρησιμοποιεί τον δείκτη ολικής ικανοποίησης που δείχνει τον βαθμό ικανοποίησης που αποκόμισαν οι σπουδαστές από τις μέχρι τώρα σπουδές στις σχολές τους και τις παροχές που είχαν από αυτές. Ο δείκτης είναι σχετικά χαμηλός τόσο στους πλοιάρχους όσο και στους μηχανικούς. Ο δείκτης ολικής ικανοποίησης των πλοιάρχων είναι 29,7%, ενώ των μηχανικών είναι χαμηλότερος, στο 25,8%.

Σε ό,τι αφορά τα βιβλία, τα οποία ας σημειωθεί ότι συγγράφονται από το Ιδρυμα Ευγενίδου σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, για πρώτη φορά αξιολογούνται από τους ίδιους τους σπουδαστές.

Τα αποτελέσματα για τα 28 βιβλία κρίνονται ικανοποιητικά, καθώς τα περισσότερα συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά αξιολόγησης. Ενδεικτικά αναφέρεται βιβλίο αγγλικών που χαρακτηρίζεται καλό ή πολύ καλό από το 66,1% των σπουδαστών. Επίσης, το βιβλίο Ναυτικά Ηλεκτρονικά Οργανα χαρακτηρίζεται πολύ καλό ή καλό από το 53,2% των σπουδαστών, ενώ θέμα φαίνεται να προκύπτει μόνο με το βιβλίο Εφαρμοσμένα Μαθηματικά που χαρακτηρίζεται πολύ καλό ή καλό από το 37,8% των σπουδαστών.

Επίσης, από την έρευνα προκύπτει ότι επτά στους δέκα σπουδαστές ΑΕΝ Πλοιάρχων δήλωσαν ότι αποφοίτησαν από το ενιαίο Λύκειο, ενώ περίπου τέσσερις στους δέκα σπουδαστές των ΑΕΝ Μηχανικών αποφοίτησαν από ΕΠΑΛ – ΤΕΕ.

Εξάλλου ιδιαίτερα βελτιωμένο είναι το επίπεδο των μαθητών που εισάγονται πλέον στις ΑΕΝ.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 66% των πλοιάρχων και το 52,6% των μηχανικών αποφοίτησαν από το Λύκειο με βαθμό από 14 έως και 20.

Η συντριπτική πλειονότητα των σπουδαστών είναι πλήρως ικανοποιημένη με τα εκπαιδευτικά ταξίδια. Το 78,7% των πλοιάρχων και το 77,9% των μηχανικών δηλώνουν πολύ και μάλλον ικανοποιημένοι από τα εκπαιδευτικά ταξίδια.

Προβληματίζει η διαρροή. Ενα από τα σημαντικότερα προβλήματα που σχολίασε έντονα ο κ. Ευγενίδης είναι αυτό της διαρροής των σπουδαστών από τις σχολές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του καθηγητή κ. Πανά, το διεθνώς αποδεκτό ποσοστό διαρροής σπουδαστών έχει προσδιορισθεί στα επίπεδα του 5%. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της έρευνας για τις ΑΕΝ το ποσοστό αυτό κινείται στα επίπεδα του 15% κατ’ ελάχιστον.

Τα αποτελέσματα της έρευνας αναφορικά με το ποια είναι η γνώμη των σπουδαστών για την ιδιωτική ναυτική εκπαίδευση έρχονται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στη ναυτιλιακή κοινότητα μια έντονη συζήτηση για την ιδιωτική ναυτική εκπαίδευση.

Οι ερωτηθέντες σπουδαστές των ΑΕΝ στη συντριπτική τους πλειονότητα απορρίπτουν την προοπτική να σπούδαζαν σε ιδιωτικές ναυτικές σχολές.

Σχολιάζοντας ο κ. Ευγενίδης τόσο τα αποτελέσματα της έρευνας όσο και την προοπτική δημιουργίας ιδιωτικής ναυτικής εκπαίδευσης υπογράμμισε: «Η Παιδεία είναι ένα δημόσιο αγαθό και θα πρέπει όλοι να συνεισφέρουμε για να βοηθηθεί. Καλοδεχούμενη και η ιδιωτική εκπαίδευση, η οποία όμως θα πρέπει να βάλει τον πήχη ψηλότερα και θεωρώ ότι όποιος ασχοληθεί με την ιδιωτική εκπαίδευση δεν πρέπει να το κάνει εις βάρος της δημόσιας. Και εμείς ως ναυτιλία θα πρέπει να συνεισφέρουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλία και ιδρύματα θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ή όποιος άλλος φορέας επιθυμεί και δύναται».

«Για να είναι καλή και ποιοτική η ιδιωτική εκπαίδευση θα πρέπει, πρώτα από όλα, να μην είναι κερδοσκοπική και, δεύτερον, να μπορεί να καλύπτει όλες τις ειδικότητες των ναυτικών. Το κόστος για τη δημιουργία ιδιωτικής σχολής είναι μεγάλο καθώς χρειάζεται τεχνολογικές υποδομές και καθηγητές υψηλών προδιαγραφών», κατέληξε ο κ. Ευγενίδης προσθέτοντας ότι «ταυτόχρονα θα πρέπει να εξασφαλίζεται και το θέμα των μπάρκων».