Ο εμφύλιος πόλεμος του Ikos

Το κάποτε «χρυσό ζευγάρι» των hedge funds, η Ελληνίδα Ελένη Αμβροσιάδου και ο πρώην σύζυγός της Μάρτιν Κάουαρντ, έρχονται εκ νέου αντιμέτωποι σήμερα σε δικαστήριο του Λονδίνου, στην τελευταία από τις πολλές μάχες που έχουν δώσει για την πνευματική ιδιοκτησία των συστημάτων συναλλαγής στα οποία βασίστηκε το hedge fund Ikos, που έκανε και τους δύο πάμπλουτους.

Δύο ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2008 η ένταση ξεχείλιζε σε ένα από τα πιο γνωστά αμοιβαία κεφάλαια υψηλού ρίσκου (hedge funds) της Ευρώπης. Η Ελένη Αμβροσιάδου, μεγιστάνας των επενδύσεων, και ο σύζυγός της Μάρτιν Κάουαρντ χρειάστηκαν 16 χρόνια για να μετατρέψουν τον επενδυτικό όμιλο Ikos σε μια κερδοφόρα επιχείρηση. Στο ζενίθ το hedge fund διαχειριζόταν 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια με ετήσια κέρδη που ξεπερνούσαν τα 170 εκατομμύρια δολάρια. Καθώς η οικονομική κρίση εισήλθε στην πιο ζοφερή της φάση μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, ο όμιλος άρχισε να διαλύεται – οι λόγοι όμως δεν ήταν οικονομικοί αλλά προσωπικοί.

Η Αμβροσιάδου ήταν πεπεισμένη ότι ο σύζυγός της ετοιμαζόταν να την εγκαταλείψει και να δημιουργήσει ένα αντίπαλο hegde fund. Στις 23 Δεκεμβρίου, ενώ ο Κάουαρντ βρισκόταν για σκι στις Αλπεις, η ελληνίδα επιχειρηματίας απέλυσε 12 ερευνητές του Ikos. Αυτή η κίνηση ήταν «casus belli» όσον αφορούσε τον γάμο τους, ήταν η σπίθα για μια λυσσώδη μάχη που συνεχίζεται εδώ και πέντε χρόνια. Η Αμβροσιάδου και ο Κάουαρντ έχουν ανταλλάξει 58 αγωγές στη Βρετανία, την Κύπρο και το Μονακό. Κατηγορίες για επιχειρηματική κατασκοπεία, κλοπή κωδικών software και η κατάσχεση ενός ιδιωτικού τζετ έχουν γίνει γνωστά, αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες για τον κόσμο των κερδοσκοπικών κεφαλαίων όπου προγράμματα υπολογιστών που φτιάχνονται από κάποιους ταλαντούχους νέους κρατούν το κλειδί για κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι δύο πλευρές διαφωνούν σχεδόν για κάθε λεπτομέρεια της υπόθεσης. Σήμερα κάποια πράγματα θα ξεδιαλύνουν. Ο 55χρονος Κάουαρντ μηνύει τον όμιλο Ikos, επικεφαλής του οποίου παραμένει η 54χρονη πρώην σύζυγός του. Το δικαστήριο θα αποφασίσει ποιος είναι ιδιοκτήτης της πνευματικής περιουσίας πίσω από τα συστήματα συναλλαγών της Ikos. Η Αμβροσιάδου, που είναι μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Πειραιά, συνεχίζει να βρίσκεται στο τιμόνι, ενώ ο Κάουαρντ έχει φτιάξει τη δική του εταιρεία συναλλαγών. Η υπόθεση αυτή θα αποτελεί προηγούμενο για τη μελλοντική επίλυση διαφορών μεταξύ δημιουργών hedge funds.

Η σημερινή ημέρα θα είναι η αρχή του τέλους για μια συνεργασία που κάποτε έμοιαζε πολλά υποσχόμενη. Η Αμβροσιάδου και ο Κάουαρντ συναντήθηκαν στο Κέμπριτζ, όπου εκείνη σπούδαζε χημικός μηχανικός και εκείνος έκανε το διδακτορικό του στα Μαθηματικά. Εγκαταστάθηκαν στο Σάσεξ και η Αμβροσιάδου ξεκίνησε την Ikos το 1992. Σε ηλικία 27 ετών και έχοντας ήδη γίνει το πιο νεαρό ανώτατο στέλεχος στην πετρελαϊκή ΒΡ, η γεννημένη στη Θεσσαλονίκη Αμβροσιάδου παραιτήθηκε και άρχισε να ασχολείται με τα hegde funds. Δημιούργησε ένα πρόγραμμα διαχείρισης και συναλλαγματικών συναλλαγών επενδύοντας σε αυτό 100.000 δολάρια. Μέσα σε δύο χρόνια είχε αποδώσει κέρδη 50%.

Ο Κάουαρντ άφησε τη θέση ως trader στην αραβική επενδυτική εταιρεία Investcorp και ανέπτυξε συστήματα για τους υπολογιστές της Ikos. Βασίζονταν σε μια στρατηγική γνωστή ως στατιστική κερδοσκοπία, που περιλαμβάνει την εκμετάλλευση των διαφορών τιμών μεταξύ παρόμοιων στοιχείων σε διαφορετικές αγορές. Η επιτυχία του ομίλου οδήγησε πολύ γρήγορα στην προσέλκυση δισεκατομμυρίων δολαρίων από πελάτες όπως πανεπιστήμια και συνταξιοδοτικά ταμεία. Το 2004 η Αμβροσιάδου κέρδισε πάνω από 25 εκατομμύρια δολάρια και χαρακτηρίστηκε ως «η καλύτερα αμειβόμενη γυναίκα στη Βρετανία». Εναν χρόνο αργότερα μετέφερε την έδρα τής εταιρείας της στην Κύπρο για φορολογικούς λόγους.

Το «Γεράκι της Μάλτας»
Το 2009 η Αμβροσιάδου αγόρασε έναντι 70 εκατομμυρίων ευρώ το «Γεράκι της Μάλτας», ένα από τα μεγαλύτερα γιοτ του κόσμου.