Η Ιταλία που αγαπήσαμε

Ιταλία έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να τραβά την προσοχή. Μαγνητίζει σαν ένας αλέγρος τύπος που είναι ικανός για το καλύτερο και το χειρότερο. Τεμπέλης αλλά και δημιουργικός, φιγουρατζής αλλά και ουσιαστικός, έτοιμος να σε πουλήσει ανά πάσα στιγμή αλλά και ικανός να θυσιαστεί για χάρη σου. Ενας αντιφατικός τύπος που σχεδόν σε υποχρεώνει να τον αγαπήσεις γι’ αυτό που είναι. Τον αγαπάς, επίσης, επειδή διαπιστώνεις ότι μια πλευρά τού χαρακτήρα του είναι και δική σου, επειδή σε αγαπά κι εκείνος, επειδή ανέχεται τα φιλικά χτυπήματα στην πλάτη κι εσύ τον φλύαρο σαματά. Και τον αγαπάς σαν τον μεσογειακό γείτονα με τον οποίο δεν έχεις τίποτε να χωρίσεις. Ακόμη και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Ιταλοί στα μάτια των Ελλήνων δεν πήραν ποτέ τη μορφή του ναζιστικού τέρατος. Ηταν οι «μακαρονάδες», οι κατακτητές με κατανόηση, το ανθρώπινο πρόσωπο της Κατοχής. Το τέρας έμεινε για πολλά χρόνια βαθιά χαραγμένο στη συλλογική μας μνήμη. Με τους Ιταλούς τα ξεχάσαμε όλα πολύ γρήγορα. Η ατάκα του Ντάριο Φο «ούνα φάτσα, ούνα ράτσα» δημιούργησε ένα είδος εκλεκτικής συγγένειας. Αν από τη μία πλευρά των συνόρων μας είχαμε κάποιον στον οποίο μισούσαμε να μοιάζουμε, στην άλλη βρίσκαμε τον αδελφό που δεν είχαμε ποτέ. Η Ιταλία, στο μεταξύ, είχε αρχίσει να μας συστήνεται (αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο) πολύ πριν από την ατάκα του Φο. Πρώτα με το νεορεαλιστικό σινεμά του Ροσελίνι και τις φάρσες του Τοτό. Επειτα με τη Σοφία Λόρεν, τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, την Κλάουντια Καρντινάλε, την Τζίνα Λολομπρίτζιντα, τον Βιτόριο Γκάσμαν. Το ιταλικό σταρ σίστεμ προσγειωνόταν στις ελληνικές αίθουσες έτσι όπως άρχισαν να φυτρώνουν ιταλικά εστιατόρια. Η πίτσα και η καρμπονάρα έγιναν η γαστρονομική εναλλακτική στο κοντοσούβλι και στο κοκορέτσι. Σιγά σιγά οι ελληνικοί δρόμοι άρχισαν να γεμίζουν με ιταλικά αυτοκίνητα. Η Ελλάδα ήταν πολύ φτωχή την εποχή που πρωτοκυκλοφόρησε το 500ράκι, αλλά λίγες δεκαετίες αργότερα οι Αλφα Ρομέο όργωναν την άσφαλτο με τους οικογενειάρχες να προτιμούν τα Φίατ. Γκρινιάζαμε για τα μηχανικά προβλήματα, αλλά υποκλινόμασταν στο ντιζάιν. Η Ραφαέλα Καρά γινόταν κομμάτι της ποπ κουλτούρας μας και ένα τραγούδι, το «A casa d’ Irene», χιτ διαρκείας. Η ανανεωτική Αριστερά παρέμενε πιστή στον Φελίνι και στον Αντονιόνι, διάβαζε Εκο και εμπνεόταν από τον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. Από τις αρχές του 1980 οι ντουλάπες άρχισαν να γεμίζουν κυρίως με Benetton και δευτερευόντως με Armani. Ωσπου να σκάσει η φούσκα, η έφοδος στις μπουτίκ της Ρώμης και του Μιλάνου ήταν το must του νεοπλουτισμού. Και σήμερα δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς εσπρέσο και καπουτσίνο σε όλες τις εκδοχές τους. Ή να μη θαυμάσουμε τις καμπύλες της Μόνικα Μπελούτσι, της τελευταίας ιταλίδας σταρ προτού ανακαλύψουμε την επόμενη.