«Μας χρειάζεται ένα μουσείο»

Η Χέρτα Μίλερ θεωρεί, πάντως, ότι όσα βίωσε πριν από 26 χρόνια δεν ήταν παρά μια «μικρή κακοτυχία» σε σχέση με όλα όσα υπέφεραν οι εξόριστοι του ναζιστικού καθεστώτος. Μιλούσε τη γλώσσα, είχε εκδότη για τα βιβλία της και ποτέ δεν χρειάστηκε να διασχίσει παράνομα τα σύνορα κάποιας χώρας για να γλιτώσει.

Αντίθετα, υπάρχουν τραγικά παραδείγματα γερμανών στοχαστών που έδωσαν τέλος στη ζωή τους όντας εξόριστοι και κυνηγημένοι από τους ναζιστές – ονομάζει χαρακτηριστικά τον γερμανοεβραίο φιλόσοφο Βάλτερ Μπένγιαμιν, που δηλητηριάστηκε το 1940 στα Πυρηναία προσπαθώντας να περάσει στην Ισπανία, και τον θεατρικό συγγραφέα Ερνστ Τόλερ, ο οποίος κρεμάστηκε στη Νέα Υόρκη. «Δεν υπάρχει ούτε ένας χώρος που να κρατά ζωντανή τη μνήμη της εξορίας, τη μνήμη των πολλών Γερμανών οι οποίοι αναγκάστηκαν, από το 1933 και έπειτα, να φύγουν από τη χώρα τους» λέει.

«Η Γερμανία οφείλει επιτέλους να τιμήσει τη μνήμη της εξορίας καθώς είναι υπεύθυνη γι’ αυτήν, όπως είναι υπεύθυνη και για το Ολοκαύτωμα». Η ίδρυση ενός Μουσείου της Εξορίας θα πρόσφερε στις νέες γενιές Γερμανών τη δυνατότητα να σχηματίσουν μια πιο ολοκληρωμένη άποψη για τις ναζιστικές
θηριωδίες.