Ο μεξικανικός στρατός του ΣΥΡΙΖΑ

Καθότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι ποδοσφαιρόφιλος, θα μπορούσε να περιγράψει κανείς την ομιλία στο Ακροπόλ με την προσπάθεια του προπονητή να πάρει η ομάδα του τον έλεγχο του αγώνα με καλή κυκλοφορία της μπάλας και πολλές μικρές πάσες στο κέντρο του γηπέδου. Η επίθεση θα εκδηλωθεί με σέντρα: είναι η ερώτηση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ προς τον Πρωθυπουργό για το λάθος του ΔΝΤ ή, τέλος πάντων, το προπατορικό αμάρτημα του Μνημονίου.

Αν αφήσουμε τα ποδόσφαιρα, θα λέγαμε ότι η ομιλία του Τσίπρα επιχειρεί, από τη μία, να καλύψει όλη την ατζέντα και, από την άλλη, δείχνει μια αμηχανία στόχευσης. Τι κινητοποιεί πραγματικά τα ανακλαστικά της κοινής γνώμης; Ο καβγάς με τα ΜΜΕ; Η σύγκρουση της Κουμουνδούρου με τους «γκεμπελίσκους» και το κυβερνητικό «παρακράτος»; Οι βόμβες, οι σφαίρες και οι συλλήψεις; Ή, μήπως, τα οικονομικά; Οταν δεν είσαι σίγουρος τα βάζεις όλα μέσα. Είναι ένας τρόπος να πιάσεις όλα τα ακροατήρια.

Αν ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ανοίξει πολλά και διαφορετικά θέματα, αυτό οφείλεται και στην κομματική του ετερογένεια. Στις γραμμές του συγκατοικούν στελέχη διαφορετικών γενεών και διαφορετικής αριστερής προέλευσης – προτού φθάσει κανείς στις Σακοράφες και στους Τατσόπουλους. Ολοι αυτοί και όλες αυτές είναι πραγματικός μεξικανικός στρατός, με όλες τις συνέπειες και τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. Ο Τσίπρας λοιπόν πρέπει να τους ικανοποιεί, αλλά και να τους συγκρατεί συγχρόνως, αφού πολλοί δεν έχουν ξεφύγει ακόμη από τη νοοτροπία της μειοψηφίας που τόσα χρόνια υπηρέτησαν.

Ας μην κοροϊδευόμαστε όμως: ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε κοντά 27% τον περασμένο Ιούνιο, εισπράττοντας την ψήφο διαμαρτυρίας για την οικονομία. Η ενόχληση για τα μωλωπισμένα πρόσωπα των συλληφθέντων εφήβων της Κοζάνης – ασχέτως του τι πιστεύει κανείς για τα προαπαιτούμενα του κράτους δικαίου – δεν παράγει τέτοιο πολιτικό ρεύμα. Αντίστοιχα ερωτηματικά αφορούν και το εύρος που έχουν άλλες αντίστοιχες μικροατζέντες – ας πούμε ο υποτιθέμενος πόλεμος με το σύστημα. Στην πραγματικότητα, το αριστερό παντεσπάνι του ΣΥΡΙΖΑ φούσκωσε με δύο υλικά: οργή κι απελπισία· και με αλεύρι τη μεσαία τάξη, που για πρώτη φορά τα ένιωσε. Είναι αμφίβολο αν η μεσαία τάξη εκφράζεται με όρους γενικευμένης αντικαθεστωτικής εξέγερσης. Οτι ο Τσίπρας και οι συν αυτώ ξέρουν πως το κρίσιμο ακροατήριό τους είναι οι μεσαίοι φάνηκε από τα ταξίδια στο Βερολίνο και στην Ουάσιγκτον. Δεν είναι η απομάκρυνση από τη χώρα αλλά από την οικονομία που θα εμποδίσει τον ΣΥΡΙΖΑ να κάνει ταμείο.

Ο Τσίπρας παραμένει καλός «περφόμερ» της πολιτικής σκηνής. Η ομιλία στο Ακροπόλ απέδειξε ότι είναι καλύτερος όταν επιλέγει ήπιο τόνο. Ιδίως αν το μήνυμα είναι τόσο οξύ και τόσο πολυσχιδές. Ωστόσο, ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ αντιμετωπίζει ένα δίλημμα. Να πάει σε αντιπολιτευτικό μηδενισμό στην οικονομία, υιοθετώντας όλες τις διαμαρτυρίες; Κινδυνεύει να το πληρώσει μετά, αν το στοίχημα της εξουσίας βγει, διότι θα έχουν καλλιεργηθεί εντελώς παράλογες προσδοκίες. Ή να επιχειρήσει να διατυπώσει μια εναλλακτική πρόταση για την οικονομία; Εκεί όμως προσκρούει στους περιορισμούς της πραγματικότητας.

Το πιθανότερο είναι ότι ο Τσίπρας θα ακολουθήσει την πεπατημένη της ελληνικής πολιτικής. Δηλαδή, θα κάνει αντιπολίτευση επί παντός. Οπως ο Καραμανλής του 2001-2003 ή και ο Παπανδρέου του 2005-2008. Υπό την έννοια αυτήν, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κληρονομήσει τις κλασικές αντιπολιτευτικές παθολογίες του δικομματισμού. Κάτι που εξηγεί και τις δυσκολίες του δικομματισμού στην αντιμετώπιση του ΣΥΡΙΖΑ. Και αυτοί τα ίδια έκαναν!