Ντέρμπι α λα ιταλικά

Την ψαλίδα να κλείνει ανάμεσα στον Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι και τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι έδειξαν τα τελευταία γκάλοπ στην Ιταλία πριν τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση δημοσίευσης νέων δημοσκοπήσεων ενόψει των εκλογών της 24ης Φεβρουαρίου. Η εκλογική αναμέτρηση αποκτά πλέον τα χαρακτηριστικά ενός ντέρμπι, με τον Μπερλουσκόνι να επιδίδεται σε ένα ρεσιτάλ παροχολογίας και τους αντιπάλους του, τον Μπερσάνι και τον Μάριο Μόντι, να τον καταγγέλλουν για άκρατο λαϊκισμό. Το σκηνικό ευνοεί τον έως πρόσφατα «πολιτικά νεκρό» Καβαλιέρε. Αλλά στην Ιταλία δεν πλανάται μόνο το φάντασμα της επιστροφής του Μπερλουσκόνι. Οι εκλογικοί συσχετισμοί, που φαίνεται ότι θα προκύψουν από τις κάλπες, κάνουν απολύτως πιθανό και το σενάριο μιας μετεκλογικής ακυβερνησίας. Η μόνη ελπίδα να διαψευστούν οι προβλέψεις εδράζεται στη ρευστότητα του εκλογικού σώματος που αποτυπώνεται στις ίδιες δημοσκοπήσεις. Το 18% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει τι θα ψηφίσει σε 13 ημέρες και το 21% παραδέχεται ότι έως τότε μπορεί να έχει αλλάξει ιδέα. Γεγονός είναι, πάντως, ότι ο Μπερσάνι είδε να χάνει τις τελευταίες δύο εβδομάδες τέσσερις μονάδες και ο Μπερλουσκόνι να κερδίζει τρεις. Η διαφορά είναι πλέον στις πέντε μονάδες, από σχεδόν είκοσι στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας. Την ίδια ώρα και παρά τη στήριξη του Βατικανού και του επιχειρηματικού κόσμου, ο συνασπισμός κεντρώων, του οποίου ηγείται ο Μόντι, παραμένει στάσιμος στο 13%, ενώ ανοδικά κινείται το Κίνημα 5 Αστέρων του κωμικού Μπέπε Γκρίλο, ένα αντισυστημικό μόρφωμα ευρωσκεπτικισμού και λαϊκισμού.

Το φάντασμα της επιστροφής του Μπερλουσκόνι και το σενάριο της ακυβερνησίας ξυπνούν στην Ευρώπη έναν νέο ιταλικό εφιάλτη. Ο φόβος μιας τέτοιας εξέλιξης ενεργοποιεί τα αντανακλαστικά των ευρωπαίων εταίρων. Ο Πρωθυπουργός Μάριο Μόντι έφυγε από τις Βρυξέλλες στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, με πολλούς συναδέλφους του να τον αποχαιρετούν με ένα «αριβεντέρτσι». Είναι ένα «επανιδείν» με το οποίο αποχαιρέτησε τον ιταλό Πρωθυπουργό φανερά η γερμανίδα Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ και λιγότερο φανερά η ηγεσία της ΕΕ. Οι ευρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες έχουν, όμως, άλλες υποχρεώσεις – να στηρίξουν τον Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι. Το ραντεβού δόθηκε το Σάββατο στο Τορίνο έπειτα από πρόσκληση του Μάσιμο ντ’ Αλέμα και του ιδρύματος που διευθύνει. Ο απών Φρανσουά Ολάντ έστειλε ένα μαγνητοσκοπημένο μήνυμα. «Οι αντίπαλοί σας είναι πάντα οι ίδιοι – είναι και οι δικοί μας: είναι οι συντηρητικοί, οι λαϊκιστές, εκείνοι που εκμεταλλεύονται την οργή, τον φόβο των λαών, για να επιβάλουν ακόμη περισσότερες νεοφιλελεύθερες πολιτικές», δηλώνει ο γάλλος Πρόεδρος για να προσθέσει: «Η Ευρώπη έχει ανάγκη τους προοδευτικούς, στηρίζω τον Μπερσάνι». Ο γερμανός πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, που κάποτε είχε ακούσει τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι να του χαρίζει τον ρόλο του επιστάτη των στρατοπέδων συγκέντρωσης, έδωσε χθες μια απάντηση: «Την Ημέρα της Μνήμης εμείς θυμηθήκαμε τα θύματα, άλλοι τους δικτάτορες. Αυτοί δεν είναι άξιοι να μας οδηγήσουν στο μέλλον».

Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι είχε επιχειρήσει να ψαρέψει ψηφοφόρους από τα θολά νερά της Ακροδεξιάς επαινώντας τον Μουσολίνι για τα καλά πράγματα που είχε κάνει και ψέγοντας τον φασίστα ηγέτη μόνο για τους ρατσιστικούς του νόμους. Από τους υπόλοιπους χώρους επιχειρεί να ψαρέψει ψηφοφόρους με μια σειρά από δεσμεύσεις που, αν υλοποιηθούν, θα τινάξουν την ιταλική οικονομία στον αέρα. Ο πρώην πρωθυπουργός και μεγιστάνας των ΜΜΕ υποσχέθηκε προ ημερών ότι όχι μόνο θα καταργήσει τον φόρο πρώτης κατοικίας, αλλά και ότι θα επιστρέψει στους ιδιοκτήτες τα 3,5 δισ. που έδωσαν τον περασμένο χρόνο. Χθες επανήλθε με υποσχέσεις για αμνηστία στους φορολογουμένους που έχουν χρέη στην Εφορία καθώς και στους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων. Στις προθέσεις του Μπερλουσκόνι να σκορπίσει ό,τι συμμάζεψε ο ίδιος τον τελευταίο χρόνο, ο Μάριο Μόντι αντέδρασε με μια οξύτατη επίθεση. «Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι προσπαθεί να εξαγοράσει την ψήφο των Ιταλών με χρήματα των Ιταλών», τόνισε σε προεκλογική συγκέντρωση στο Μιλάνο. «Αυτές οι υποσχέσεις μπορεί να τον κάνουν δημοφιλή. Αποδεικνύουν, όμως, ότι αυτή η χώρα πάσχει από έλλειψη μνήμης», πρόσθεσε ο απερχόμενος Πρωθυπουργός. Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι δεν απάντησε στη βαρύτατη κατηγορία του Μόντι. Στο μεταξύ, από την προσοχή των παρατηρητών δεν ξέφυγε το γεγονός ότι η επίσημη αγαπημένη του Καβαλιέρε έχει εξαφανιστεί το τελευταίο διάστημα από το πλευρό του. Μόλις λίγους μήνες μετά τη δημόσια εξομολόγηση του Μπερλουσκόνι ότι επιτέλους βρήκε την αδελφή ψυχή που έψαχνε για να γεμίσει τη μοναξιά του και μερικές δημόσιες εμφανίσεις, η Φραντσέσκα Πασκάλε είναι άφαντη. Στις διάφορες υποθέσεις που συνοδεύουν την εξαφάνιση, η πιο πιθανή είναι ότι ο Καβαλιέρε άκουσε τις συμβουλές των επικοινωνιολόγων του: το πρώην σόου γκερλ είναι ένα «εν δυνάμει ρίσκο».