Ο Βρετανός που αγάπησε την Ελλάδα

Ο βρετανός ελληνιστής, παράλληλα με τα πρεσβευτικά του καθήκοντα, θα δουλεύει τη διατριβή του για την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου. Ωστόσο η σχέση του με την Ελλάδα είναι μάλλον πιο συναισθηματική, καθώς άρχισε από ένα κομπολόι, ένα σπαρτιατικό κράνος και «έναν ευζώνα» (σ.σ.: όπως γράφει ο ίδιος)…

Είναι τα δώρα που του έφερνε όταν ήταν παιδί ο (συνταξιούχος σήμερα) επιχειρηματίας πατέρας του, ο οποίος ταξίδευε κάθε χρόνο στην Ελλάδα, «στα παλιά βυρσοδεψεία, σχεδόν όλα δυστυχώς εγκαταλειμμένα πλέον». Μεγαλώνοντας, όπως εξομολογήθηκε ο Κίτμερ στη δεξίωση που πραγματοποιήθηκε στην πρεσβευτική κατοικία λίγο μετά την τελετή επίδοσης των διαπιστευτηρίων του, ήθελε να μάθει περισσότερα για την Ελλάδα: «Τελικά οι γονείς μου μού επέτρεψαν να μάθω Αρχαία Ελληνικά στο σχολείο μου και ύστερα να τα σπουδάσω στο πανεπιστήμιο. Με τη σειρά μου, άρχισα να ενδιαφέρομαι για τη σύγχρονη γλώσσα και τη σημερινή χώρα. Και ερχόμουν στην Ελλάδα κάθε καλοκαίρι λόγω των σπουδών μου, κάτι που συνέχισα μέχρι τον διορισμό μου. Αυτές είναι οι ρίζες της αγάπης μου για την Ελλάδα».  

Εντελώς συμπτωματικά, η Αθήνα είναι το πρώτο πρεσβευτικό πόστο του. «Δεν ξέρω αν οι περιπέτειές μου θα είναι οδυσσειακές, αλλά οι προκλήσεις είναι συναρπαστικές», σημείωνε εξάλλου πριν από μερικές ημέρες στο προσωπικό του μπλογκ (στο in.gr) ο Τζον Κίτμερ. Ο νέος βρετανός πρεσβευτής, ο οποίος έφθασε στην Αθήνα πριν από τρεις εβδομάδες, είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση. Οχι μόνο επειδή η Ελλάδα είναι ο πρώτος διορισμός του σε ξένη χώρα (ο Κίτμερ έχει κάνει καριέρα σε διάφορες θέσεις στο βρετανικό Δημόσιο, αλλά η πιο κοντινή στα διπλωματικά ήταν αυτή στη βρετανική αντιπροσωπεία στην ΕΕ πριν από 20 χρόνια). Αλλά κυρίως επειδή είναι ελληνιστής, όπως ο προκάτοχός του δρ Ντέιβιντ Λάντσμαν – ο οποίος είχε κάνει διδακτορικό πάνω στο γλωσσικό ζήτημα – ή ο παλαιότερος βρετανός πρεσβευτής στην Αθήνα και διάσημος μελετητής της Μικρασιατικής Καταστροφής σερ Μάικλ Λουέλιν Σμιθ. Πρόσφατα, τον περασμένο Νοέμβριο, ο Κίτμερ διοργάνωσε στο Κινγκς Κόλετζ εκδήλωση για τους «ελληνικούς ήχους» και την ταξιδιωτική γραφή ενός άλλου Βρετανού που λάτρεψε την Ελλάδα, του Πάτρικ (Πάντι) Λι Φέρμορ. Ο Κίτμερ εξάλλου πιστεύει ότι η Ιστορία, η κουλτούρα και η λογοτεχνία της Ελλάδας των αρχών του 20ού αιώνα αξίζουν να γίνουν ευρύτερα γνωστές.

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΙΤΣΟ. Ο βρετανός πρεσβευτής έχει στο ενεργητικό του κλασικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, καθώς και Σύγχρονες Ελληνικές Σπουδές στο Κινγκς Κόλετζ. Η σχέση του Κίτμερ με τη σύγχρονη Ελλάδα δεν σταματά εδώ. Παράλληλα με τα πρεσβευτικά του καθήκοντα ο Κίτμερ θα δουλεύει και για τη διδακτορική του διατριβή πάνω στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου.

Ηδη το 2009 ο πρεσβευτής δημοσίευσε τη μελέτη «Χρήσεις της ελληνικής Ορθοδοξίας στην πρώιμη ποίηση του Γιάννη Ρίτσου», ενώ το 1995 είχε δημοσιεύσει μελέτη για τις σοφιστείες του Σοφοκλή. Οπως αναφέρεται στην αναλυτική πρόταση της διδακτορικής διατριβής του στο Κινγκς Κόλετζ, με τον τίτλο «Ο Ρίτσος ως αναγνώστης: η ποιητική της οικειοποίησης στο έργο του Γιάννη Ρίτσου (1952-89)», στόχος είναι να χαρτογραφηθούν οι διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους ο ποιητής οικειοποιήθηκε το έργο άλλων ποιητών στις μεταφράσεις του και στη γραφή του. Ο Κίτμερ υποστηρίζει ότι η οικειοποίηση είναι εξίσου κεντρική στο έργο του Ρίτσου με την πολιτική και την ιδεολογία.

 «TRUE ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ». Δηλώνει ενθουσιασμένος από την τοποθέτησή του στην Ελλάδα, θεωρεί ότι είναι προνομιούχος και «πολύ τυχερός άνθρωπος» και υπογραμμίζει την «true φιλοξενία» με την οποία τον υποδέχθηκαν («τα ουσιώδη πράγματα δεν αλλάζουν εδώ», σημειώνει). Η φιλελληνική προσέγγισή του είναι εμφανής και από τα μηνύματά του στο twitter – η φωτογραφία του στον προσωπικό του λογαριασμό έχει φόντο ένα κλασικό ελληνικό γαλανόλευκο τοπίο του Αιγαίου, ενώ, εκτός από τον Πρωθυπουργό και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Κίτμερ παρακολουθεί στο twitter και τον Ολυμπιακό!

«Τα σπίτια μας είναι χτισμένα πάνω σε άλλα σπίτια ευθύγραμμα, μαρμάρινα, κι εκείνα πάνω σε άλλα». Με αυτούς τους στίχους του Ρίτσου ο Κίτμερ, λίγο μετά την επίδοση των διαπιστευτηρίων του, θέλησε να δώσει το στίγμα ότι θα συνεχίσει πάνω στην παράδοση που του κληροδότησαν οι προκάτοχοί του στην Ελλάδα. «Αν υπολογίζω σωστά, πρέπει να είμαι ο 39ος πληρεξούσιος υπουργός και ο 18ος πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Αντιλαμβάνομαι πλήρως ότι οι πλούσιες, αποδοτικές και μακροχρόνιες διμερείς σχέσεις μεταξύ της Βρετανίας και της Ελλάδας στηρίζονται πάνω στα ισχυρά θεμέλια που μου κληροδότησαν οι προκάτοχοί μου», είπε σε άψογα ελληνικά. Σε μια περίοδο μάλιστα κατά την οποία η χώρα περνά τη χειρότερη κρίση στη σύγχρονη Ιστορία της και χρειάζεται συμμάχους – «οι φιλέλληνες υποστηρίζουν την Ελλάδα και όχι μόνο στα βρετανικά πανεπιστήμια», λέει ο πρεσβευτής, ο οποίος είναι αισιόδοξος για την Ελλάδα και για τη θέση της στην Ευρώπη.

Ολα αυτά ενώ και η Βρετανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι για το μέλλον της σχέσης της με το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. «Η ομιλία του Πρωθυπουργού αποτελεί ξεκάθαρη δέσμευση να κρατηθεί το Ηνωμένο Βασίλειο μέσα στην ΕΕ, προωθώντας την ευρωπαϊκή δράση σε σχέση με την ενέργεια, την αλλαγή του κλίματος, τη διεθνή ανάπτυξη, την εξωτερική πολιτική και άλλες παγκόσμιες προκλήσεις. Αρχισε μια σημαντική συζήτηση για το τι είδους Ευρώπη θέλουμε. Το ερώτημα αφορά – ή θα έπρεπε να αφορά – όλους μας», έγραψε  στο μπλογκ του ο Κίτμερ με αφορμή την ομιλία του Ντέιβιντ Κάμερον, η οποία δημιούργησε μεγάλο προβληματισμό.

Ισως είναι και αυτή μια πρόκληση της θητείας του. Ο Ρίτσος είπε ότι οι ποιητές δοξάζονται για τα χειρότερα ποιήματά τους. Οι πρεσβευτές πάντως δοξάζονται για το όνομα που αφήνουν πίσω τους και κυρίως για τις προσωπικές σχέσεις που οικοδομούν με τους ανθρώπους της χώρας που τους φιλοξενεί. Ο Κίτμερ δείχνει πως έχει όλα τα προσόντα για να πάει μπροστά.