Νέα αρχή για το παράξενο ζευγάρι

Μια δεύτερη νίκη για τον Μπαράκ Ομπάμα, μετά τον δικό του θρίαμβο στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, συνιστά το εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ και η προοπτική σχηματισμού νέας κυβέρνησης υπό τον αποδυναμωμένο Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην οποία θα συμμετέχουν μετριοπαθή κόμματα του κέντρου. Οπως σημειώνουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», ο αμερικανός Πρόεδρος και ο ισραηλινός Πρωθυπουργός έμοιαζαν συχνά παγιδευμένοι σε έναν δυστυχισμένο γάμο. Αν και η πρώτη θέση του Νετανιάχου στερεί από τον Ομπάμα την επιλογή του διαζυγίου, η σχέση του πιο παράξενου ζευγαριού στην ιστορία των αμερικανοϊσραηλινών σχέσεων αποκτά μια νέα διάσταση. Η «επανεκκίνηση» που θα επιθυμούσε ο Λευκός Οίκος είναι ένας πολύ φιλόδοξος στόχος. Η βελτίωση, όμως, είναι μια ρεαλιστική προοπτική.

Γι’ αυτή τη νέα σελίδα στις διμερείς σχέσεις ο αμερικανός Πρόεδρος οφείλει πολλά στη σωρεία λαθών που διέπραξε προεκλογικά ο Νετανιάχου αλλά και στην απόφαση των κεντρώων κομμάτων να μετατοπίσουν την ατζέντα στα εσωτερικά, πιάνοντας τον σφυγμό της ισραηλινής κοινωνίας. Αναλυτές σημειώνουν ότι ο ισραηλινός Πρωθυπουργός θα επιχειρήσει να σχηματίσει μια κεντροδεξιά κυβέρνηση με τον κεντρώο Γιαΐρ Λαπίντ ως κυβερνητικό εταίρο και απαλλαγμένος από τα βαρίδια του ακροδεξιού υπουργού Εξωτερικών Αβιγκτορ Λίμπερμαν, που αντιμετωπίζει προβλήματα με τη Δικαιοσύνη, και του υπουργού Αμυνας Εχουντ Μπαράκ, που πίεζε για ανάληψη στρατιωτικής δράσης εναντίον του Ιράν. Με το εσωτερικό μέτωπο να κυριαρχεί στην ατζέντα της νέας κυβέρνησης, θεωρείται βέβαιο ότι ο Νετανιάχου θα επικεντρωθεί περισσότερο στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας παρά στην επέκταση των εβραϊκών οικισμών στα Κατεχόμενα, γεγονός που αποτελούσε μόνιμο σημείο τριβής με την Ουάσιγκτον. Πιο χαμηλά στην κυβερνητική ατζέντα είναι πολύ πιθανό να πέσει και το ενδεχόμενο μιας μονομερούς επίθεσης στο Ιράν. Μια τέτοια εξέλιξη θα προσέφερε βαθιά ανάσα στην Ουάσιγκτον, που προτιμά τη διπλωματική οδό στο θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. «Ενας αδύναμος Μπίμπι επικεφαλής μιας κυβέρνησης με κεντρώους εταίρους είναι το καλύτερο αποτέλεσμα στο οποίο θα μπορούσε να ελπίζει ο Λευκός Οίκος», σημειώνει ο Ααρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην σύμβουλος της αμερικανικής κυβέρνησης.

ΔΕΙΠΝΟ ΜΕ ΤΟΝ ΡΟΜΝΕΪ. Θα μπορούσε να γίνει λόγος ακόμη και για την αρχή μιας νέας εποχής, εάν ληφθεί υπόψη ότι τον περασμένο Ιούλιο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε καλέσει για δείπνο στην οικία του τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών Μιτ Ρόμνεϊ, ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα είχε αφήσει να διαρρεύσει ένα σχόλιό του στον Τύπο ότι «το Ισραήλ δεν ξέρει ποιο είναι το συμφέρον του». Η πρόσκληση Νετανιάχου ερμηνεύθηκε ως ευθεία στήριξη στον Ρόμνεϊ ενόψει των αμερικανικών εκλογών. Το δηλητηριώδες σχόλιο Ομπάμα ήταν η απάντηση ενόψει των ισραηλινών εκλογών. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές ο Νετανιάχου πέρασε στην αντεπίθεση: «Μόνο οι ισραηλινοί πολίτες είναι αρμόδιοι να αποφασίσουν ποιος εκπροσωπεί καλύτερα τα συμφέροντα του Ισραήλ», είχε δηλώσει. Μάλλον ήταν ακόμη ένα προεκλογικό λάθος του Νετανιάχου, μετά το υπερβολικό βάρος που έδωσε στο θέμα του Ιράν και στην κοινή κάθοδο στις εκλογές με το κόμμα του Λίμπερμαν. Οι ισραηλινοί ψηφοφόροι συνηθίζουν να τιμωρούν τους ηγέτες τους που ξεπερνούν ένα όριο προστριβής με την προστάτιδα δύναμη. Από την κόντρα, εκείνος που βγήκε αλώβητος ήταν ο Μπαράκ Ομπάμα.

ΟΙ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ. Κανένας δεν περιμένει, πάντως, ότι η νέα ισραηλινή κυβέρνηση θα αφήσει στον αμερικανό Πρόεδρο πολλά περιθώρια πρωτοβουλιών στο θέμα της επανέναρξης των ειρηνευτικών συνομιλιών. Το κλίμα παραμένει βαρύ  και υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να ερμηνευθεί η δήλωση του απερχόμενου υπουργού Αμυνας Εχουντ Μπαράκ στο Νταβός ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο χρήσης χειρουργικών πληγμάτων στο Ιράν. Από την πλευρά του, ο μέλλων αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι έριξε την πρώτη γέφυρα, λέγοντας ότι «πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να σταματήσουμε το Ιράν».

Εγχειρήσεις
«Συνήθιζα να ειρωνεύομαι τους αμερικανούς φίλους μου λέγοντάς τους: Οταν μιλάμε για χειρουργικές επεμβάσεις εμείς σκεφτόμαστε νυστέρια. Εσείς σκέφτεστε ένα καλέμι με ένα σφυρί βάρους 4,5 κιλών» δήλωσε ο απερχόμενος υπουργός Αμυνας του Ισραήλ Εχουντ Μπαράκ, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι διπλωματικές προσπάθειες των ΗΠΑ και άλλων δυνάμεων στο θέμα του Ιράν θα έχουν αποτελέσματα