«Είσαι η Ρίφενσταλ της εποχής μας»

Παρά την έντονη φημολογία για την απονομή ενός δεύτερου Οσκαρ στην Κάθριν Μπίγκελοου (ως παραγωγό) για το «Zero Dark Thirty», την ταινία που αφορά τον εντοπισμό και τη δολοφονία του Οσάμα Μπιν Λάντεν, η απονομή ενδέχεται να μην πραγματοποιηθεί ποτέ. Ή τουλάχιστον αυτό ελπίζει η αμερικανίδα φεμινίστρια συγγραφέας Ναόμι Γουλφ, η οποία βάλλει κατά της πρώτης γυναίκας που κέρδισε το  Οσκαρ σκηνοθεσίας το 2010 για το «The Hurt Locker», γράφοντας μία ανοιχτή επιστολή – δημοσιεύτηκε από τον «Guardian» – στην οποία συγκρίνει την αμερικανίδα σκηνοθέτρια με τη Λένι Ρίφενσταλ, την επίσημη σκηνοθέτιδα του χιτλερικού καθεστώτος.  

«Σε καιρούς σκοτεινούς για την Αμερική, εσύ επαινείσαι από το Χόλιγουντ και χαιρετίζεσαι από τα Μέσα» γράφει η Γουλφ. «Αλλά η πορεία της καριέρας σου μου θυμίζει την πορεία μιας άλλης γυναίκας – πρωτοπόρου του κινηματογράφου, η οποία κατέληξε να γίνει μία απολογήτρια του κακού: την πορεία της Λένι Ρίφενσταλ. Μπορεί να φαίνεται υπερβολική αυτή η σύγκριση αλλά τα κοινά στοιχεία είναι υπαρκτά. Οταν η Ρίφενσταλ άρχισε να προβάλλει το “μεγαλείο” του Εθνικοσοσιαλισμού στις αρχές της δεκαετίας του ’30, οι χειρότερες από τις φρικαλεότητες των Ναζιστών δεν είχαν ακόμη διαπραχθεί. Αλλά είχαν ήδη δημιουργηθεί στρατόπεδα κράτησης για τον περιορισμό των αντιφρονούντων – στρατόπεδα σαν το Γκουαντάναμο, τη βάση Μπαγκράμ και άλλες ακατονόμαστες «μαύρες τοποθεσίες» της CIA. Η Ρίφενσταλ αποθεώθηκε από τη γερμανική ελίτ και καταξιώθηκε για την προπαγάνδα της υπέρ του χιτλερικού καθεστώτος. Ομως ο κόσμος άλλαξε και η ασχήμια των όσων δημιουργούσε τελικά αποκαλύφθηκε. Οι Αμερικανοί θα ξυπνήσουν κι αυτοί και θα αντιληφθούν πως το “Zero Dark Thirty” αποτελεί μια απολογία για τα δεδομένα ψέματα του δικού μας καθεστώτος αναφορικά με την αναγκαιότητα των βασανιστηρίων. Οταν συμβεί αυτό, οι ίδιοι που σήμερα σε χειροκροτούν θα  φρίξουν».

Στο στόχαστρο της συγγραφέως του «Μύθου της ομορφιάς»  βρίσκονται «οι αηθέστατοι συμβιβασμοί» που έκανε η Μπίγκελου για να γυρίσει την ταινία της. Η Γουλφ κατηγορεί την Μπίγκελοου ότι ασπάζεται και προβάλλει φιλομιλιταριστικές απόψεις «για να εξασφαλίσει την απόλυτη υποστήριξη του Πεντάγωνου» και κατ’ επέκταση «ελεύθερη πρόσβαση στον τεχνολογικό εξοπλισμό, στο προσωπικό καθώς και στις υπηρεσίες πληροφοριών που διαθέτει», γεγονός που στη συνέχεια τής εξασφάλισε εκατομμύρια δολάρια για την προώθηση και την προβολή της ταινίας της.

Αλλά η πιο βαριά κατηγορία της Γουλφ αφορά την κεντρική θέση της ταινίας – «μια εξαιρετικά καλογυρισμένη δίωρη διαφήμιση υπέρ της μη φυλάκισης πρακτόρων που διέπραξαν εγκλήματα κατά των φυλακισμένων στο Γκουαντάναμο» – σύμφωνα με την οποία το περιβόητο πρόγραμμα βασανισμού που η CIA εφάρμοσε είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη και την εξόντωση του εξίσου περιβόητου ηγέτη της Αλ Κάιντα, καθώς και τη νίκη της παγκόσμιας κοινότητας στον παγκόσμιο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Η Γουλφ κλείνει την επιστολή της, αναγνωρίζοντας πως η Μπίγκελοου είναι μία μεγάλη καλλιτέχνιδα, όπως ήταν και η Ρίφενσταλ. Αλλά ακριβώς όπως εκείνη μνημονεύεται ως απολογήτρια του Ναζισμού, η Μπίγκελοου «θα μνημονεύεται από τους μεταγενέστερους ως μια υπηρέτρια των βασανιστηρίων».

Προσεχώς στις αίθουσες
Το «Zero Dark Thirty» είναι η δεύτερη ταινία που σκηνοθετεί η Μπίγκελοου με θέμα τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, μετά το «Hurt locker». Σύμφωνα με τη Ναόμι Γουλφ, είναι απλά μια απόπειρα απολογίας εκ μέρους των αμερικανών πρακτόρων – βασανιστών

Ο στόχος
Η Μπίγκελοου παρουσιάζει την εξόντωση του Οσάμα Μπιν Λάντεν ως απόρροια των (απάνθρωπων) ανακριτικών μεθόδων που εφάρμοσε η CIA. Η Ναόμι Γουλφ θεώρησε την ταινία «διαφήμιση υπέρ της μη φυλάκισης πρακτόρων»

Πέρασμα στην Ινδία
Η σκηνοθέτις κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων του «Zero Dark Thirty» στην Ινδία. Η Μπίγκελοου επέλεξε συγκεκριμένους τόπους, οι οποίοι στην ταινία εμφανίζονται να ανήκουν στο Πακιστάν

Ταινία – ντοκουμέντο
Ο «Θρίαμβος της θέλησης» αποτελεί το αριστούργημα της Ρίφενσταλ. Γνώρισε τεράστια επιτυχία στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ σήμερα θεωρείται ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα προπαγανδιστικής σκηνοθεσίας

Το ίνδαλμα
Η «θεά του κινηματογράφου» Ρίφενσταλ, όπως την αποκαλούσε ο Αδόλφος Χίτλερ, εντυπωσιάστηκε από το ταλέντο του ως ομιλητή κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Νυρεμβέργη το 1932

Κάμερα στη Νυρεμβέργη
Η «επίσημη σκηνοθέτις» του Αδόλφου Χίτλερ κατά τη διάρκεια  των γυρισμάτων του «Θριάμβου της Θέλησης», της πιο διάσημης ταινίας της, όπου καταγράφει στιγμιότυπα από το Κομματικό Συνέδριο της Νυρεμβέργης το 1934