[Διαστάσεις] Μια Εδέμ για τους υπηρέτες της επιστήμης

Πέρασαν ολόκληρη τη ζωή τους στα εργαστήρια, ταγμένοι στην υπηρεσία της επιστήμης, έτοιμοι να θυσιάσουν ακόμη και την ακεραιότητά τους στον βωμό της προόδου. Αλλά επιτέλους ήρθε η ώρα να απολαύσουν τις χαρές της απλής καθημερινότητας. Οι περίπου 450 χιμπαντζήδες που βγαίνουν στη σύνταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν μια τύχη που δεν μπορούσαν να φανταστούν. Θα περάσουν το υπόλοιπο του ταλαιπωρημένου βίου τους σε ένα καταφύγιο όπου θα μπορούν να σκαρφαλώνουν σε δένδρα, να κοινωνικοποιούνται, να παίζουν, ακόμη και να ακούνε μουσική. Αυτήν την ανεπάντεχη τύχη οφείλουν σε μια επιστημονική επιτροπή, η οποία συστάθηκε για να συζητήσει το μέλλον τους. Τα μέλη της επιτροπής που προέρχονται από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ ήταν απολύτως κατηγορηματικά στην κρίση τους. Και η απόφασή τους σηματοδοτεί ένα τεράστιο βήμα στο θέμα της χρησιμοποίησης των χιμπαντζήδων ως πειραματόζωων. Τα νέα γι’ αυτούς τους ιδιαίτερους υπηρέτες της επιστήμης είναι καλά. Η τεχνολογική πρόοδος – και το ζήτημα ηθικής τάξης που ανακύπτει – προοιωνίζεται ένα λιγότερο σκληρό μέλλον για τους χιμπαντζήδες. Αυτοί οι 450 μπορεί να μην είναι μόνο οι πρώτοι συνταξιούχοι αλλά και από τους τελευταίους εργαζομένους. Σύμφωνα με την πρόταση της επιτροπής, σε εκείνους που εξακολουθούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στα εργαστήρια θα πρέπει να εξασφαλιστούν άνετοι χώροι και γενικότερα καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.

Η Φλόριδα των 450 συνταξιούχων χιμπαντζήδων βρίσκεται στη Λουιζιάνα. Το καταφύγιο που θα τους φιλοξενήσει καλύπτει έκταση 810 στρεμμάτων. Ανοιξε τις πύλες του το 2005 και – καθόλου τυχαία – ονομάζεται «Παράδεισος». Οι πρώτοι συνταξιούχοι έφθασαν στην Εδέμ του είδους τους την περασμένη Τρίτη και ακολούθησαν μερικοί ακόμη την Πέμπτη. Οι υπόλοιποι θα δουν τη ζωή τους να αλλάζει προς το καλύτερο μέσα στους επόμενους μήνες. Θα αφήσουν πίσω τους τα κλουβιά για να βρουν κατοικίες στο δάσος, φρέσκα φρούτα και μπισκότα με υψηλή διατροφική αξία. Οι μπάλες και η μουσική θα γεμίζουν με παιχνίδι και ευχάριστους ήχους την ημέρα τους. Οι συνταξιούχοι του πρώτου γκρουπ είναι από 29 έως 52 ετών. Ακόμη πιο τυχεροί είναι δύο χιμπαντζήδες του γκρουπ της Πέμπτης. Ο ένας είναι θηλυκός δύο ετών και ο άλλος αρσενικός που μόλις συμπλήρωσε τα τρία του. Πολλοί από τους απογόνους τους δεν θα ζήσουν ούτε μία ημέρα στα κλουβιά ούτε θα θέσουν ποτέ τη ζωή τους στην υπηρεσία των ανθρώπων. Σύμφωνα με την αρμόδια ομοσπονδιακή υπηρεσία, οι ομοιότητες του χιμπαντζή με τον άνθρωπο επιβάλλουν «σεβασμό και ειδική μεταχείριση». Η χρησιμοποίησή τους θα πρέπει να επιτρέπεται μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις και αφού δεν υπάρχει άλλος τρόπος να μελετηθεί μια θεραπεία για την ανθρώπινη υγεία. Ποιος ξέρει; Μπορεί μια ημέρα να έρθει και η σειρά των ποντικών.