Στροφή προς το Κέντρο μέσω Αμερικής

Σε αυτό ακριβώς το στάδιο βρίσκεται το εσωτερικό του κόμματος, το οποίο παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα και χωρίς σχόλια τις ιδεολογικές και προγραμματικές τοποθετήσεις του αρχηγού, όπως ξετυλίχτηκαν στο Ινστιτούτο Brookings, στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και στα φιλικά δείπνα με υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Ουάσιγκτον. Η εκτόνωση συναισθημάτων και η αντιπαράθεση απόψεων, πάντως, δεν αναμένεται να γίνουν προτού υπάρξει η επίσημη αξιολόγηση από πλευράς ηγεσίας των επαφών σε Γερμανία – ΗΠΑ στα όργανα του κόμματος.

Ο Αλέξης Τσίπρας, που αναμένεται να επιστρέψει αργά σήμερα στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια τροφοδότησε ακόμη περισσότερο τον διάλογο στο εσωτερικό του κόμματός του, ζητώντας από τη μια εθνικοποίηση των τραπεζών ενώ από την άλλη μίλησε για κοινά συμφέροντα και κοινούς στόχους Ελλάδας – ΗΠΑ σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Επίσης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ο ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει Εξεταστική Επιτροπή για το πώς η Ελλάδα μπήκε στο Μνημόνιο, ενώ παρουσίασε τη δική του ανάλυση για τα αίτια της κρίσης.

Η ανοιχτά φιλοαμερικανική στροφή του κ. Τσίπρα μπορεί να έχει αφήσει μισοζαλισμένους τους συντρόφους της ριζοσπαστικής Αριστεράς πίσω στην Αθήνα, έρχεται όμως ως απόλυτα φυσιολογική κίνηση στην παρούσα φάση. Σύμφωνα με τις αναλύσεις στελεχών του κόμματος, μετά και την αποτύπωση της δημοσκοπικής ανάσχεσης στα ποσοστά του κόμματος και την αναστροφή της ανοδικής τάσης, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ κατάλαβε – με τη βοήθεια και πολιτικών αναλυτών – πως έχει «πιάσει ταβάνι» στις δεξαμενές των δυσαρεστημένων ψηφοφόρων που στράφηκαν στην Αριστερά.

ΝΕΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ. Η στροφή προς τους «νοικοκυραίους», την οποία έντεχνα ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης έκανε μία ημέρα προτού ξεκινήσει τα ταξίδια του σε Γερμανία και ΗΠΑ, ήταν το πρώτο μήνυμα της ηγεσίας για να προετοιμάσει την βάση της. Πίσω από τους «νοικοκυραίους», τις επαφές με Σόιμπλε και τον ύμνο στο αμερικανικό μοντέλο αντιμετώπισης της κρίσης, είναι σαφές πως ξετυλίγεται η στρατηγική στροφή της ηγετικής ομάδας προς μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία, μακριά από το «δεύτερο κύμα ριζοσπαστισμού» το οποίο μετ’ επιτάσεως ζητάει η μειοψηφία του κόμματος.

Από πλευράς ηγεσίας γνωρίζουν πολύ καλά και περιμένουν να εκφραστούν αντιδράσεις για τη στροφή αυτή, εκτιμούν όμως ότι το σημαντικότερο είναι να μη χαθεί ο στόχος, δηλαδή να μπει ο ΣΥΡΙΖΑ ξανά σε τροχιά ανόδου η οποία, σύμφωνα με την Κουμουνδούρου, θα μπορούσε να τον οδηγήσει στην πρωτιά – ακόμη και στην αυτοδυναμία. Εχοντας εμπεδώσει ότι την ανοδική τροχιά δεν μπορεί να την εξασφαλίσουν πια οι παραδοσιακές δυνάμεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς, το επόμενο προσεκτικό βήμα αναμένεται να είναι μια ανοιχτή αγκαλιά προς τη μεσαία τάξη για την οποία η Κουμουνδούρου έχει ήδη κάνει τη δική της ανάλυση.

Οπως έχει πει σε συνομιλητές του ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Πάνος Σκουρλέτης, «τι εννοούμε σήμερα όταν λέμε μεσαία τάξη; Δεν είναι όλοι όσοι έχουν ακόμη δουλειά, στον ιδιωτικό ή στον δημόσιο τομέα, οι συνταξιούχοι, όλοι όσοι έχουν δει τα εισοδήματά τους να πετσοκόβονται, τις δανειακές τους υποχρεώσεις να παραμένουν ίδιες και το επίπεδο ζωής τους να γυρνάει δεκαετίες πίσω, με τις σόμπες για θέρμανση;». Η άποψη αυτή συμπληρώνεται και από την ανάλυση για τον ρόλο των ΗΠΑ σήμερα ως «ιμπεριαλιστικής δύναμης» η οποία – ακόμη και στο πρόσφατο παρελθόν – αποτελούσε το κόκκινο πανί για τις δυνάμεις της Αριστεράς. Οπως λέει η ίδια πηγή, «το ποιος είναι ιμπεριαλιστική δύναμη σήμερα είναι και αυτό θέμα που σηκώνει πολλή ανάλυση».

ΕΣΩΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ. Από την άλλη πλευρά, είναι φανερό ότι η τοποθέτηση Τσίπρα προς τη Σοσιαλδημοκρατία έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος και στις αριστερές συνιστώσες. Ηδη ξεκίνησαν να στέλνονται σχεδόν «κρυπτογραφημένα» μηνύματα προς μυημένους, όπως το χθεσινό άρθρο του Αντώνη Νταβανέλου της Διεθνούς Εργατικής Αλληλεγγύης (ΔΕΑ) η οποία έχει ενταχθεί στην Αριστερή Πλατφόρμα μαζί με το Αριστερό Ρεύμα.

Ο κ. Νταβανέλος, ο οποίος είναι μέλος του 9μελούς «πολιτμπιρό» του κόμματος, στέλνει σαφέστατο μήνυμα προς την ηγεσία πως εάν εγκαταλειφθεί ως προοπτική το «δεύτερο κύμα ριζοσπαστικοποίησης» τότε το κόμμα θα καταποντιστεί.

Για να το πει χρησιμοποιεί το παράδειγμα της Ιταλίας, τα «μολυβένια χρόνια» (1968-1989) και τη στάση του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. Οπως γράφει, «η Ιταλία του ’70 εξακολουθεί να στέλνει πολύτιμα μηνύματα. Η επίθεση της Δεξιάς μπορεί να ανατραπεί αν η Αριστερά παραμείνει σταθερή. Και σταθερότητα σημαίνει προσήλωση στη στρατηγική του σοσιαλισμού, προσήλωση στο ριζοσπαστικό πρόγραμμα, προσήλωση στην ανατρεπτική τακτική. Σημαίνει επίσης αλληλεγγύη και συστράτευση. Ολοι οι άλλοι δρόμοι, και κυρίως οι δρόμοι της υποχώρησης και της ρεαλιστικής προσαρμογής στους, τάχα, συσχετισμούς, οδηγούν στην ήττα».

Τα μηνύματα προς την ηγετική ομάδα της Κουμουνδούρου και οι παραλληλισμοί είναι σαφή, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, ο οποίος είναι της υπέρ της άποψης για δημιουργία κοινού μετώπου ΣΥΡΙΖΑ – ΚΚΕ – ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Οπως γράφει, συνδέοντας έντεχνα το φιλοατλαντικό άνοιγμα Τσίπρα με τις δηλώσεις κατηγορηματικής καταδίκης της βίας και της ανομίας, «το ΚΚΙ αποσυρόταν από τη μάχη να αποκρουστεί η επίθεση της Δεξιάς, αντιπρότεινε μια απολύτως ουτοπική πολιτική πρόταση και επέλεγε την τακτική “ίσων αποστάσεων” μεταξύ της φασιστικής εγκληματικότητας και της ακροαριστερής “τρομοκρατίας”. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη της Δεξιάς. Το αστικό πολιτικό δυναμικό ανασυντάχθηκε. Ομως, ταυτόχρονα, η Ακρα Αριστερά κουβαλούσε τις αδυναμίες μιας ανώριμης πολιτικής δύναμης: την ανυπομονησία, που έβλεπε την “επανάσταση” ως υπόθεση μηνών ή έστω λίγων ετών, το κενό ανάλυσης για τον ρεφορμισμό μέσα στο εργατικό κίνημα και στην εργατική τάξη, την υποτίμηση της σημασίας του Ενιαίου Μετώπου. Με την εντατικοποίηση της επίθεσης της Δεξιάς και τη λευκή σημαία του ΚΚΙ, ο μόνος δρόμος που απέμενε για να συνεχίσει κανείς “να κάνει την επανάσταση” ήταν η στροφή στην παρανομία και στο ένοπλο. Οι ηγεσίες των οργανώσεων της Ακρας Αριστεράς έχασαν τη μάχη με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες χωρίς ούτε να το καταλάβουν».