Ο εκτροχιασμός, η αναθεώρηση και η «γκρίζα ζώνη»

Τι προκάλεσε τελικά την εκρηκτική αύξηση του ελλείμματος του 2009 που οδήγησε στο Μνημόνιο και σε σκληρά μέτρα;  Ηταν ο εκτροχιασμός των μεγεθών του προϋπολογισμού στη διάρκεια του χρόνου ή μήπως ευθύνεται ο Ανδρέας Γεωργίου, ενας τεχνοκράτης υπάλληλος του ΔΝΤ, που διορίσθηκε επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ και επέτρεψε την τεχνητή διόγκωσή του, καθ’ υπαγόρευσιν – άγνωστο για ποιό λόγο – της τρόικας, όπως ισχυρίζεται το πρώην μέλος του ΔΣ της ΕΛΣΤΑΤ Ζωή Γεωργαντά; Καταγγελία, η οποία αποτέλεσε την αφορμή για την άσκηση, τελικά, ποινικής δίωξης για κακούργημα κατά του κ. Γεωργίου την περασμένη εβδομάδα.

Τα βασικά δεδομένα ειναι τόσο ξεκάθαρα, που μιλούν από μόνα τους: Στο Μνημόνιο μπήκαμε το Μάιο του 2010 επειδή το έλλειμμα είχε εκτροχιαστεί το 2009, επί κυβερνησης ΝΔ, φτάνοντας -σύμφωνα με τους τότε υπολογισμούς της Κομισιόν – στο 13,6%. Ο Γεωργίου διορίσθηκε τον Αύγουστο του 2010, μετά το Μνημόνιο και η περαιτέρω επιβάρυνση του ελλείμματος επί θητείας του ήταν συγκριτικά ασήμαντη.

Συγκεκριμένα, η επιβάρυνση του ελλείμματος  του 2009 εξαιτίας της επίμαχης επαναταξινόμησης των 17 ΔΕΚΟ, που επικαλείται η Γεωργαντά, ήταν μόλις 0,75% του ΑΕΠ ή 1,7 δισ. ευρώ.

Αυτό τουλάχιστον προκύπτει ξεκάθαρα από τις ανακοινώσεις της  Eurostat, τον Νοέμβριο του 2010,  όπου εξηγούσε γιατί το έλλειμμα του 2009 αυξήθηκε τελικά στο 15,4% του ΑΕΠ από 13,6% του ΑΕΠ που η ίδια εκτιμούσε τον Απρίλιο του 2010. Το υπόλοιπο 1% του ΑΕΠ της αύξησης οφείλεται σε αναθεωρήσεις των οφειλών νοσοκομείων, ταμείων κοινωνικής ασφάλισης, υπουργείων κ.λπ.

Παρότι μπορεί κανείς να αμφισβητήσει αν ήταν αναπόφευκτη η προσθήκη αυτή στο έλλειμμα (ο ίδιος ο σημερινός υπουργός Γιάννης Στουρνάρας είχε μιλήσει σε επιτροπή της Βουλής τον Δεκέμβριο του 2010 περί «γκρίζας ζώνης», προσθέτοντας ότι «δεν ήταν σοφό» να ενταχθούν στο έλλειμμα οι εν λόγω ΔΕΚΟ), δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσει ταυτόχρονα ότι το μέγεθός της ήταν δυσανάλογα μικρό με την αντίδραση που προκάλεσε.

Η πραγματική ανατροπή είχε γίνει το 2009, όταν η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε καταρτίσει έναν προϋπολογισμό με πρόβλεψη για έλλειμμα 2% του ΑΕΠ, οδήγησε τη χώρα σε εκλογές προβλέποντας ότι αυτό θα φτάσει στο 6% για να διαπιστωθεί από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, μόλις ανέλαβε, ότι αυτό βάδιζε στο 12,5% του ΑΕΠ. Από εκεί και πέρα, η αύξηση από το 12,5% στο 13,6% του ΑΕΠ τον Απρίλιο και στο 15,5% τον Νοέμβριο του 2010 ήταν αποτέλεσμα των εξονυχιστικών ελέγχων της Eurostat που ακολούθησαν. Η ένταξη των 17 ΔΕΚΟ ήταν το τελευταίο επεισόδιο αυτών των ελέγχων.

Σε κάθε περίπτωση, ο «εκτροχιασμός» που προκάλεσε η αναθεώρηση αυτή δεν οδήγησε βεβαίως, όπως αφήνεται να εννοηθεί, στην ένταξη στο Μνημόνιο αφού αυτή είχε γίνει από τον Μάιο του 2010.

Εως έναν βαθμό ενοχοποιείται ίσως για τη λήψη των πρόσθετων μέτρων που αποφασίσθηκαν το 2010.