[Διαστάσεις] Τόσο ανοιχτός που να πονάει

Η προαναγγελία. «Το καλύτερο βιβλίο που θα διαβάσετε φέτος είναι η Δεκάτη Δεκεμβρίου, του Τζορτζ Σόντερς». Αυτή η φράση δέσποζε στο εξώφυλλο του περιοδικού των «Νιου Γιορκ Τάιμς» με ημερομηνία 6/1/2013. Ακολουθούσε ένα οκτασέλιδο αφιέρωμα στο βιβλίο και στον συγγραφέα του, που θα έδινε το σύνθημα για βροχή άρθρων και συνεντεύξεων στον παγκόσμιο Τύπο.

Ο συγγραφέας. Οταν αποφοίτησε από τη Σχολή Ορυχείων του Κολοράντο, ο Σόντερς πήγε να δουλέψει σε μια εταιρεία εξόρυξης πετρελαίου στις ζούγκλες της Σουμάτρας. Τέσσερις εβδομάδες δούλευαν και δύο έκαναν διάλειμμα στη Σιγκαπούρη. Τότε ήταν παθιασμένος με τα βιβλία της Αϊν Ραντ. Μια νύχτα, ενώ επέστρεφε στο ξενοδοχείο του στη Σιγκαπούρη, είδε κάτι σκιές να κινούνται σε έναν τόπο εκσκαφής. Οταν πλησίασε, είδε ότι οι σκιές ήταν ηλικιωμένες γυναίκες που έκαναν τη νυχτερινή τους βάρδια. «Οπ, η Αϊν Ραντ δεν μιλά γι’ αυτούς τους ανθρώπους», σκέφτηκε. Κι έτσι στράφηκε στον Χέμινγουεϊ και στον Τσέχοφ. Κι άρχισε να γράφει βιβλία για την απώλεια και τον πόνο, τη μοναξιά, την αρρώστια και την έλλειψη επικοινωνίας. Αυτό είναι το τέταρτο.

Μια ιστορία. Ο ήρωας του διηγήματος που δίνει τον τίτλο στο βιβλίο συνειδητοποιεί ότι είναι 53 ετών (σαν τον Σόντερς), σοβαρά άρρωστος και ότι ποτέ δεν θα εκφωνήσει ένα βαρυσήμαντο λόγο σε εθνική εμβέλεια για την ευσπλαχνία ούτε θα διαπλεύσει τον Μισισιπή με κανό ούτε θα ζήσει σε ένα ξύλινο σπίτι με τις δύο χίπισσες που γνώρισε το 1968 σε ένα κατάστημα τουριστικών ειδών. Περίμενε κάποιο θείο δώρο, κάποιο μήνυμα από τον ουρανό, αλλά διαπίστωσε ότι αυτός ο «παντοδύναμος κάποιος/κάτι» ήταν ουδέτερος και απολύτως αδιάφορος για την τύχη του.

Αλλη μια ιστορία. Τα Semplica Girls του ομώνυμου διηγήματος είναι γυναίκες από διάφορες χώρες του Τρίτου Κόσμου (Σομαλία, Λάος, Μόλδοβας), που μετανάστευσαν στην Αμερική και πληρώνονται για να στολίζουν τους κήπους των πλουσίων: φορούν λαμπερά άσπρα φουστάνια και κρέμονται ψηλά, η μία δίπλα στην άλλη, από ένα νήμα που περνά μέσα από τον εγκέφαλό τους. Ο αφηγητής πιστεύει ότι έτσι θα εξυψώσει τη θέση της οικογενείας του και θα φέρει χαρά στα παιδιά του.

Δίδαγμα πρώτο. «Οσο μεγαλώνω», λέει ο συγγραφέας στη «Ρεπούμπλικα», «τόσο συνειδητοποιώ ότι η μόνη δυνατή αντίδραση είναι να δέχεσαι τον πόνο με χαμόγελο χωρίς να σταματάς ποτέ να πιστεύεις στη δυνατότητά σου να αλλάξεις τον κόσμο».

Δίδαγμα δεύτερο. Ενα κείμενο που είχε γράψει πριν από λίγα χρόνια ο Σόντερς για το περιοδικό «GQ» αφορούσε ένα ταξίδι του στο Ντουμπάι. Και τελείωνε ως εξής: «Μη φοβάσαι να βρίσκεσαι σε σύγχυση. Προσπάθησε να παραμένεις μονίμως σε σύγχυση. Ολα είναι πιθανά. Να παραμένεις ανοιχτός, για πάντα, τόσο ανοιχτός που να πονάει, κι ύστερα να ανοιχτείς λίγο περισσότερο, μέχρι την ημέρα που θα πεθάνεις, σε έναν κόσμο χωρίς τέλος, αμήν».