Οδοιπορικό στα χνάρια των πρώτων ανθρώπων

Ημέρα 1η, Χέρτο Μπούρι. Από αυτήν την περιοχή της Βορειοανατολικής Αιθιοπίας, με ένα σακίδιο στον ώμο και μια καμήλα να τον βοηθά στο κουβάλημα, ο Πολ Σάλοπεκ αρχίζει να περπατά. Εχει πολύ δρόμο μπροστά του, 34.000 χλμ. – Μέση Ανατολή, Ασία, Σιβηρία, Αλάσκα, Κεντρική Αμερική, Χιλή. Ετσι θα περάσει τα επόμενα επτά χρόνια της ζωής του ο δύο φορές βραβευμένος με Πούλιτζερ αμερικανός δημοσιογράφος. Περπατώντας. Ωσπου να μπορεί να πει ότι πέτυχε τον στόχο του: ότι βάδισε στα χνάρια των πρώτων ανθρώπων, ότι ανακάλυψε τα μονοπάτια της πρώτης μαζικής μετανάστευσης, πριν από 50.000-70.000 χρόνια. Και δεσμεύεται να το κάνει όσο πιο αυθεντικά μπορεί: «Με τα πόδια».

Το σήμα της εκκίνησης δόθηκε στις 3 Ιανουαρίου του 2013. Εως το 2020 ο 50χρονος Σάλοπεκ θα έχει επισκεφθεί περίπου 36 χώρες, θα έχει κάνει περί τα 30 εκατομμύρια βήματα, θα έχει γνωρίσει δεκάδες νέες γλώσσες και διαλέκτους, θα έχει έρθει σε επαφή με ομάδες ιθαγενών, θα έχει βιώσει από πρώτο χέρι λογής λογής πολιτισμούς. Αυτός είναι ο δεύτερος στόχος του: μέσα από ένα αργό ταξίδι να υπηρετήσει την «αργή» δημοσιογραφία, δίνοντας στους αναγνώστες μια ιστορία σε συνέχειες, η οποία θα έχει «περιεχόμενο, χρώμα και γεύση». Ισως – ελπίζει – καταφέρει με αυτόν τον τρόπο να φέρει στους δικούς του ρυθμούς τούς αναγνώστες, που έχουν πλέον εθιστεί στη «γρήγορη ενημέρωση» – όπως και στο γρήγορο φαγητό.

Φύσει αδύνατον να περπατήσει απνευστί το «ταξίδι έξω από τον παράδεισο», όπως το έχει ονομάσει, ο Σάλοπεκ θα κάνει αρκετές στάσεις. «Θα υπάρξουν ημέρες που θα σταματήσω για εβδομάδες, αν όχι για μήνες. Και θα υπάρξουν μέρη που “θα πατήσω γκάζι”, θα περπατήσω όσο πιο γρήγορα μπορώ», έχει πει.

Για τη φετινή χρονιά, το πρόγραμμα έχει ως εξής: αφού διασχίσει τη Μεγάλη Ρηξιγενή Κοιλάδα της Αιθιοπίας, συνοδευόμενος από νομάδες Αφάρ, θα περάσει την Ερυθρά Θάλασσα. Στη συνέχεια θα κατευθυνθεί προς την Αραβική Χερσόνησο, όπου θα ακολουθήσει τις δυτικές ακτές, βορείως της Μέσης Ανατολής. Το τέλος του 2013 θα τον βρει είτε στην Ιερουσαλήμ είτε στο Αμμάν.   

Ο «γύρος του κόσμου» σε επτά χρόνια προμηνύεται πολύ μοναχικός. Γι’ αυτόν τον λόγο, από καιρού εις καιρόν, όταν ο Σάλοπεκ θα ξεκουράζεται, θα έχει συντροφιά την πολυαγαπημένη του σύζυγο. Οταν θα περπατά, θα έχει στο πλευρό του μεταφραστές και άλλους διαμεσολαβητές, που θα τον φέρνουν σε επαφή με τους ανθρώπους των διαφορετικών χωρών που σκοπεύει να επισκεφθεί.

Εστω και με συνοδεία, ο Σάλοπεκ γνωρίζει πολύ καλά ότι θα είναι εύκολη λεία για τους κλέφτες και όχι μόνο. Κάμποσοι τουρίστες από τη Δύση έχουν πέσει κατά καιρούς θύματα απαγωγής στην Ανατολική Αιθιοπία. Ο αμερικανός δημοσιογράφος θα πρέπει επίσης να περάσει τον σκόπελο της ταραγμένης Μέσης Ανατολής. Εχει προνοήσει, υποστηρίζει. Και σκοπεύει να αντιμετωπίζει τα προβλήματα όταν θα προκύπτουν, βασιζόμενος «στην προσαρμοστικότητα και στην τύχη, όπως έκαναν οι πρόγονοί μας».  

Οσο για τις αποσκευές του, ο Σάλοπεκ δεν σκοπεύει να φορτώνεται περισσότερα από 20 κιλά. «Κουβαλάω κυρίως τα βασικά. Κατασκηνωτικό και τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό για να μπορώ να δίνω τις ιστορίες μου – ένα ελαφρύ λάπτοπ κι ένα κινητό τηλέφωνο». Κατά τα άλλα, προσθέτει, θα προσπαθεί να μην απομακρύνεται από τα αστικά κέντρα ώστε να ανανεώνει τις προμήθειές του στις τοπικές αγορές.

Τον μεγάλο περίπατο του Σάλοπεκ χρηματοδοτεί το «Νάσιοναλ Τζεογκράφικ», στο οποίο και θα δίνει κάθε χρόνο ένα εκτενές κείμενο, που θα ενημερώνει με νέα στοιχεία μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο twitter κάθε φορά που θα συμπληρώνει 160 χλμ. «Πολλές φορές, τα μέρη που διασχίζουμε ή πετάμε από πάνω τους δεν αποτελούν απλώς ανείπωτες ιστορίες. Είναι συνδετικοί ιστοί ανάμεσα στις ιστορίες μιας ημέρας», εξήγησε μιλώντας από το κινητό του στο Ασοσιέιτεντ Πρες, λίγη ώρα προτού ξεκινήσει.

Μία ημέρα πριν, ανέβασε στο twitter μια φωτογραφία των κλειδιών τού σπιτιού του στο Τέξας. Αναρωτιόταν εάν θα έπρεπε να τα πάρει μαζί του. Αποφάσισε να μην το αποκαλύψει. «Ισως να το κρατήσω μυστικό. Ας πούμε μόνο ότι ξέρω τι έχω στην τσέπη μου».