Σκληρό πόκερ στο Κογκρέσο για την οικονομία

Ο Πρόεδρος Ομπάμα διέκοψε τις διακοπές του στη Χαβάη και επέστρεψε χθες στην Ουάσιγκτον, καθώς δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να επιτυγχάνεται συμφωνία στο Κογκρέσο. Ετσι οι ΗΠΑ οδεύουν προς δημοσιονομικό εκτροχιασμό την 31η Δεκεμβρίου, γεγονός που σημαίνει υψηλότερους φόρους και μεγάλες περικοπές δαπανών – κάτι που σύμφωνα με οικονομολόγους θα βυθίσει την εύθραυστη οικονομία της χώρας σε ύφεση.

Ο υπουργός Οικονομικών Τιμ Γκάιτνερ προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση θα φτάσει το όριο του δανεισμού της, δηλαδή τα 16,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, τη Δευτέρα, την τελευταία ημέρα του χρόνου και είπε ότι θα αναγκαστεί να πάρει «έκτακτα μέτρα» για να αποφύγει τη χρεοκοπία των ΗΠΑ και την αδυναμία να ανταποκριθεί η χώρα στις υποχρεώσεις της. Ετσι πιστεύεται ότι μπορεί να κερδηθεί χρόνος (ένας μήνας ή και περισσότερο) προκειμένου να επιτευχθεί τελική συμφωνία.

Μια παρόμοια αδυναμία Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών νομοθετών να καταλήξουν σε συμφωνία το καλοκαίρι του 2011 οδήγησε στην ιστορική υποβάθμιση των ΗΠΑ από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης και προκάλεσε πανικό σε αγορές σε όλο τον κόσμο.

ΠΟΛΩΣΗ. Η πόλωση που υπάρχει στην Ουάσιγκτον αφήνει λίγα περιθώρια ελπίδας για την άμεση εξεύρεση λύσης. Οι Δημοκρατικοί ελέγχουν τη Γερουσία και οι Ρεπουμπλικανοί τη Βουλή. Ο επικεφαλής της (Δημοκρατικής) πλειοψηφίας στη Γερουσία Χάρι Ράιντ ανέφερε μέσω εκπροσώπου ότι η Γερουσία είναι έτοιμη να εξετάσει όποιο νομοσχέδιο έρθει από τη Βουλή, αλλά δεν πρόκειται να κάνει το πρώτο βήμα. Και πρόσθεσε ότι με τα μέχρι τώρα δεδομένα η χώρα οδεύει προς τον «δημοσιονομικό γκρεμό». Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής Τζον Μπόινερ ανακοίνωσε ότι περιμένει ένα νομοσχέδιο από τη Γερουσία πριν κάνει οτιδήποτε και έτσι φαίνεται ότι οι δύο πλευρές αρνούνται να προχωρήσουν σε συμβιβασμό. Πάντως ο Ράιντ επέκρινε τον Μπόινερ επειδή ο Ρεπουμπλικανός δεν κάλεσε τους βουλευτές να βρίσκονται στην Ουάσιγκτον σε περίπτωση που χρειαστεί να ψηφίσουν (και με την κακοκαιρία που πλήττει τις τελευταίες ημέρες τις ΗΠΑ είναι αμφίβολο πλέον εάν θα προλάβουν). «Οι βουλευτές δεν είναι εδώ» είπε ο Ράιντ, τονίζοντας ότι το μόνο που νοιάζει τον Μπόινερ είναι να διατηρήσει τη θέση του όταν συνέλθει το νέο Κογκρέσο στις 3 Ιανουαρίου. Η αντιπαράθεση των δύο πολιτικών βέβαια δεν βοηθά καθόλου στο να βελτιωθεί το κλίμα στην Ουάσιγκτον.

Βουλή και Γερουσία ενέκριναν πριν από μήνες νομοσχέδια που αντανακλούν τις διαφορετικές θέσεις τους για τη φορολογία. Οι Δημοκρατικοί θέλουν να διακοπούν οι φοροαπαλλαγές που είχαν ψηφιστεί επί Τζορτζ Μπους για τους εύπορους Αμερικανούς, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί θέλουν να τις επεκτείνουν για όλους. Παρότι ο Ομπάμα και τα ηγετικά στελέχη του Κογκρέσου έχουν δηλώσει έτοιμοι για διαπραγματεύσεις δεν φαίνεται να υπήρξαν σημαντικές συνομιλίες κατά τη διάρκεια των χριστουγεννιάτικων διακοπών και οι διαφορές παραμένουν. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει η ελπίδα ότι εάν επιτευχθεί μια βασική συμφωνία, το Κογκρέσο θα μπορέσει να κινηθεί γρήγορα υιοθετώντας τουλάχιστον μια απόφαση που θα αναβάλει την ισχύ των αυξήσεων στους φόρους και τις δραστικές περικοπές στις δαπάνες όσο διαρκούν οι συνομιλίες.

«Υπάρχει πάντα η ελπίδα μιας συμφωνίας της τελευταίας στιγμής, αλλιώς θα πρέπει τον Ιανουάριο να γίνουν διορθωτικές κινήσεις» δήλωσε ένα στέλεχος του χρηματιστηρίου του Παρισιού στο πρακτορείο Ρόιτερ. «Ολοι ελπίζουν σε μια τέτοια συμφωνία, αλλιώς τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα για τις αγορές».

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 200 ΔΙΣ. Δολ. Ο υπουργός Οικονομικών Τιμ Γκάιτνερ, σε επιστολή που έστειλε χθες στο Κογκρέσο, ενημέρωσε τους νομοθέτες ότι μπορεί να εξασφαλίσει άλλα 200 δισεκατομμύρια δολάρια προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις κρατικές δαπάνες μετά την 31η Δεκεμβρίου, προειδοποίησε όμως ότι το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί κάνει αβέβαιο πόσον καιρό θα μπορέσει η Ουάσιγκτον να λειτουργήσει με αυτά τα χρήματα. «Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έχουμε ένα διάστημα περίπου δύο μηνών για να καταλήξουν σε συμφωνία», αναφέρει.

Τόνισε όμως ότι «με τη σημαντική αβεβαιότητα που επικρατεί όσον αφορά τους φόρους και τις δαπάνες για το 2013 δεν μπορώ να προβλέψω πόσον καιρό μπορούμε να λάβουμε τα έκτακτα μέτρα», ενώ προέβλεψε ότι «η σημερινή ανωμαλία και τα αναπάντητα ερωτήματα σημαίνουν ότι θα καθυστερήσουν οι πολίτες να υποβάλουν τις φορολογικές δηλώσεις τους και έτσι το κράτος με τη σειρά του θα αργήσει να εισπράξει τους φόρους».

ΕΚΤΑΚΤΑ ΜΕΤΡΑ. Το υπουργείο Οικονομικών είχε πάρει παρόμοια μέτρα πέρυσι, όταν οι ΗΠΑ ξεπέρασαν το όριο δανεισμού τον Μάιο και το Κογκρέσο δεν το αύξησε παρά τον Αύγουστο. Το πιο σημαντικό από τα έκτακτα μέτρα προβλέπει ότι το υπουργείο μπορεί να σταματήσει οποιαδήποτε επένδυση των δύο μεγάλων συνταξιοδοτικών Ταμείων.

Ο Μπαράκ Ομπάμα, που πριν φύγει χθες από τη Χαβάη συνομίλησε τηλεφωνικά με στελέχη των δύο κομμάτων, ελπίζει να επιτύχει μια συμφωνία τουλάχιστον στη Γερουσία, όπου έχει κάποια υποστήριξη από τους Ρεπουμπλικανούς. Ο αμερικανός Πρόεδρος θέλει να επιβάλει μέτρα που θα αυξήσουν τους φόρους για όσους κερδίζουν άνω των 250.000 δολαρίων και να διατηρήσει τις φοροαπαλλαγές για τους φτωχούς, να καθυστερήσει τις περικοπές στις δαπάνες και να επεκτείνει τα επιδόματα για τους μακροχρόνια ανέργους.

Μια άλλη μάχη υπάρχει επίσης στον ορίζοντα, περίπου στα τέλη Ιανουαρίου, για την αύξηση του ορίου δανεισμού. Υπάρχει ένα όριο για το ποσό των χρημάτων που μπορεί να δανειστεί η αμερικανική κυβέρνηση προκειμένου να πληρώσει τα χρέη της και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την έγκριση του Κογκρέσου, οπότε αναμένεται να ανακύψουν παρόμοια με τα σημερινά προβλήματα.