Σιδηρά Κυρία και στον πόλεμο

Η εισβολή της Αργεντινής στα Φόκλαντ την αιφνιδίασε: «Ποτέ, ποτέ δεν το περίμενα, ήταν κάτι τόσο ανόητο…». Η 31η Μαρτίου 1982, η ημέρα που οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες την πληροφόρησαν ότι επίκειται στρατιωτική επέμβαση στο νησιωτικό σύμπλεγμα του Νοτίου Ατλαντικού, «ήταν η χειρότερη της ζωής μου». Τις επόμενες δέκα εβδομάδες, ώσπου να λήξει ο πόλεμος των Φόκλαντ με την παράδοση της Αργεντινής, η Μάργκαρετ Θάτσερ θα είχε την ευκαιρία να δείξει πόσο πολύ της ταίριαζε ο τίτλος της Σιδηράς Κυρίας ακόμη και σε εταίρους της Βρετανίας, όπως ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν και ο σοσιαλιστής πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Μιτεράν.

Ολα αυτά, και ακόμη περισσότερα, τα αποκαλύπτουν τα χιλιάδες απόρρητα έγγραφα που αποχαρακτηρίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν από τα Εθνικά Αρχεία της Βρετανίας κατόπιν παρέλευσης 30 ετών. Η Αργεντινή εισέβαλε στα Φόκλαντ στις 2 Απριλίου 1982. Την επομένη κιόλας η πρωθυπουργός της Βρετανίας έλαβε μια καλοδεχούμενη προσφορά βοήθειας από την άλλη πλευρά της Μάγχης. «Αν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε, θα το θέλαμε», της είπε τηλεφωνικά ο Μιτεράν. Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, στις 30 Μαΐου, η Θάτσερ θα τον προειδοποιούσε σε τηλεγράφημα για «ολέθριες επιπτώσεις στις σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες μας».

Η Γαλλία είχε συμφωνήσει να πουλήσει στο Περού πυραύλους αέρος-θαλάσσης Exocet και το Λονδίνο θεωρούσε βέβαιο ότι τα όπλα αυτά θα περνούσαν κατόπιν στην Αργεντινή για να χρησιμοποιηθούν εναντίον των βρετανικών πολεμικών πλοίων – ένα αντιτορπιλικό και ένα μεταγωγικό είχαν ήδη βυθιστεί έχοντας πληγεί από τους Αργεντινούς με Exocet. Ο βρετανός υπουργός Δικαιοσύνης, μάλιστα, σερ Μάικλ Χέιβερς είχε παρουσιάσει στη Θάτσερ ένα χειρόγραφο σχέδιο αποτροπής, το οποίο, όπως ο ίδιος παραδεχόταν, «μπορεί να θεωρηθεί ότι ταιριάζει περισσότερο σε ταινία του Τζέιμς Μποντ» και περιελάμβανε τη διείσδυση μυστικού πράκτορα στη βιομηχανία αερομεταφοράς φορτίων. Σε κάθε περίπτωση, οι απειλές της Θάτσερ έπιασαν τόπο: στις 31 Μαΐου ο γάλλος διπλωμάτης Φρανσίς Γκουτμάν ενημέρωσε τον ειδικό σύμβουλό της για τα Φόκλαντ ότι η αποστολή των πυραύλων στο Περού ματαιώνεται.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΡΙΓΚΑΝ. Αργά το βράδυ της ίδιας εκείνης ημέρας, ενόσω ο πόλεμος πλησίαζε στο τέλος του, ένας άλλος στενός σύμμαχος της Θάτσερ, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν, της τηλεφώνησε και την κάλεσε να μην ανακαταλάβει τα Φόκλαντ διά της βίας, να δείξει πως η Βρετανία ήταν πρόθυμη να συζητήσει προτού αναγκαστούν οι Αργεντινοί να αποσυρθούν. Η κυβέρνηση Ρίγκαν προωθούσε την ιδέα της εγκαθίδρυσης μιας κοινής αμερικανοβραζιλιάνικης ειρηνευτικής δύναμης στα νησιά, ανησυχούσε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε ανοιχτή σύρραξη με τη συμμετοχή της Κούβας και της ΕΣΣΔ, ότι οι Αργεντινοί θα μπορούσαν να στραφούν σε αυτές τις δύο χώρες «ως την τελευταία τους ελπίδα προκειμένου να αποφύγουν τον απόλυτο εξευτελισμό». Αλλά η Θάτσερ ξεκαθάρισε στον Ρίγκαν ότι δεν είχε καμία διάθεση συμβιβασμού. Στις 14 Ιουνίου 1982 οι Βρετανοί εισέρχονταν θριαμβευτικά στη Στάνλεϊ, πρωτεύουσα των Φόκλαντ.