[Διαστάσεις] Ανταγωνιστικότητα ή αλληλεγγύη;

Οι γάλλοι αριστεροί ανακάλυψαν μια λέξη από τα χρόνια του Ρίγκαν και της Θάτσερ: societal, από το societe, κοινωνία, που δεν μπορεί να μεταφραστεί όμως «κοινωνικός», γιατί αυτό είναι το social. Κάποιοι το απέδωσαν «κοινωνιακός», αλλά είναι αδόκιμο. Εν πάση περιπτώσει, η ουσία είναι ότι ορισμένα στελέχη από το κόμμα του Φρανσουά Ολάντ γκρινιάζουν γιατί δίνεται έμφαση και καταναλώνεται χρόνος και ενέργεια σε μεταρρυθμίσεις όπως το δικαίωμα ψήφου των μεταναστών ή ο γάμος των ομοφυλοφίλων (reformes societales), αντί να αφιερώνονται όλες οι δυνάμεις στην καταπολέμηση της φτώχειας και της ανεργίας (reformes sociales). Δεν λείπουν μάλιστα και εκείνοι που θεωρούν ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι ένα προπέτασμα καπνού για να συγκαλυφθούν οι νεοφιλελεύθερες επιλογές της κυβέρνησης στον τομέα της οικονομίας.

«Είναι απολύτως επείγον να θέσετε εκ νέου την οικονομική και κοινωνική ατζέντα στην κορυφή των προτεραιοτήτων της κυβερνητικής δράσης», έγραφαν πριν από λίγες ημέρες σε ανοιχτή επιστολή προς τον γάλλο Πρόεδρο 15 βουλευτές από την τάση της Λαϊκής Αριστεράς, μερικοί από τους οποίους προέρχονται από τα παλιά δίκτυα του Ντομινίκ Στρος-Καν. «Ο αυξανόμενος σκεπτικισμός των λαϊκών και μεσαίων στρωμάτων, που έπαιξαν ρόλο-κλειδί στην εκλογή του Φρανσουά Ολάντ, μας καλεί να ιεραρχήσουμε τις πράξεις μας, γιατί τα στρώματα αυτά περιμένουν ισχυρές απαντήσεις στους τομείς της αγοραστικής δύναμης και της απασχόλησης».

Είναι, αλήθεια, δυνατόν σε περίοδο κρίσης να ανοίγουν πολλά μέτωπα ταυτοχρόνως, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπως η Γαλλία, όπου κάθε μεταρρύθμιση συνοδεύεται από παθιασμένες (αν όχι υστερικές) συζητήσεις και αντιπαραθέσεις; Σε μια πρόσφατη επίσκεψή του στο Μαρόκο, ο Πρωθυπουργός Ζαν-Μαρκ Ερό τόνισε ότι δεν υπάρχει ασυμβίβαστο ανάμεσα στο «social» και το «societal», ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και στην αλληλεγγύη. «Η πρόοδος δεν πρέπει να μετριέται μόνο σε ευρώ, μέρος της είναι και η ισότητα των δικαιωμάτων», συμπληρώνει ο ευρωβουλευτής Γιανίκ Ζαντό. Ο Φρανσουά Μιτεράν δεν κλήθηκε ποτέ να διαλέξει ανάμεσα στην κατάργηση της ποινής του θανάτου και στη σύνταξη στα 60.

Τότε, βέβαια, δεν υπήρχε κρίση. Και ο γάμος των ομοφυλοφίλων δεν έχει την ίδια βαρύτητα με την ποινή του θανάτου. «Κινδυνεύετε να θαπατεροποιηθείτε!», κατηγορούν την κυβέρνηση οι αμφισβητίες. Και, εν πάση περιπτώσει, αν θέλετε να ασχολείστε με θέματα που αφορούν μερικές μειοψηφίες, οκέι, μην εγκαταλείπετε όμως τις βασικές εξαγγελίες σας όπως η φορολογική μεταρρύθμιση! Στις αρχές του χρόνου ξεκινά ο πολυαναμενόμενος διάλογος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων και το έδαφος δεν έχει προετοιμαστεί ικανοποιητικά.

Η κυβέρνηση δεν δέχεται όμως κριτική μόνο από τα αριστερά της. Εδώ και μερικούς μήνες σημειώνεται παράλληλα μια αφύπνιση της Δεξιάς (και της ακροδεξιάς), γεγονός που φαίνεται πρώτα απ’ όλα στην μπλογκόσφαιρα. Ναι, για όσους αμφέβαλλαν, η Γαλλία δεν μιλά μόνο για τα καμώματα του Ντεπαρντιέ…