Συνειδησιακές περικοπές

Σε τρεις δημόσιους οργανισμούς, δύο μουσεία και δύο εκδοτικούς οίκους, η απάντηση για την πλημμελή – πλημμελέστατη – εξυπηρέτηση ήταν ακριβώς η ίδια: «Λόγω των περικοπών που έχουν γίνει σε ανθρώπους και σε αμοιβές δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα περισσότερο».

Διατυπωμένη μάλιστα η απάντηση με ύφος βλοσυρό, που δεν σήκωνε αντίρρηση ως προς τη βαρύτητά της, έκανε τον άνθρωπο στον οποίο απευθυνόταν να αισθάνεται προσωπικά ένοχος για τις περικοπές. Κι ακόμα περισσότερο: ήταν σαν να τον εκδικούνταν οι υπεύθυνοι με την πλημμελή εξυπηρέτησή τους, επειδή δεν είχε φροντίσει εκείνος ώστε οι περικοπές να μην έχουν γίνει.

Βέβαια, το γεγονός πως ο ίδιος αυτός άνθρωπος είχε υποστεί σε πολλαπλάσιο βαθμό τις συνέπειες των περικοπών δεν φαινόταν να ενδιαφέρει τους ανθρώπους που του απευθύνονταν επιτιμητικά. Μόνο και μόνο το ότι ζητούσε κάτι ήταν αρκετό για να τον μεταβάλει σε εχθρό τους, χωρίς να τους νοιάζει ότι εκτίθενται ανεπανόρθωτα αφού, μηδαμινό καθώς ήταν το αίτημα, θα μπορούσαν να το έχουν καλύψει αυτοστιγμεί. Η άρνησή τους να πουν ή να κάνουν κάτι το ελάχιστο προκειμένου να ανταποκριθούν έδειχνε πως είχε ήδη οργανωθεί από την εποχή που τα πράγματα ήταν ακόμα ανέφελα – ή, έστω, δεν ήταν τόσο δραματικά όσο σήμερα.

Οταν όμως το πιο φυσιολογικό και αυτονόητο αίτημα – ακόμα και μέσα σε τραγικές συνθήκες, που δεν είναι δα οι δικές μας – μεταβάλλεται για τον απολύτως υπεύθυνο να το ικανοποιήσει σε μια αφόρητη συνθήκη, δικαιούται να αναρωτηθεί κανείς: θα ήταν ποτέ δυνατόν να μη φτάσουμε στην έσχατη συνθήκη εξαθλίωσης που βρισκόμαστε σήμερα, από πλευράς συμπεριφοράς, όταν άνθρωποι με τα ίδια ακριβώς προβλήματα αντιμετωπίζονται μεταξύ τους ως εχθροί;

Αισθανόμενοι επιπλέον ότι, με το να στερεί ο ένας στον άλλον κάτι που ακόμα και μέσα σ’ ένα γενικευμένο καθεστώς περικοπών δεν στοιχίζει τίποτα η προσφορά του, προχωρούν πάνω στη μοναδική οδό σωτηρίας για την απεμπλοκή τους όσον αφορά στην περιλάλητη κρίση. Κούνια που μας κούναγε! Οταν επτά υπάλληλοι δημόσιων και ιδιωτικών επιχειρήσεων λογαριάζουν πως ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να πιέσουν τους υψηλά ιστάμενους, που δεν θα έρθουν ποτέ σε επαφή μαζί τους προκειμένου να αναστείλουν τις περικοπές, είναι να βασανίζουν τους συνανθρώπους τους, που τους βλέπουν κι έχουν επαφή μαζί τους, το αποτέλεσμα είναι ένα και μόνο: να γίνεται η πολιτική εξουσία ακόμα πιο ανοικτίρμονη, αφού οι άνθρωποι μεταφέρουν στις προσωπικές τους σχέσεις τη σύγκρουση που θα έπρεπε να έχουν μαζί της.

Με το να διαπληκτιζόμαστε και να βασανιζόμαστε μεταξύ μας, χωρίς να έχουμε φταίξει ο ένας στον άλλον, ο κύριος υπαίτιος οργανώνεται ακόμα καλύτερα, όσον αφορά στην απομύζηση των θυμάτων του. Το αυτόχρημα δραματικό και αδιέξοδο ακόμα και σε εποχές νηνεμίας, το να μην ενδιαφέρεται δηλαδή ο καθένας παρά μόνο για τον εαυτό του, σε εποχές κρίσης γίνεται ο ασφαλέστερος τρόπος αλληλοεξόντωσης και αυτοεξόντωσης. Οσο την ύπαρξη ενός πραγματικού προβλήματος, όπως είναι το πρόβλημα των περικοπών, θα την επικαλούμαστε ως δικαιολογία για μια ανάρμοστη ή προσβλητική συμπεριφορά, τα πράγματα θα γίνονται όλο και χειρότερα. Η περικοπή δεν συνδέεται με κανέναν τρόπο με τη συμπεριφορά. Εχει σχέση όταν, η συμπεριφορά μας θα παρέμενε εξίσου πλημμελής έστω κι αν η περικοπή δεν είχε υπάρξει.