Αναζητούν κοινή ομπρέλα για τις τράπεζες

Την αντιμετώπιση προβληματικών τραπεζών που μπορεί να κινδυνεύσουν λόγω της κρίσης συζητούσαν μέχρι αργά χθες οι ευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, που θα συνεχιστεί και σήμερα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες πήραν τη σκυτάλη των διαπραγματεύσεων για την τραπεζική ένωση μετά τη σημαντική συμφωνία των υπουργών Οικονομικών των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ecofin) για την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Προσχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής που επικαλούνταν η «Γκάρντιαν», έκανε λόγο για την ανάγκη δημιουργίας «ενιαίας Αρχής» που θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα των τραπεζών, η οποία θα έχει τις απαραίτητες εξουσίες ώστε να διασφαλίζει ότι τα προβλήματα αυτά που αντιμετωπίζει οποιαδήποτε τράπεζα μπορούν να επιλύονται «με τα απαραίτητα εργαλεία». Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, αναμενόταν να συζητηθεί ακόμη θέμα πανευρωπαϊκής εγγύησης καταθέσεων, ενώ πριν από την έναρξη της συνόδου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ είχε ζητήσει να πέσει στο τραπέζι το θέμα της στενότερης οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης στην Ευρώπη.

Η Μέρκελ πάντως εμφανιζόταν διστακτική να μεταφέρεται σε όλες τις χώρες το κόστος στήριξης των προβληματικών τραπεζών επειδή, ενόψει των επερχόμενων εκλογών (τον Σεπτέμβριο του 2013), δεν θα ήθελε για πολιτικούς λόγους σε αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή να αναλάβει η Γερμανία επιπλέον κόστος. Για τον ίδιο λόγο η Καγκελάριος εμφανιζόταν διστακτική να προχωρήσει άμεσα και η στενότερη οικονομική ενοποίηση της ευρωζώνης. Αντίθετα, οι Γάλλοι θέλουν να προχωρήσουν με ταχύτερα βήματα οι σχετικές διαδικασίες.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι σε χθεσινοβραδινές δηλώσεις του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ζήτησε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία ειδικής ευρωπαϊκής Αρχής που θα ενισχύει τις προβληματικές τράπεζες. Αυτό αποτελεί ουσιαστικά την επόμενη φάση ώστε να προχωρήσει ταχύτερα η τραπεζική ένωση, μετά τη συμφωνία του Ecofin για ενιαία εποπτεία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από την ΕΚΤ.

Επειτα από μαραθώνιες συνομιλίες στο Ecofin, που κράτησαν περισσότερες από 12 ώρες, επετεύχθη συμφωνία ώστε η ΕΚΤ να αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού επόπτη των τραπεζών. Η απόφαση αυτή, όπως σημειώνει το Ρόιτερ, αποτελεί νίκη για την ΕΕ έπειτα από τέσσερις συνεχείς μήνες διαπραγματεύσεων και σηματοδοτεί ένα τολμηρό βήμα στην προσπάθεια αντιμετώπισης της κρίσης. Είναι ενδεικτικό ότι ιδιαίτερα σημαντική χαρακτήρισε τη συμφωνία του Ecofin η ίδια η Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, μιλώντας χθες το πρωί στη γερμανική Βουλή προτού αναχωρήσει για τη Σύνοδο Κορυφής.

Ο ΓΟΡΔΙΟΣ ΔΕΣΜΟΣ. Για να λυθεί ο γόρδιος δεσμός στο Ecofin υπήρξαν συμβιβασμοί από όλες τις πλευρές που διαφωνούσαν στα αρχικά στοιχεία του σχεδίου, ιδίως από τη Γερμανία και τη Γαλλία. Η Γερμανία ζητούσε η τραπεζική εποπτεία να αφορά μόνο τις μεγαλύτερες τράπεζες ενώ η Γαλλία ζητούσε η εποπτεία να αφορά και τις 6.000 τράπεζες που βρίσκονται στην ΕΕ. Η Βρετανία και η Σουηδία, επίσης, δεν ήθελαν να αντικατασταθούν οι εθνικές εποπτικές τους Αρχές από την ΕΚΤ και μαζί με την Τσεχία δεν συμμετέχουν προς το παρόν στη συμφωνία για εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Με βάση τη συμβιβαστική λύση που βρέθηκε στο Ecofin, η ΕΚΤ από το 2014 θα ξεκινήσει την απευθείας εποπτεία έως 200 ευρωπαϊκών τραπεζών μέσω του αποκαλούμενου ενιαίου μηχανισμού εποπτείας (SSM). Τη συμφωνία για τον SSM χαιρέτισε χθες ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Με τη συμφωνία του Ecofin μένουν εκτός εποπτείας από την ΕΚΤ οι πολλές μικρές αποταμιευτικές τράπεζες της Γερμανίας.