3+1 ερωτήσεις – απαντήσεις για τον μηχανισμό εποπτείας

Τι νόημα έχει ο μηχανισμός εποπτείας των ευρωπαϊκών τραπεζών και πώς θα λειτουργήσει; Ιδού οι απαντήσεις στα σημαντικότερα ερωτήματα.

Γιατί δημιουργήθηκε ο μηχανισμός ελέγχου των τραπεζικών ιδρυμάτων;

Κατά τη διάρκεια της κρίσης αποκαλύφθηκε ότι ορισμένες χώρες όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία αναγκάστηκαν να στηρίξουν με χρήματα των φορολογουμένων τις λανθασμένες επιλογές κάποιων τραπεζών τους. Αυτό οφειλόταν, εκτός των άλλων, στους χαλαρούς ελέγχους των συγκεκριμένων τραπεζικών ιδρυμάτων από τα αρμόδια εθνικά όργανα. Με τον νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό θα αποφεύγονται τέτοια φαινόμενα, που συνετέλεσαν στην επιδείνωση της ευρωπαϊκής κρίσης.

Ποιοι θα εποπτεύονται;

Θα ελέγχονται όλες οι τράπεζες με συνολικούς ισολογισμούς άνω των 30 δισ. ευρώ ή άνω του 20% της παραγωγικής δύναμης της χώρας της. Οι μικρότερες τράπεζες θα παραμείνουν υπό εθνικό έλεγχο, αλλά ο ευρωπαϊκός εποπτικός μηχανισμός θα μπορεί να αναλαμβάνει την εποπτεία τους εφόσον συντρέχουν λόγοι, για παράδειγμα αν λαμβάνουν οικονομική βοήθεια. Από το 2014 θα αποτελεί προϋπόθεση η έκθεση του εποπτικού μηχανισμού για να χρηματοδοτηθεί μια υπερχρεωμένη τράπεζα από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό σταθερότητας ESM.

Ποιος αναλαμβάνει τον έλεγχο των τραπεζών;

Αρμόδιο θεσμικό όργανο είναι η ΕΚΤ και θα ελέγχει τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των 17 χωρών-μελών της ευρωζώνης, μπορούν όμως να συμμετέχουν εθελοντικά και τα λοιπά κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Θα συγκροτηθεί ένα όργανο, αποτελούμενο από έναν εκπρόσωπο κάθε χώρας της ευρωζώνης, τέσσερις εκπροσώπους της ΕΚΤ και έναν πρόεδρο, ενώ
θα συσταθεί και προπαρασκευαστικό όργανο
με λιγότερα μέλη.

Αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της ΕΚΤ ως θεματοφύλακα του ευρώ;

Θα υπάρξει εντός της ΕΚΤ αυστηρός διαχωρισμός μεταξύ της νομισματικής πολιτικής και του ρόλου της ως επόπτη των τραπεζών. Επίσης θα συσταθεί ανεξάρτητο όργανο, που θα έχει τον τελικό λόγο σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ του ΔΣ της ΕΚΤ και του εποπτικού οργάνου. Να σημειώσουμε ότι στην ΕΕ υπάρχει ήδη θεσμοθετημένη Αρχή για την εφαρμογή ενιαίων κανόνων λειτουργίας των τραπεζών (ΕΒΑ). Για να μην καπελωθεί σε περιπτώσεις δεσμευτικών αποφάσεων για όλους, απαιτείται τόσο η πλειοψηφία των κρατών-μελών της ευρωζώνης όσο και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης εκτός του ευρώ.