Πληρώνουν περισσότερα, αλλά δεν πάνε χαμένα

Με το αφορολόγητο των 12.000 ευρώ που ίσχυε το 2010 οι Ελληνες θα μπορούσαν να καταταγούν ανάμεσα στους «βασιλιάδες» της Ευρώπης. Υψηλότερο αφορολόγητο όριο εισοδήματος απολάμβαναν μόνο οι Κύπριοι και οι Φινλανδοί. Το 45άρι του ανώτατου φορολογικού συντελεστή άλλωστε, μάλλον θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από τα ηπιότερα στην ΕΕ.

Δύο χρόνια και τρία Μνημόνια αργότερα, το αφορολόγητο αρχικά συρρικνώθηκε στα 5.000 ευρώ και με το φορολογικό νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί την ερχόμενη εβδομάδα στη Βουλή, το αφορολόγητο καταργείται για να παραχωρήσει τη θέση του σε έκπτωση φόρου 1.950 ευρώ, η οποία όμως θα έχει πλήρη εφαρμογή μόνο για μισθωτούς και συνταξιούχους με εισοδήματα έως 18.000 ευρώ.

Για υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια φθίνει σταδιακά μέχρι να εξαφανιστεί για φορολογούμενους με εισοδήματα πάνω από 42.000 ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι το αφορολόγητο γίνεται λάστιχο και όσο αυξάνεται το εισόδημα τόσο μειώνεται μέχρι να εξαλειφθεί πλήρως, παραχωρώντας τη θέση του σε φόρο από το πρώτο ευρώ.

Το σύστημα των εκπτώσεων φόρου (tax credit) δεν είναι ελληνική εφεύρεση. Μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) σε εννέα χώρες ισχύει μηδενικό αφορολόγητο αλλά σε τέσσερις από αυτές, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα μετά τις τελευταίες αλλαγές, ισχύει έκπτωση φόρου είτε σταθερή η οποία διαμορφώνει εμμέσως ένα ύψος αφορολογήτου, είτε φθίνουσα ανάλογα με το εισόδημα οδηγώντας σε απώλεια αφορολογήτου στα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ. Με τα φορολογικά δεδομένα που ίσχυσαν για τα εισοδήματα του 2011 και καταγράφονται στον πίνακα που επεξεργάστηκαν τα «ΝΕΑ», χώρες του ευρωπαϊκού Νότου όπως η  Ελλάδα (καταγράφονται οι τελευταίες αλλαγές), η Πορτογαλία και η Ιταλία είναι πιο συγκρατημένες όσον αφορά τους ανώτατους συντελεστές φορολογίας εισοδήματος σε σχέση με χώρες του Βορρά που έχουν καθιερώσει συντελεστές ακόμα και 52%.

Για παράδειγμα, συντελεστής 45% επιβάλλεται για τη φορολόγηση των περυσινών εισοδημάτων άνω των 100.000 ευρώ στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία ο ανώτατος συντελεστής 46,5% επιβάλλεται σε εισοδήματα άνω των  153.001 ευρώ και στην Ιταλία ο ανώτατος συντελεστής 43% επιβάλλεται για εισοδήματα πάνω από 75.001 ευρώ. Στην Ολλανδία φόρο 52% οφείλουν όσοι έχουν εισόδημα πάνω από 56.492 ευρώ (για το υπερβάλλον τμήμα). Στην Αυστρία εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ φορολογείται με συντελεστή 50% και στο Βέλγιο ο ανώτατος συντελεστής 50% επιβάλλεται σε εισοδήματα που υπερβαίνουν τα 35.060 ευρώ.

Θεωρητικά, η κλίμακα φορολογίας εισοδήματος στο Βέλγιο είναι εξοντωτική. Τα πάντα όμως είναι σχετικά. Οι κάτοικοι του Βελγίου, για παράδειγμα, μάλλον δεν είναι οι πιο δυσαρεστημένοι φορολογούμενοι της Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι μοιράζονται μισά μισά με την Εφορία τα εισοδήματά τους που ξεπερνούν τα 35.060 ευρώ. Και αυτό γιατί όπως σημειώνουν στα «ΝΕΑ» Ελληνες οι οποίοι ζουν και φορολογούνται στο Βέλγιο, οι κοινωνικές παροχές είναι τέτοιες που αντισταθμίζουν την όποια απώλεια. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η δημόσια εκπαίδευση είναι άριστη, το δίκτυο των μέσων μαζικής μεταφοράς σχεδόν καθιστά άχρηστο το ΙΧ αυτοκίνητο, ενώ τα δημόσια νοσοκομεία προσφέρουν πολύ καλές υπηρεσίες με τίμημα για τους ασφαλισμένους 60 ευρώ το τρίμηνο.

Και στο μέτωπο του κοινωνικού κράτους, οι φόροι φαίνεται να πιάνουν τόπο. Υπάλληλος στην ΕΕ που ζει στις Βρυξέλλες αναδεικνύει ορισμένα στοιχεία κοινωνικής πολιτικής, όπως για παράδειγμα η παροχή 350 ευρώ τον μήνα από το κράτος ως επίδομα ενοικίου και επιπλέον 350 ευρώ σε οικογένεια με ένα παιδί ή το ελάχιστο επίδομα ανεργίας των 850 ευρώ, το οποίο καταβάλλεται αρχικά για 18 μήνες και επεκτείνεται αν αποδεδειγμένα ο πολίτης δεν μπορεί να βρει δουλειά.