[Διαστάσεις] Κάτι σοβαρό συνέβη στη Θεσσαλονίκη

Στα τέλη Νοεμβρίου του 1988 έγινε στη Θεσσαλονίκη η Ολυμπιάδα σκακιού. Η αγωνία των φίλων του αθλήματος για το χρυσό μετάλλιο στο γυναικείο πρωτάθλημα ήταν έκδηλη. Τα προηγούμενα χρόνια, οι σοβιετικές σκακίστριες είχαν σαρώσει, κερδίζοντας χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό 11 χρυσά μετάλλια σε ισάριθμες διοργανώσεις. Σούπερ σταρ της ομάδας ήταν η Ελενα Αχμιλόφσκαγια, η οποία είχε χάσει όμως την προηγούμενη χρονιά τον τίτλο από τη συμπατριώτισσά της Μάγια Τσιμπουρντανίτζε. Θα έπαιρνε άραγε αυτή τη φορά το αίμα της πίσω;

Οι ξένοι δημοσιογράφοι που είχαν μεταβεί στη Θεσσαλονίκη νόμιζαν, έτσι, ότι ονειρεύονται όταν είδαν τις τρεις αδελφές Πόλγκαρ από την Ουγγαρία – τη 19χρονη Σούζαν, τη 14χρονη Σοφία και τη 12χρονη Τζούντιτ, τη νεότερη παίκτρια στην ιστορία των Ολυμπιάδων – να κερδίζουν τον έναν αγώνα μετά τον άλλο. Οι σοβιετικοί αξιωματούχοι και οι πράκτορες της KGB άρχισαν να ανησυχούν σοβαρά: αν επέστρεφαν στη χώρα τους χωρίς το χρυσό, κινδύνευαν να βρεθούν από τη μια μέρα στην άλλη στη Σιβηρία. Μοναδική τους ελπίδα ήταν η Αχμιλόφσκαγια.

Τα μεσάνυχτα της παραμονής του τελικού, που έγινε Παρασκευή, ο απεσταλμένος της «Ελ Παΐς» Λεόντσο Γκαρθία έλαβε μήνυμα από ένα φίλο του που είχε καλές σχέσεις με την αμερικανική αποστολή. «Πήγαινε στο ξενοδοχείο όπου μένουν οι Αμερικανοί», του είπε. «Κάτι σοβαρό συμβαίνει». Είχε ήδη συμβεί. Μία ώρα νωρίτερα, επωφελούμενη από την ευφορία που είχε προκαλέσει στους KGBίτες η άφθονη κατανάλωση βότκας, η Αχμιλόφσκαγια είχε βγει από το ξενοδοχείο, είχε πάρει ταξί και είχε μεταβεί στο αμερικανικό προξενείο. Εκεί, την επομένη παντρεύτηκε τον προπονητή της αμερικανικής ομάδας Τζον Ντόναλντσον, με τον οποίο είχε γνωριστεί τρία χρόνια νωρίτερα στην Αβάνα. Μετά τον γάμο, το ζευγάρι έφυγε αμέσως με μια πτήση για Νέα Υόρκη, μέσω Φρανκφούρτης, ακολουθώντας ένα σχέδιο που είχαν διοργανώσει στην εντέλεια δύο άλλοι διάσημοι σοβιετικοί σκακιστές που είχαν δραπετεύσει λίγα χρόνια νωρίτερα από τη χώρα τους: ο Μπορίς Γκούλκο και ο Γκενάντι Σοσόνκο.

Ολα αυτά, και όσα συνέβησαν στη συνέχεια, μας τα διηγείται ο ίδιος ο Γκαρθία στο χθεσινό φύλλο της «Ελ Παΐς». Η Ουγγαρία με τις εκπληκτικές αδελφές Πόλγκαρ κέρδισε θριαμβευτικά τον τίτλο. Στη Μόσχα έπεσαν κεφάλια όταν επέστρεψε η αντιπροσωπεία από τη Θεσσαλονίκη. Η Αχμιλόφσκαγια έγινε τρεις φορές παγκόσμια πρωταθλήτρια με τα χρώματα των Ηνωμένων Πολιτειών, χώρισε με τον Ντόναλντσον και παντρεύτηκε έναν παλιό προπονητή της σοβιετικής ομάδας που επίσης δραπέτευσε από την ΕΣΣΔ, τον Γκεόργκι Ορλοφ. Η εγκατάλειψη της ομάδας της στη Θεσσαλονίκη ήταν άραγε προϊόν πολιτικών ή συναισθηματικών λόγων; Μάλλον το δεύτερο. Οριστική απάντηση όμως δεν θα πάρουμε ποτέ. Η Ελενα Αχμιλόφσκαγια πέθανε στις 18 Νοεμβρίου στο Κέρκλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών από καρκίνο στον εγκέφαλο. Ηταν μόλις 55 ετών.