Κυβέρνηση εντός έδρας…

«Εξω πάμε καλά», που θα ‘λεγε κι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής της δεκαετίας του ’70. Κάπως έτσι συνοψίζεται το Υπουργικό Συμβούλιο, όπου Αντώνης Σαμαράς και Γιάννης Στουρνάρας συνεχάρησαν αλλήλους για τα 40 δισ. χρέος που μας έκοψε το Eurogroup πέρα από την τζάμπο δόση των 44 δισ. που έχουμε να παίρνουμε. Κυβέρνηση όπου ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών δεν είναι «δεμένοι», είναι ασταθής. Ωστόσο, ενώπιον των λοιπών κυβερνητικών επαναβεβαιώθηκε η πολιτική ώσμωση μεταξύ Σαμαρά και Στουρνάρα. Η αλήθεια είναι πως, καθώς πρόκειται για κυβέρνηση τριών, οι συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου έχουν αποδειχθεί σπάνιο φαινόμενο.

Ο αναπροσανατολισμός του Πρωθυπουργού στα εσωτερικά είναι λογικός. Η πρώτη φάση της διακυβέρνησης που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούνιο ολοκληρώθηκε. Η συμφωνία του Eurogroup έχει ορίζοντα το 2020. Επί της ουσίας όμως «καθαρίζει» το 2013 και, εφόσον όλα πάνε καλά, το 2014. Ουσιαστικά δηλαδή συμπίπτει με τον κρίσιμο για την κυβέρνηση αυτήν πολιτικό χρόνο. Ο,τι δύσκολο είναι να γίνει, θα γίνει τα επόμενα δύο χρόνια. Αυτή είναι η φάση που η κυβέρνηση πρέπει να αποδώσει – δηλαδή να μεταρρυθμίσει τη χώρα. Ο Σαμαράς το ξέρει και γι’ αυτό θέλει να μπει ο ίδιος μπροστάρης στην προσπάθεια. Και να είναι παρών στα υπουργεία.

Η εμπειρία μάς έχει δείξει ότι υπάρχουν δύο ειδών πρωθυπουργοί. Αυτοί που σηκώνουν τα μανίκια και παίρνουν οι ίδιοι το κόστος της κυβερνητικής προσπάθειας, αφού είναι πανταχού παρόντες. Ο Κώστας Σημίτης ήταν η τελευταία τέτοια περίπτωση. Και αυτοί που είναι κρυπτόμενοι πρωθυπουργοί καθώς προτιμούν να το παίζουν ολίγον πρόεδροι. Αίρονται δηλαδή επάνω από τα πολιτικά πράγματα και περιμένουν από τους βασικούς υπουργούς να τραβήξουν το κάρο. Είναι οι περιπτώσεις του Κώστα Καραμανλή – που το ψιλοκατάφερε. Και του Γιώργου Παπανδρέου, που δεν τα κατάφερε αφού, σε φάση κρίσης, δεν μπορείς να αφήσεις κρίσιμα θέματα της διακυβέρνησης σε άλλους και να αναλάβεις τα ταξίδια και τα διαγγέλματα.

Ο Σαμαράς – που κατ’ ιδίαν χρησιμοποιεί ουκ ολίγες αγγλικές εκφράσεις – είναι «hands on», δηλαδή δεν αφήνει ποτέ το τιμόνι από τα χέρια του. Είναι, άλλωστε, φύσει εργασιομανής και συγκεντρωτικός. Ωστόσο το θέμα είναι αν φτάνει αυτό. Δηλαδή ένας υπερπρωθυπουργός δεν μπορεί να τα κάνει όλα μόνος του. Ούτε να τα παρακολουθεί όλα ο ίδιος. Φυσικά υπάρχει το επιχείρημα ότι ο Σαμαράς υπερενεπλάκη στα εξωτερικά, και αυτό δεν ήταν για κακό. Τα ταξίδια, τα τηλεφωνήματα στους ξένους ηγέτες και η εμμονή στη λεπτομέρεια έφεραν αποτέλεσμα. Αρα γιατί να μη γίνει το ίδιο και με την εσωτερική πολιτική; Αλλωστε το πολιτικό βάρος του Πρωθυπουργού βοηθάει στις συγκρούσεις και νομιμοποιεί σε απόλυτο βαθμό τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Με άλλα λόγια, λοιπόν, το μοντέλο του διδύμου Σαμαρά – Στουρνάρα ενδέχεται να το δούμε είτε να αναπολλαπλασιάζεται είτε να τριγωνοποιείται, αφού ο υπουργός Οικονομικών είναι απαραίτητος στα περισσότερα εσωτερικά πολιτικά θέματα.

Μάλιστα. Καταλάβαμε, έχοντας δει το έργο μέχρι τώρα, πώς θα λειτουργήσει ο Σαμαράς τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες. Το ερώτημα είναι αν η πρωθυπουργική υπερδραστηριοποίηση θα αποτελέσει άλλοθι για να αποφευχθεί ο ανασχηματισμός ή να είναι περιορισμένης εμβέλειας – δηλαδή μικρού ρίσκου.