Ο Ομπάμα ναυαγοσώστης στη Θάλασσα της Κίνας

Ηταν το πρώτο ταξίδι του Μπαράκ Ομπάμα εκτός συνόρων μετά την επανεκλογή του αλλά και το τελευταίο του με «παρτενέρ» τη Χίλαρι Κλίντον ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ήταν επίσης η πρώτη επίσκεψη αμερικανού προέδρου στη Μιανμάρ και την Καμπότζη. Το συμπέρασμα των αναλυτών είναι ότι οι συμβολισμοί δεν έλειψαν από την τριήμερη περιοδεία του Ομπάμα στη Νοτιοανατολική Ασία, η οποία ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή του στη σύνοδο των χωρών της περιοχής. Η ουσία, ωστόσο, αναζητείται. Ο Μπαράκ Ομπάμα κάλεσε τους ασιάτες ηγέτες να μειώσουν την ένταση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και σε άλλα διαφιλονικούμενα εδάφη. Απέφυγε, όμως, να στηρίξει ανοικτά την Ιαπωνία, τις Φιλιππίνες και το Βιετνάμ στις εδαφικές τους διαφορές με την Κίνα. Εξίσου χαμηλούς τόνους κράτησε ο αμερικανός Πρόεδρος στη συνάντηση που είχε με τον κινέζο Πρωθυπουργό Γουέν Τζιαμπάο. Ο Μπαράκ Ομπάμα σημείωσε πως Ουάσιγκτον και Πεκίνο πρέπει να συνεργαστούν για να θέσουν «σαφείς κανόνες» για το εμπόριο και τις επενδύσεις, υπογραμμίζοντας τη δέσμευσή του για συνεργασία, ενώ τόνισε στον κινέζο συνομιλητή του την «ιδιαίτερη ευθύνη» που έχουν οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου να ηγηθούν της πορείας προς μια βιώσιμη παγκόσμια ανάπτυξη. Στη συνάντηση, ωστόσο, δεν σημειώθηκε κάποια πρόοδος στα ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές. Ο Γουέν αναφέρθηκε στις «διαφορές και τις διαφωνίες» που υπάρχουν ανάμεσα στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον, για να συμφωνήσει ότι μπορούν να λυθούν μέσω του εμπορίου και των επενδύσεων.

Η περιοδεία ολοκληρώθηκε χωρίς τη Χίλαρι Κλίντον που αναχώρησε για το Τελ Αβίβ προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη της εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς. Ο ίδιος ο Ομπάμα αφιέρωσε αρκετό χρόνο στην κρίση της Μέσης Ανατολής, υπό τον κίνδυνο μιας χερσαίας επίθεσης του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας. Η υποδοχή που του επιφύλαξαν οι ασιάτες ηγέτες, εξάλλου, δεν θύμιζε σε τίποτε την υποδοχή που είχε μετά την πρώτη του εκλογή, όταν γινόταν δεκτός από τον υπόλοιπο κόσμο περίπου σαν ροκ σταρ. Σε κάθε περίπτωση, η επίσκεψη του Ομπάμα στην περιοχή υπογραμμίζει τη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής προς την Ασία και τον ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Ουάσιγκτον στον Ειρηνικό Ωκεανό.

ΕΝΤΑΣΕΙΣ. Η συγκυρία δεν είναι η καλύτερη. Η ένταση πέρασε τις πόρτες τής συνόδου που φιλοξενήθηκε στην πρωτεύουσα της Καμπότζης, με τις Φιλιππίνες να διαμαρτύρονται επισήμως για την άρνηση της Κίνας να συμπεριληφθεί στην ατζέντα το ζήτημα των εδαφικών διαφορών. Το κλίμα που επικρατεί ανάμεσα στα μέλη της Ενωσης των Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας απέδωσε με μια φράση ο ιάπωνας Πρωθυπουργός Γιοσιχίκο Νόντα στη συνάντησή του με τον αμερικανό Πρόεδρο: «Με δεδομένη την αστάθεια στη Νοτιοανατολική Ασία, η συμμαχία Ιαπωνίας – ΗΠΑ αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία».