Η πολιορκημένη Δημοκρατία του Μνημονίου

Τον Δεκέμβριο του ’44 οι αντάρτες του ΕΛΑΣ είχαν εγκλωβίσει το βρετανικό εκστρατευτικό σώμα και τον κυβερνητικό στρατό σε ένα μικροσκοπικό κομμάτι του Κέντρου της Αθήνας γύρω από Κολωνάκι, το Σύνταγμα και τα Ανάκτορα. Ηταν η «Σκομπία» – από το όνομα του στρατηγού Σκόμπι που ήταν επικεφαλής της βρετανικής δύναμης.

Με το ραντεβού Προβόπουλου – Βενιζέλου να έχει γίνει τελικά στη Βουλή – μετά τα επεισόδια με τους μικροομολογιούχους στην Τράπεζα της Ελλάδος – και τον Κώστα Σημίτη να μετακομίζει επίσης από την ιστορική πολιτική του έδρα στην Ακαδημίας σε γραφείο στο Κοινοβούλιο, μπαίνει κανείς στον πειρασμό του ιστορικού παραλληλισμού. Αραγε, ταυτίζεται πλέον η λειτουργία του πολιτεύματος με συγκεκριμένα κτίρια όπως η Βουλή, το Μαξίμου, η Προεδρία, τα γραφεία των κομμάτων – άντε και κάποια υπουργεία αν δεν υποστούν εισβολή και κατάληψη; Αν είναι έτσι, τότε έχουμε να κάνουμε με μια πολιορκημένη Δημοκρατία.

Βεβαίως, είχε κανείς την αίσθηση ότι η χειρότερη φάση – με κραξίματα, γιαουρτώματα, προπηλακισμούς, ακόμη και ξυλοδαρμούς – ήταν το 2011 και είχε περάσει. Η κοινή εκτίμηση ήταν ότι η δυναμική του δρόμου είχε εξασθενήσει πια. Τέλος, η είσοδος στο Κοινοβούλιο μετά τις διπλές εκλογές του 2012 ακραίων δεξιών δυνάμεων – Ανεξάρτητοι Ελληνες και Χρυσή Αυγή – ή η γιγάντωση ακραίων αριστερών δυνάμεων –  η περίπτωση ΣΥΡΙΖΑ – έδινε την εντύπωση ότι η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού είχε εκτονώσει τις μεγάλες κοινωνικές εντάσεις.

Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι δεν είναι έτσι. Και ότι ο φόβος φυλάει τα έρημα. Βεβαίως, ο Πρωθυπουργός δεν δίστασε πρόσφατα να κινηθεί με τα πόδια στο Κέντρο της Αθήνας. Ηταν ένα μήνυμα που ήθελε να δώσει ο Αντώνης Σαμαράς. Ο ίδιος επίσης κινείται έξω ή τρώει με συνεργάτες του σε εστιατόρια όπως παλιά. Είναι ένα δείγμα γραφής. Είναι όμως, χωρίς αμφιβολία, και μία άσκηση πολιτικού ρίσκου.

Αυτοί οι προβληματισμοί έχουν μια πρόσθετη αξία καθώς είναι αύριο η επέτειος της 17ης Νοεμβρίου. Παραδοσιακά ήταν μια αφορμή για ακτιβισμό, πορεία προς την πρεσβεία των ΗΠΑ και, συνήθως, επεισόδια. Τώρα, ουδείς ασχολείται με τους Αμερικανούς. Οι τελευταίες φασαρίες αφορούσαν τον γερμανό πρόξενο. Ωστόσο η ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα (και το ενδεχόμενο αναταραχής) φαίνεται να είναι διαρκής. Αλλά και να έχει διαχυθεί στις νεότερες γενιές.

Την περασμένη Κυριακή, στη διαδρομή των πέντε χιλιομέτρων του Μαραθωνίου, δύο πιτσιρικάδες περίπου δώδεκα ετών, ντυμένοι με τις κόκκινες μπλούζες της ομάδας γνωστής μη κυβερνητικής οργάνωσης, έχουν φθάσει στο ύψος του Εθνικού Κήπου και συζητάνε τρέχοντας. «Ρε, όταν φθάσουμε στη Βουλή να κάνουμε κωλοδάχτυλα», λέει ο ένας στον άλλο που συμφωνεί αμέσως. Αυτή είναι η αγωγή του – ανήλικου – πολίτη τα χρόνια του Μνημονίου.