«Απαιτείται αναπροσαρμογή του ελληνικού προγράμματος»

Για επικίνδυνες καθυστερήσεις και χρονοτριβές στην εφαρμογή των αναγκαίων πολιτικών αποφάσεων που θα ενισχύσουν τη συνοχή της ευρωζώνης προειδοποιεί, με συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», ο Ζαν Πιζανί-Φερί, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ανάλυσης Οικονομικής Πολιτικής Bruegel που εδρεύει στις Βρυξέλλες. Ο Πιζανί-Φερί, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Paris-Dauphine και ένας εκ των πλέον επιφανών οικονομολόγων στην Ευρώπη, θεωρεί πως στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών θα πρέπει να ξεκινήσει μια ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον της ευρωζώνης και να δοθεί το έναυσμα για τη δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού επίλυσης κρίσεων.

Κύριε καθηγητά, όλο το προηγούμενο διάστημα είχαν καλλιεργηθεί αυξημένες προσδοκίες για το μέγεθος και την υφή των αποφάσεων που θα λαμβάνονταν για το μέλλον της ευρωζώνης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλίο Κορυφής της 18ης Οκτωβρίου. Σταδιακά οι προσδοκίες αυτές χαμήλωσαν, σε βαθμό που να είναι απροσδιόριστο το τι αναμένουμε τελικά από την αυριανή Σύνοδο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής στις 29 Ιουνίου πήρε τη σημαντική απόφαση να ξεκινήσει το πρώτο βήμα προς την τραπεζική ένωση. Συμφώνησε επίσης να επιτραπεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) να ανακεφαλαιοποιεί απευθείας τράπεζες αντί να δανείζει τις κυβερνήσεις για τον σκοπό αυτόν. Αυτές ήταν δύο σημαντικές πρωτοβουλίες οι οποίες κατέδειξαν ότι το Συμβούλιο έχει συνειδητοποιήσει το μέγεθος της κρίσης του ευρώ και την ανάγκη για τολμηρές συστημικές απαντήσεις. Λίγο αργότερα (6 Σεπτεμβρίου) η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε ετοιμότητα για να αποκρούσει τον οικονομικό κατακερματισμό της ευρωζώνης με το νέο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, με τον τίτλο Outright Monetary Transactions, το οποίο θα ενεργοποιείται με την προϋπόθεση ύπαρξης συμφωνίας με τον ESM. Και στην περίπτωση αυτή καταδείχθηκε ότι η Κεντρική Τράπεζα ανησυχεί ιδιαίτερα για την κατάσταση της ζώνης του ευρώ. Ωστόσο, στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει καταγράφεται μια τάση υπαναχώρησης και χρονοτριβής. Αυτό είναι επικίνδυνο.

Στο τι συνίσταται ο κίνδυνος; Στην αντίδραση των αγορών;

Ακριβώς. Να σας θυμίσω ότι το περασμένο έτος, με το πρόγραμμα μακροπρόθεσμης ρευστότητας (LTRO), η ζώνη του ευρώ επωφελήθηκε από μια βραχύβια ανακούφιση, ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων πρωτοβουλιών. Οταν υπόσχεσαι ότι θα αναλάβεις δράση οι αγορές ανταποκρίνονται θετικά, αλλά αν δεν εφαρμόσεις όλα για όσα έχεις δεσμευθεί τότε επέρχεται η «διάλυση». Δεν πρέπει λοιπόν να χρονοτριβούμε.

Είστε σαφής. Τι πρέπει να γίνει το επόμενο διάστημα και πού, κατά την άποψή σας, πρέπει να εστιάσουν οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου;

Θεωρώ πως η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης πρέπει να προβεί σε απολογισμό της προόδου που έχει σημειωθεί στις διαπραγματεύσεις για την ενοποίηση της εποπτείας του τραπεζικού τομέα και να θέσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή τους. Ομοίως, θα πρέπει να ξεκινήσουν οι συζητήσεις για τις άλλες πτυχές της τραπεζικής ένωσης, και ιδίως θα πρέπει να αναδειχθεί η ανάγκη για δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού επίλυσης κρίσεων. Στο ίδιο πλαίσιο θα πρέπει να ξεκινήσει η συζήτηση για το τι χρειάζεται η ζώνη του ευρώ στο μέλλον.

Για την Ελλάδα τι εκτιμάτε ότι θα συμβεί;

Σίγουρα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να ασχοληθεί και με θέματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και προσοχής, όπως το ελληνικό ζήτημα. Πιστεύω ότι θα πρέπει να επιδειχθεί πολιτική συναίνεση για τον ρυθμό της δημοσιονομικής προσαρμογής. Είναι ξεκάθαρο πλέον πως απαιτείται αναπροσαρμογή του ελληνικού προγράμματος.

Και για την Ισπανία; Δημοσιεύματα φέρουν σχεδόν καθημερινά την κυβέρνηση Ραχόι να αιτείται την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης, ωστόσο ακόμη αυτό δεν έχει συμβεί. Θεωρείτε πως θα υπάρξουν εξελίξεις στο θέμα αυτό κατά την αυριανή Σύνοδο Κορυφής;

Το Συμβούλιο πρέπει να σκύψει στο ισπανικό ζήτημα και στην ανάγκη η χώρα να καταθέσει αίτημα αρωγής στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης για υπαγωγή σε πρόγραμμα του ESM. Αυτό πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση.