O αντικαπνιστικός νόμος

Κίνητρο για να ασχοληθεί η στήλη αυτή ξανά με το κάπνισμα και ιδιαίτερα με τον αντικαπνιστικό νόμο έδωσε η μελέτη GATS (Global Adult Tobacco Survey), που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό «Lancet» και πραγματεύεται, τι άλλο, την πορεία του καπνίσματος από το 2008 μέχρι το 2010 σε 14 αναπτυσσόμενες χώρες, σε ορισμένες μάλιστα από τις οποίες το ποσοστό των καπνιστών παρουσιάζει ακόμα και αύξηση.

Εχουν περάσει 50 χρόνια από τότε που το Βασιλικό Κολέγιο Ιατρών της Βρετανίας, το 1962, για πρώτη φορά προειδοποίησε κοινό και πολιτικούς για τις βλαβερές έως και θανατηφόρες συνέπειες του καπνίσματος. Τότε πολύ λίγοι πήραν στα σοβαρά αυτήν την προειδοποίηση. Εκτοτε, αμέτρητες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει τις καταστροφικές συνέπειες του καπνίσματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά τα τεράστια συμφέροντα που θίγονται και την οικονομική υποστήριξη που μπορεί να έχουν μελέτες από μεγάλες καπνοβιομηχανίες δεν δημοσιεύθηκε καμία σοβαρή μελέτη που να μετριάζει τις καταστροφικές συνέπειες του καπνίσματος.

Οι εκατόμβες των θυμάτων είναι αμέτρητες, όπως αμέτρητα είναι και τα ποσά που δαπανούν τα κράτη για τις θεραπείες και τις συντάξεις των θυμάτων του καπνίσματος. Ηταν, κατά συνέπεια, αναμενόμενο να οργανωθούν διεθνείς μεγάλες αντικαπνιστικές εκστρατείες που άρχισαν από την εκτεταμένη ενημέρωση, από διάφορους κοινωνικούς φορείς και τα μέσα ενημέρωσης, και έφτασαν μέχρι και την επιβολή αυστηρών ποινών προς τους παραβάτες τόσο του ενεργητικού όσο και του παθητικού καπνίσματος. Ο παθητικός καπνιστής ουσιαστικά δολοφονείται από τον ενεργητικό καπνιστή, με ηθικό αυτουργό τον επιχειρηματία που επιτρέπει το κάπνισμα μέσα στην οποιασδήποτε μορφής επιχείρησή του, σε κλειστό χώρο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διαπιστώνει ότι οι χώρες που έλαβαν τα πιο δραστικά και αποτελεσματικά μέτρα ήταν οι αναπτυγμένες χώρες, με πρωταθλήτριες την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και την Αγγλία, ενώ τα μέτρα εξακολουθούν να είναι χαλαρά έως και ανύπαρκτα στις υπό ανάπτυξη χώρες, όπου καταγράφεται και ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων από καρδιοπάθειες και καρκίνους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Αυστραλία υπερέβαλε εαυτόν. Επέβαλε πρόσφατα διά νόμου όλα τα πακέτα τσιγάρων να κυκλοφορούν σε ενιαίο σχήμα και χρώμα (λαδί), πάνω στα οποία θα εικονίζονται οι διάφορες μορφές καρκίνου που προκαλεί το κάπνισμα. Δηλαδή εικόνες καρκίνου στόματος, γλώσσας, φάρυγγα κ.λπ. Αμέσως οι μεγάλες εταιρείες καπνού προσέφυγαν στο ανώτατο δικαστήριο υποστηρίζοντας την αντισυνταγματικότητα του νόμου, αλλά το δικαστήριο πριν από λίγες ημέρες απέρριψε την προσφυγή τους.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι πρέπει να πάψουμε να παίζουμε με το τσιγάρο. Οι καπνιστές στην Αγγλία το 1962 ήταν το 70% των ανδρών και το 40% των γυναικών, ενώ σήμερα – 50 χρόνια μετά – μόλις το 21% είναι καπνιστές.

Στη χώρα μας δυστυχώς, αφού ξοδέψαμε εκατομμύρια για αφίσες και γενικά ενημερωτικές εκστρατείες, το 2008 άρχισε να εφαρμόζεται ο αντικαπνιστικός νόμος, για να διαπιστώνουμε σήμερα ότι και ο νόμος αυτός όπως τόσοι άλλοι έχει ατονήσει με τάση πλήρους κατάργησής του.

Ετσι, προ ολίγων ετών, το εξώφυλλο του γνωστού περιοδικού «Economist», που έδινε στην Ελλάδα την πρώτη θέση στο κάπνισμα σε όλο τον κόσμο, θα μπορεί σε λίγο να ισχυρίζεται ότι η χώρα μας οδεύει αδιόρθωτη τον δικό της δρόμο και στο θέμα αυτό.

Αραγε δεν υπάρχουν κοινωνικοί και πνευματικοί φορείς, ειδικοί επιστήμονες, να αντιδράσουν σε αυτόν τον κατήφορο που απειλεί τις ζωές των κατοίκων αυτής της χώρας, αφού αποδεικνύεται ότι το κράτος υποχωρεί στις πιέσεις των οργανωμένων συμφερόντων;