«Βασανίστε τους πολιτικούς σας!»
«Δεν πάμε σε μουσεία και κινηματογράφο από το 1979. Δεν θέλουμε να μολυνθούμε. Το άδειο κεφάλι είναι απαραίτητο αν θες να δημιουργήσεις», λένε ο ψηλός Τζορτζ και ο κοντός Γκίλμπερτ μπροστά σε δύο από τα 15 έργα της έκθεσης «Εικόνες Λονδίνου» που παρουσιάζονται στην Αθήνα
Δεν πιστεύουν στον Θεό, πιστεύουν όμως πως οι ίδιοι έχουν αλλάξει έστω και λίγο τον κόσμο. Δεν φοβούνται τον θάνατο, φοβούνται όμως τη Χρυσή Αυγή. Εχουν 33 χρόνια να πατήσουν το πόδι τους σε μουσείο και κινηματογράφο. Ράβουν τα μάλλινα κοστούμια τους σε ελληνοκύπριο ράφτη του Λονδίνου. Και δηλώνουν συντηρητικοί επαναστάτες.
Το εκκεντρικό δίδυμο της σύγχρονης τέχνης, ο 69χρονος Γκίλμπερτ Πρους και ο 70χρονος Τζορτζ Πάσμορ, επιστρέφει στην Αθήνα. Και ύστερα από έξι χρόνια συστηματικής κλοπής αφισών από τους δρόμους του Λονδίνου – έκλεβαν τρεις την ημέρα κατά μέσο όρο – παρουσιάζουν μέρος των κλοπιμαίων (15 από τα 292 έργα τους που εκτίθενται για πρώτη φορά παγκοσμίως) στη νέα τους έκθεση «London Pictures» (Εικόνες Λονδίνου) που φιλοξενείται στην γκαλερί Bernier/Eliades.
Μπουρδέλο, όπλο, σεξουαλική επίθεση… Λέξεις σκληρές. Πρωταγωνίστριες σε διαφημιστικές αφίσες εφημερίδων. Υπογραμμισμένες με κόκκινο είναι εκείνες βάσει των οποίων οι δυο καλλιτέχνες κατάφεραν να δαμάσουν τις 3.712 αφίσες που έκλεψαν. Τις ομαδοποίησαν ανά τέσσερις ή έξι. Πίσω από κάθε πλέγμα προβάλλουν σαν φαντάσματα – άλλοτε μοιάζουν να βγαίνουν από τοίχους και άλλοτε να αντανακλάται η μορφή τους σε παράθυρα – ο Γκίλμπερτ και ο Τζορτζ και κοιτούν με διεισδυτικό βλέμμα τους θεατές. Στη γωνία κάθε σύνθεσης, δε, υπάρχει το προφίλ της Βασίλισσας της Αγγλίας ως σφραγίδα του έργου.
Είναι τούτες οι λέξεις τα κλειδιά της εποχής μας; «Ορισμένες είναι διαχρονικές», λέει στα «ΝΕΑ» ο Τζορτζ. «Είναι τα σλόγκαν μιας ημέρας που δημιουργούν ένα τοπίο», συμπληρώνει – κατά τη συνήθειά τους να αλληλοσυμπληρώνονται – ο Γκίλμπερτ.
Ποια από όλες όμως είναι η μεγαλύτερη πληγή; «Η θρησκεία», απαντά απερίφραστα ο Γκίλμπερτ. «Δεν πιστεύουμε στον Θεό. Η θρησκεία δεν σου επιτρέπει να ασκήσεις κριτική. Δεν είσαι ελεύθερος. Το πρόβλημα υπάρχει λόγω της Βίβλου – ένα βιβλίο που λένε πως είναι από τον Θεό. Εμείς πιστεύουμε ότι όλα έγιναν από τον άνθρωπο και κατά συνέπεια μπορούν να αλλάξουν».
Τολμηρή άποψη ίσως για δύο κυρίους που κάθονται σαν κέρινες κούκλες φορώντας στενά μάλλινα κοστούμια υπό 30 βαθμούς Κελσίου, πάντα στο ίδιο χρώμα. Καφέ ο Τζορτζ, πρασινωπό ο Γκίλμπερτ. «Ο ένας είναι σκουριασμένος και ο άλλος μουχλιασμένος», σχολιάζουν με το βρετανικό χιούμορ τους και μιλούν με θαυμασμό για τον Νικόλα – μου δείχνουν και τη φίρμα στο εσωτερικό του σακακιού -, τον 65άρη ελληνοκύπριο ράφτη που φροντίζει την γκαρνταρόμπα τους.
Τολμηρή δεδομένου και του ότι δηλώνουν δεξιών πολιτικών πεποιθήσεων και θαυμαστές της Μάργκαρετ Θάτσερ. «Δεν ξέρω αν είμαστε δεξιοί ή αν απλώς δεν είμαστε αριστεροί», λέει ο Τζορτζ. «Είμαστε συντηρητικοί με την παλιομοδίτικη έννοια του όρου, χωρίς ακρότητες».
«Οι καλλιτέχνες παραδοσιακά είναι κατά του κατεστημένου, της Αστυνομίας, των Αμερικανών, των βομβαρδισμών… Εμείς δεν είμαστε κατά. Είμαστε υπέρ του ατόμου. Δεν είμαστε υπέρ μιας κατάστασης όπου θεωρούνται όλοι οι ίδιοι, διότι ένας καλλιτέχνης δεν μπορεί να βρίσκεται εκεί. Μας ενδιαφέρει η ελευθερία του ατόμου, του λόγου και του Τύπου», εξηγούν. Και αναρωτιούνται «πώς γίνεται όλοι οι καλλιτέχνες και οι σταρ της ποπ να είναι αριστεροί, όπως και οι δισεκατομμυριούχοι που κρύβουν τα λεφτά τους;».
Ακούγοντας τον τίτλο της έκθεσης «Εικόνες Λονδίνου» αναρωτιέσαι ποιον ενδιαφέρουν στην Αθήνα που βουλιάζει στην κρίση. «Αν τη δει, όμως, μπορεί να θεωρήσει πως έγινε ειδικά για την Αθήνα, καθώς τα προβλήματα είναι παγκόσμια», λέει ο Τζορτζ, που δεν δέχεται πως τα έργα αναδεικνύουν την κακή πλευρά της κοινωνίας. «Αυτό που βλέπετε σας ενθαρρύνει να κάνετε κάτι άσχημο; Αν όμως είναι άσχημο, μήπως πρέπει όλοι να κάνουμε κάτι για να αλλάξει; Ολα αλλάζουν. Και ο δυτικός κόσμος είναι λίγο διαφορετικός λόγω των όσων κάναμε από το 1967 έως σήμερα».
Οσο για το πρόβλημα της Ελλάδας; Εχουν προτάσεις για τη λύση: «Ξεκινήστε από μηδενική βάση. Μην πληρώσετε, όπως η Ισλανδία. Και ας κατηγορήσει κάποιος επιτέλους αυτούς που δάνεισαν τα χρήματα, τις τράπεζες. Η λύση θα έρθει από μια πρωτότυπη, μια αυθεντική πρόταση. Αν δεν την βρουν οι πολιτικοί, βασανίστε τους!».