[Η ιστορία της ημέρας] Οι Πορτογάλοι δεν μαζεύουν μύδια από χόμπι, αλλά από ανάγκη

Να φταίνε άραγε τα φάδος; Να φταίει η κουλτούρα της θλίψης και του θρήνου που, όπως κυνικά υποστηρίζει ο πορτογάλος ψυχολόγος Αμέρικο Μπατίστα σε πρόσφατο βιβλίο του, εμποδίζει τους συμπατριώτες του να απολαύσουν τα συναισθήματα της χαράς και της ευτυχίας; Τα εθνικά στερεότυπα αναπαράγονται ακόμη και από τους ταξιδιωτικούς οδηγούς. «Χαρακτηριστικό των Πορτογάλων είναι η μελαγχολική διάθεση», θα διαβάσει κανείς στον οδηγό των εκδόσεων «Εξπλόρερ».

Η ουσία είναι ότι, όπως γράφει ο «Φιγκαρό», όλο και περισσότεροι άνεργοι πανεπιστημιακοί, καλλιτέχνες, μηχανικοί, ιδιωτικοί υπάλληλοι, ξεκινούν κάθε πρωί με πιρούνια, σκαλιστήρια, αξίνες, τσουγκράνες και ό,τι άλλο τους βολεύει για να μαζέψουν όστρακα από τη θάλασσα. Τα πωλούν στα εστιατόρια μισοτιμής – από 2,5 έως 4 ευρώ το κιλό αντί για 10 ευρώ που κοστίζουν στην αγορά – και κερδίζουν περί τα 400 ευρώ τον μήνα. Η συλλογή οστράκων είναι παράνομη. Και οι εστιάτορες, άλλωστε, δεν δίνουν απόδειξη. Αλλά η Αστυνομία κάνει τα στραβά μάτια. Δεν είναι το νέο εθνικό βίτσιο των Πορτογάλων να μαζεύουν μύδια. Το κάνουν από ανάγκη. Από το αίσθημα της επιβίωσης, από επιθυμία για μια αξιοπρεπή ζωή ή ακόμη και από απελπισία. Διότι, κατά τον στωικό ρωμαίο φιλόσοφο Σενέκα, και από την απελπισία μπορεί να αντλήσει κανείς κουράγιο. Βοηθούν βεβαίως σ’ αυτό και τα όνειρα. Οπως αυτό της ξεναγού Κάρλα που μαζεύει πεταλίδες και δηλώνει ότι ονειρεύεται μια νέα Επανάσταση των Γαρίφαλων.