Εφυγε ο τελευταίος επαναστάτης

Ο ιστορικός ηγέτης των ισπανών κομμουνιστών Σαντιάγο Καρίγιο πέθανε χθες στη Μαδρίτη σε ηλικία 97 ετών. Ο τελευταίος από τους πολιτικούς ηγέτες της Ισπανίας, ο οποίος είχε πάρει ενεργά μέρος στον Εμφύλιο, αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την υγεία του τους τελευταίους μήνες και πέθανε «ήσυχος στο σπίτι του», όπως ανακοίνωσε η οικογένειά του.

Επαναστάτης από τη νιότη του και ενταγμένος στην Αριστερά, ο Καρίγιο διετέλεσε γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας από το 1960 έως το 1982 και υπήρξε ένας από τους πρωταγωνιστές στη μετάβαση της χώρας από τη δικτατορία του Φράνκο στη δημοκρατία. «Η ζωή του», έγραψε η εφημερίδα «Ελ Παΐς», «έτρεχε παράλληλα με όλα τα μεγάλα γεγονότα στην ιστορία της Ισπανίας τον τελευταίο αιώνα: η επανάσταση του 1934, ο εμφύλιος πόλεμος, μια μακρά εξορία, η πορεία από τον σταλινισμό στον ευρωκομμουνισμό».

Είχε ενταχθεί από το 1928 στη Σοσιαλιστική Νεολαία, στην οποία παρέμεινε έως τη συνένωσή της με την Κομμουνιστική Νεολαία το 1936 και έγινε πρώτος γραμματέας της. Ως μέλος της Επιτροπής Αμυνας της Μαδρίτης το 1936, θεωρήθηκε υπεύθυνος για τη σφαγή των εξεγερμένων στρατιωτών στο Παρακουέλιος της Μαδρίτης στις 7 και 8 Νοεμβρίου, αν και ο ίδιος πάντοτε υποστήριζε ότι αυτή η πράξη υπήρξε έργο ανεξέλεγκτων στοιχείων του στρατοπέδου των Δημοκρατικών.

ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ. Παρότι έζησε πολλές δεκαετίες στην εξορία, κυρίως στη Γαλλία, ο Καρίγιο ήταν κεντρική φιγούρα στην ισπανική πολιτική σκηνή στο μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα. Παραιτήθηκε από γενικός γραμματέας του ΚΚ Ισπανίας έπειτα από 22 χρόνια στη θέση αυτή, όταν διαπίστωσε ότι το κόμμα του είχε χάσει προς όφελος του Σοσιαλιστικού Κόμματος την εκλογική εμπιστοσύνη των αριστερών ψηφοφόρων. Τον Απρίλιο του 1985 ο Καρίγιο διεγράφη από το ΚΚΙ και έναν χρόνο αργότερα έφτιαξε το δικό του πολιτικό κόμμα, το Εργατική – Κομμουνιστική Ενότητα, το οποίο όμως διαλύθηκε το 1991 και έκτοτε συνέχισε να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να παρεμβαίνει με βιβλία και άρθρα του.

Μετά τον θάνατο του Φράνκο το 1976 ο Καρίγιο επέστρεψε στην Ισπανία και έναν χρόνο αργότερα ο ίδιος και οι κομμουνιστές σύντροφοί του Ζορζ Μαρσέ από τη Γαλλία και Ενρίκο Μπερλινγκουέρ από την Ιταλία εισηγήθηκαν το κίνημα του ευρωκομμουνισμού. Εξελέγη βουλευτής από τις πρώτες ελεύθερες εκλογές και αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμος στην ειρηνική μετάβαση της χώρας προς ένα δημοκρατικό σύστημα καθώς τασσόταν υπέρ του διαλόγου με τους αντιπάλους και υπέρ της επούλωσης των πληγών από τον Εμφύλιο με την πολιτική της συμφιλίωσης.

ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ. Μια εικόνα που δεν θα ξεχάσουν ποτέ οι Ισπανοί είναι η απόπειρα πραξικοπήματος του 1981, όταν οι πραξικοπηματίες μπήκαν στην ισπανική Βουλή και άνοιξαν πυρ. Μόνο τρεις πολιτικοί δεν υπάκουσαν στις εντολές τους να ξαπλώσουν στο πάτωμα: ο τότε πρωθυπουργός Αντόλφο Σουάρες, ο υπουργός Αμυνας Μανουέλ Μελάδο και ο Καρίγιο, ο οποίος μάλιστα παρέμεινε καθισμένος και άναψε τσιγάρο.

Ο ίδιος έλεγε ότι οφείλει τη μακροβιότητά του στα τόσα χρόνια ενεργούς απασχόλησης με την ισπανική πολιτική, στο ότι δεν σταμάτησε στιγμή να γράφει, να εμφανίζεται σε δημόσιες εκδηλώσεις και να έχει μια εβδομαδιαία ραδιοφωνική εκπομπή έως πριν από λίγα χρόνια.