Ο ένας με τη Μέρκελ, ο άλλος με τον Ολάντ

Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούσαν μέχρι τις πρωινές ώρες της Πέμπτης την τηλεοπτική μετάδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων οι Ολλανδοί. Δεν ήταν μόνο η αγωνία που προκαλούσε η μάχη στήθος με στήθος μεταξύ των δύο πρώτων κομμάτων, του Φιλελεύθερου VVD με επικεφαλής τον μέχρι πρότινος προσωρινό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, και του Εργατικού PvdA με τον Ντίντερικ Σάμσομ, που τους κράτησε ξύπνιους. Οι εκλογές ήταν ένα κρίσιμο βαρόμετρο για τη στάση που θα ακολουθήσει η Ολλανδία έναντι της Ευρώπης. Αναδεικνύοντας στην πρώτη θέση τους Φιλελεύθερους και στη δεύτερη – με μικρή διαφορά – τους Εργατικούς, τα δύο πιο φιλοευρωπαϊκά ολλανδικά κόμματα, οι ψηφοφόροι γύρισαν την πλάτη στις ακραίες αντιευρωπαϊκές θέσεις άλλων κομμάτων και έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα υπέρ του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας τους.

Οι Φιλελεύθεροι του Ρούτε κέρδισαν 41 έδρες, ενισχύοντας θεαματικά τη θέση τους από τις 31 που διέθεταν, και το Εργατικό Κόμμα του Σάμσομ κατέλαβε 39 (από 30), ξεπερνώντας κατά πολύ τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις. Τα αποτελέσματα καλλιεργούν ελπίδες για τη δημιουργία σταθερού κυβερνητικού συνασπισμού – όπως ζήτησαν χθες και οι εργοδοτικές ενώσεις – με σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Ωστόσο, παρότι τα δύο κόμματα μαζί εξασφαλίζουν κυβερνητική πλειοψηφία 80 εδρών στη Βουλή των 150 εδρών, παραμένουν μειοψηφία στη Γερουσία, με 35 στις 75 έδρες. Οπότε, επισημαίνουν αναλυτές, θα χρειαστεί η συμμετοχή ακόμη ενός κόμματος, ενδεχομένως του σοσιαλφιλελεύθερου κόμματος D66 ή των Χριστιανοδημοκρατών, που είδαν τις δυνάμεις τους να μειώνονται.

Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη φορά δεν είναι απαραίτητη η συμμετοχή του ακροδεξιού κόμματος του Γκέερτ Βίλντερς. Ο τελευταίος είναι ο μεγάλος χαμένος, καθώς εξασφάλισε 15 από τις 24 έδρες που είχε το 2010, εξέλιξη που δείχνει ότι οι Ολλανδοί απέρριψαν τις ακραίες θέσεις του. Οι ψηφοφόροι δεν συγχώρησαν στον Βίλντερς το ότι έριξε την κυβέρνηση Ρούτε τον περασμένο Απρίλιο, αίροντας τη στήριξή του στα μέτρα λιτότητας.

Πάντως, παρά το ξεκάθαρο μήνυμα των ολλανδών ψηφοφόρων, ο σχηματισμός κυβέρνησης εκτιμάται ότι είναι δύσκολη υπόθεση εξαιτίας των ριζικών διαφορών μεταξύ των δύο πρώτων κομμάτων ακόμη και στα ευρωπαϊκά ζητήματα. Ο Ρούτε συντάσσεται με τη γραμμή Μέρκελ και είναι υπέρμαχος της σκληρής λιτότητας, ενώ η θέση του Σάμσομ για την ανάγκη αναπτυξιακών μέτρων παραπέμπει στις απόψεις του Φρανσουά Ολάντ, με τον οποίο μάλιστα είχε τηλεφωνική συνομιλία πριν από τις εκλογές. Τα δύο κόμματα, σχολιάζουν οι αναλυτές, πρέπει να κάνουν «επίπονους συμβιβασμούς» με δεδομένες τις «ανταγωνιστικές τους θέσεις» προκειμένου να συνυπάρξουν.