Υπουργείο Οικονομικών στις Βρυξέλλες

Ενα ερωτηματολόγιο με 13 ερωτήματα θα φτάσει τις επόμενες ημέρες σε καθεμία από τις πρωτεύουσες των «17» της ευρωζώνης. Αποστολέας είναι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ, ο οποίος μαζί με μια σειρά από προτάσεις, μεταξύ των οποίων και η δημιουργία ενός κοινού υπουργείου Οικονομικών, δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα της διαπραγμάτευσης για την οικονομική διακυβέρνηση της Ευρώπης. Σύμφωνα με την ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας «Λα Ρεπούμπλικα», ο Βαν Ρόμπαϊ θα παρουσιάσει τα συμπεράσματα στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, στις 18 Οκτωβρίου, ενώ οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Οι προτάσεις του Βαν Ρόμπαϊ περιέχονται σε ένα κείμενο 14 σελίδων και αναφέρονται στην ανάγκη καλύτερου συντονισμού στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στη χάραξη των οικονομικών πολιτικών και στην κατάρτιση των εθνικών προϋπολογισμών. Σε άλλο σημείο γίνεται αναφορά στο ακανθώδες ζήτημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ενωσης. Το πρώτο μέρος του κειμένου αναφέρεται στο θέμα της οικονομικής διακυβέρνησης υπό το φως της κυοφορούμενης τραπεζικής ένωσης. Εξαιρετικό ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει το δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο είναι αφιερωμένο στην ολοκλήρωση των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών. Εκεί, ο Βαν Ρόμπαϊ αποφεύγει να αναφερθεί στα ευρωομόλογα. Κάνει λόγο, όμως, για «αποτελεσματικά εργαλεία» ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος μετάδοσης από τα «ασυμμετρικά σοκ» στο εσωτερικό της ευρωζώνης, όπως αυτά που προκαλεί η σημερινή κρίση χρέους. Υπό αυτό το πρίσμα, ο πρόεδρος του Συμβουλίου προτείνει την κατάρτιση ενός «κοινού προϋπολογισμού της ευρωζώνης», ο οποίος θα μπορεί να συνοδεύεται από την περιορισμένη έκδοση τίτλων. Η πρόταση αυτή συνοδεύεται από τρία ερωτήματα: α. Ποια βήματα πρέπει να γίνουν για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της νέας διακυβέρνησης; β. Μπορούν να υπάρξουν ρήτρες εγγύησης που θα λειτουργούν ως μηχανισμοί διόρθωσης των εθνικών προϋπολογισμών; γ. Θα έπρεπε για την κατάρτιση του κεντρικού προϋπολογισμού να δημιουργηθεί ένα υπουργείο Οικονομικών;

Ο Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ επισημαίνει ότι «η καλή λειτουργία της ευρωζώνης απαιτεί μεγαλύτερο συντονισμό, σύγκλιση και ικανότητα να καθίσταται δεσμευτική η οικονομική πολιτική». Απ’ όπου προκύπτει ένα νέο ερώτημα: πώς μπορούν να γίνουν πιο δεσμευτικές οι πολιτικές για την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και τη φορολογία; Από αυτό το πακέτο προτάσεων και ερωτημάτων ανακύπτει αβίαστα το θέμα της δημοκρατικής νομιμοποίησης. Στο ζήτημα αυτό, όμως, ο πρόεδρος της ΕΕ κρατάει πολύ μεγάλες αποστάσεις από το όνειρο της ομοσπονδιοποίησης.