Η αυτοπυρπόληση του βουδιστή μοναχού που συγκλόνισε την ανθρωπότητα

Τα τηλεφωνήματα από τη βουδιστική παγόδα της Σαϊγκόν Σα-Λόι έγιναν σε συγκεκριμένους ξένους ανταποκριτές. Το μήνυμα: Να είστε σε συγκεκριμένη τοποθεσία αύριο για «κάτι πολύ σημαντικό». Το επόμενο πρωί, 11 Ιουνίου 1963, ένας ηλικιωμένος μοναχός ονόματι Τιτς Κουάνγκ Ντουκ, έκατσε στη στάση του λωτού σε ένα μαξιλάρι που τοποθέτησε σε ένα πολύβουο σταυροδρόμι. Βοηθοί του σταμάτησαν την κίνηση και τον έλουσαν με βενζίνη. Εκείνος πήρε ένα σπίρτο, άναψε φωτιά και αυτοπυρπολήθηκε.

Από τους ξένους ανταποκριτές που είχαν ειδοποιηθεί για τη σοκαριστική πολιτική διαμαρτυρία εναντίον της κυβέρνησης του Νότιου Βιετνάμ, που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ, μόνο ένας, ο Μάλκολμ Μπράουν του Ασοσιέιντ Πρες, εμφανίστηκε. Οι φωτογραφίες που τράβηξε εκείνη την ημέρα δημοσιεύτηκαν στις πρώτες σελίδες εφημερίδων σε όλον τον κόσμο, επηρεάζοντας ακόμα και τον Λευκό Οίκο και αναγκάζοντας τον πρόεδρο Κένεντι να διατάξει την επανεκτίμηση της πολιτικής της κυβέρνησής του για το Βιετνάμ. Ο Μπράουν, που απεβίωσε την περασμένη Δευτέρα σε ηλικία 81 ετών, θυμόταν σε συνέντευξη που έδωσε πριν από μερικά χρόνια ότι εκείνη η αυτοπυρπόληση ήταν η αρχή μιας εξέγερσης που οδήγησε στην ανατροπή της κυβέρνησης του Νότιου Βιετνάμ. «Σχεδόν αμέσως ξεκίνησαν τεράστιες διαδηλώσεις όχι μόνο από τους μοναχούς, αλλά από απλούς πολίτες της Σαϊγκόν», θυμόταν.

Ο Μπράουν, ένας από τους πιο γνωστούς δημοσιογράφους της εποχής του, πέρασε σχεδόν τις τρεις από τις τέσσερις δεκαετίες της καριέρας του σε πολεμικές ζώνες. Το 1964 τόσο ο Μπράουν όσο και ένας «αντίπαλός» του, ο απεσταλμένος των «Νιου Γιορκ Τάιμς» στο Βιετνάμ, τιμήθηκαν με βραβεία Πούλιτζερ για την κάλυψή τους σχετικά με τον πόλεμο που είχε ενταθεί λόγω της ανατροπής της κυβέρνησης τον Νοέμβριο του 1963. Οι στρατηγοί έκαναν το πραξικόπημα με την υποστήριξη των ΗΠΑ και η φωτογραφία του φλεγόμενου μοναχού έκανε όλον τον κόσμο να στρέψει την προσοχή του στο Βιετνάμ. Η φωτογραφία αυτή έβαλε τον πόλεμο του Βιετνάμ στις πρώτες σελίδες, όπου και παρέμεινε για τα επόμενα 10 χρόνια.

Το 1965 ο Μπράουν έγραψε το βιβλίο «Το νέο πρόσωπο του πολέμου», έναν οδηγό για τους νέους απεσταλμένους στο Βιετνάμ. Μεταξύ των συμβουλών που τους έδωσε: «Να έχετε πάντα μαζί σας ένα ζευγάρι μπότες, να προσέχετε τους σπιούνους της Αστυνομίας που συχνάζουν σε μπαρ με δημοσιογράφους και εάν μπουσουλάς στο χορτάρι μαζί με στρατιώτες και ακούσεις πυροβολισμούς, μη σηκώσεις το κεφάλι σου για να δεις τι συμβαίνει, διότι θα γίνεις ο επόμενος στόχος». Αργότερα εκείνη τη χρονιά, εντυπωσιασμένος από τη δύναμη που ασκούσε η τηλεόραση στους πολίτες, ο δημοσιογράφος έφυγε από το πρακτορείο ειδήσεων και εντάχθηκε στο δυναμικό του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου ABC ως ανταποκριτής στο Βιετνάμ. Εκεί έμεινε μόνο έναν χρόνο και μετά έγινε ανταποκριτής των «Νιου Γιορκ Τάιμς».