Μια πρώην αποικία αντεπιτίθεται

Πλούσια σε πετρέλαιο, διαμάντια και γεωργικά προϊόντα όλων των ειδών και πάνω από όλα ανεξάρτητη εδώ και περίπου 40 χρόνια, η Αγκόλα αναδεικνύεται αργά αλλά σταθερά σε πολύ δυνατό παίκτη στη σκακιέρα της ανάπτυξης. Από θέση ισχύος πλέον, η πρώην πορτογαλική αποικία σπρώχνει τα πιόνια της στη Λισαβώνα. Οχι για να την κερδίσει, αλλά για να την ενισχύσει. Ή τουλάχιστον έτσι, ως σωτηρία, φαντάζει η εισροή αγκολέζων επενδυτών στην Πορτογαλία, μετά την προσφυγή της χώρας στον μηχανισμό στήριξης.

Οι περισσότεροι επιχειρηματίες που αποφασίζουν να επενδύσουν στην Πορτογαλία προσπαθούν να το κάνουν διακριτικά. Οπως η Ιζαμπέλ ντος Σάντος, η πιο πλούσια γυναίκα στην Αφρική, σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό «Forbes», η οποία έχει δηλώσει πως απεχθάνεται τη δημοσιότητα. Ωστόσο έχει ρίξει ήδη 1,4 εκατ. ευρώ σε πορτογαλικές επιχειρήσεις, δείχνοντας ιδιαίτερη προτίμηση σε τράπεζες, τηλεπικοινωνίες και στον τομέα της ενέργειας, και έτσι είναι αδύνατο να αποφύγει τα πρωτοσέλιδα. Τον περασμένο Μάιο, η εβδομαδιαία πορτογαλική εφημερίδα «Visao» την παρουσίαζε ως «κραταιά Ιζαμπέλ». Και πώς να μην είναι; Με συμμάχους την οικονομική κρίση, το εντατικό πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων της πορτογαλικής κυβέρνησης και την έλλειψη ευρωπαίων επενδυτών, τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την «πριγκίπισσα», όπως την αποκαλούν στην Αγκόλα.

Το πρώτο μεγάλο κύμα κρατικών επενδύσεων ακολούθησε ένα δεύτερο, στον ιδιωτικό τομέα αυτή τη φορά: αγροτικές και κτηματικές επιχειρήσεις, αγορές ξενοδοχειακών μονάδων και αλυσίδων σουπερμάρκετ. «Στους Αγκολέζους αρέσει πολύ η πορτογαλική κουζίνα, τα κρασιά, το ελαιόλαδο, όλα τα προϊόντα μας», εξηγεί ο Λουίς Μίρα Αραμάλ, διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας BIC. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που και η Τσιζέ ντος Σάντος, η ετεροθαλής αδελφή της Ιζαμπέλ, εξαγόρασε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής φρούτων.

Κατά κανόνα, πάντως, οι αγκολέζοι επενδυτές ξέρουν πολύ καλά πώς να θολώνουν τα νερά. «Στις κτηματικές συναλλαγές δεν είχαμε ποτέ απευθείας σχέση με τον επενδυτή. Πάντα υπήρχε κάποιος διαμεσολαβητής. Ο πραγματικός αγοραστής ανακαλύπτεται στο τέλος», επισημαίνει στον «Nouvel Observateur» ο κτηματομεσιτικός πράκτορας Ζοάο Μπορντάλο. Μεγαλοπαράγοντας του πετρελαίου προσθέτει ότι «οι Αγκολέζοι γνωρίζουν πολύ καλά πώς λειτουργεί η Ευρώπη. Προκειμένου να ξεφύγουν από τα “ραντάρ” καταφθάνουν από φορολογικούς παραδείσους όπου μπορούν να σωρεύσουν τους θησαυρούς τους.

Το νέο τους Ελντοράντο
Ολοένα και περισσότεροι πορτογάλοι επιχειρηματίες ή εργαζόμενοι χτυπημένοι από την κρίση βρίσκουν στη Λουάντα το νέο τους Ελντοράντο. Υπολογίζεται πως στην πρωτεύουσα της Αγκόλας αυτή τη στιγμή απασχολούνται 120.000 με 150.000 Πορτογάλοι.